Thừa Thiên - Huế: Sông Hương đang bị cày nát

Từ lâu sông Hương được coi là kiệt tác của thiên nhiên góp phần tôn vinh cảnh sắc của kiến trúc TP Huế. Chính vì vậy, trong hồ sơ công nhận "Di sản văn hóa thế giới đối với quần thể di tích cố đô Huế", sông Hương mặc nhiên được công nhận.

Nhưng hiện nay, sông Hương đang bị cày nát lòng sông bởi nạn khai thác cát, sỏi trái phép. Nhiều đoạn sông gắn với các di tích lịch sử bị bào mòn bởi xuồng, ghe hút cát suốt ngày đêm. Với tốc độ hút cát như hiện nay, chỉ 5-7 năm nữa sông Hương bị biến dạng cảnh sắc vốn có và nhiều di tích nằm trong khu vực bảo vệ nghiêm ngặt cũng bị ảnh hưởng.

"Xẻ thịt" dòng sông di sản

Giữa tháng 12/2010, chúng tôi làm cuộc hành trình dọc sông Hương qua TP Huế. Trước các điểm di tích như chùa Linh Mụ, Ðiện Huệ Nam, Văn Võ Thánh, Lăng Cao Hoàng… xuống cầu Bạch Hổ, có hàng trăm con thuyền thi nhau khai thác cát, sạn.

Những năm gần đây, TP Huế và các huyện phụ cận đẩy nhanh tốc độ xây dựng phát triển cơ sở hạ tầng, nhà cửa… nhu cầu cát xây dựng tăng cao nên không ít hộ dân chuyển nghề sang khai thác cát, sỏi. Do việc khai thác cát, sỏi quá mức nên nhiều đoạn sông Hương đã bị làm thay đổi căn bản dòng chảy. Sau trận lũ tháng 10/2010, dọc bờ sông Hương, đoạn qua xã Hương Thọ, huyện Hương Trà, hàng trăm hộ dân sống 2 bên bờ sông nơm nớp lo sạt lở, nguyên nhân được xác định là do khai thác cát ồ ạt trên sông Hương.

Việc khai thác cát trái phép nếu như trước đây nhiều chủ thuyền còn e ngại các cơ quan chức năng nên lén lút khai thác, còn giờ đây việc khai thác diễn ra bất kể ngày, đêm. Trung bình mỗi con thuyền có khoảng 10 người tập trung cho việc khai thác cát, sỏi. Hầu hết những người trực tiếp khai thác là nhân công được các chủ thuyền thuê và trả công từ 100-200 ngàn đồng/ngày.

Thừa Thiên - Huế: Sông Hương đang bị cày nát ảnh 1
Nhiều bãi tập kết cát, sỏi khai thác trái phép mọc lên dọc sông Hương.

Việc khai thác cát, sạn trên sông Hương không chỉ làm thay đổi, biến dạng dòng sông nguyên thủy vốn có, mà còn làm cho cảnh quan hai bên bờ sông cũng bị cày nát do tập kết bến bãi thu mua. Cách đây vài năm, Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam đã có Công văn số 102/BTK/06 đề nghị tỉnh Thừa Thiên - Huế kiểm tra về việc khai thác trái phép cát, sỏi và có biện pháp ngăn chặn.

Sau khi nhận được công văn, tỉnh Thừa Thiên - Huế đã vào cuộc quyết liệt và tình hình khai thác cát, sỏi trái phép phần nào được hạn chế. Nhưng đầu năm 2010 đến nay, vấn nạn "xẻ thịt" sông Hương tiếp tục bùng phát.

Không nên xử lý kiểu "đánh trống bỏ dùi"

Trước nạn khai thác cát, phá dòng sông Hương ngày một gia tăng, cuối tháng 10-2010, lãnh đạo UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế đã có công văn yêu cầu Chủ tịch UBND TP Huế, thị xã Hương Thủy và huyện Hương Trà chỉ đạo giải toả ngay các bến bãi vận chuyển cát sỏi, công trình xây dựng trái phép tại khu vực cầu Tuần, cũng như dọc hai bờ sông Hương; báo cáo kết quả thực hiện về Ủy ban nhân dân tỉnh trước ngày 20/11.

Nhận lệnh của tỉnh, các huyện, thị xã thành lập đội liên ngành đi kiểm tra, xử lý một vài trường hợp rồi đâu lại vào đó. Chính cách làm "đánh trống bỏ dùi" này đã làm cho hàng trăm tàu, thuyền khai thác cát "nhờn thuốc". Bên cạnh đó, không hiểu sao các chủ đầu nậu đều biết trước lịch kiểm tra, nên ngày đoàn kiểm tra tiến hành làm việc thì hầu như tàu thuyền khai thác cát trái phép đều nghỉ làm?

Theo hồ sơ vụ việc, 10 năm qua (2000-2010), lãnh đạo tỉnh Thừa Thiên - Huế, TP Huế và các huyện có sông Hương chảy qua đã ra 27 văn bản, chỉ thị về việc cấm "khai thác cát trái phép trên sông Hương", xem ra việc cấm vẫn chỉ nằm trên giấy. Chính vì vậy, từ đầu năm đến nay, cơ quan chức năng ở Thừa Thiên - Huế chỉ xử lý được 13 trường hợp khai thác trái phép cát, sỏi trên sông Hương. Trong khi đó, nạn khai thác cát sông Hương đã làm cho dòng sông này nước màu xanh chuyển sang màu đục.

Tại một số văn bản, lãnh đạo UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế "Nghiêm cấm mọi hoạt động khai thác cát, sỏi trái phép dưới mọi hình thức, bằng mọi phương tiện". Song bên cạnh "cấm" thì qua chỉ thị, lãnh đạo tỉnh cũng "mở" ra hướng cho các tàu thuyền: "Được phép khai thác thủ công nhưng phải thực hiện các quy định sau: Cách bờ về mỗi phía là 30-50m. Cách chắn các công trình cầu, cống về phía thượng và hạ lưu mỗi bên ít nhất là 100m. Cách chùa Thiên Mụ, Điện Hòn Chén, bến thuyền lăng Minh Mạng, Nhà máy Nước Vạn Niên các di tích lịch sử khác về hai phía thượng và hạ lưu mỗi bên ít nhất 500m".

Việc ra chỉ thị quy định chung chung này đã không thể ngăn cản việc khai thác cát, sỏi trái phép làm biến đổi sông Hương. Bởi vì, việc khai thác cát, sỏi diễn ra giữa lòng sông, các thuyền khai thác cũng như các đoàn kiểm tra không thể đo đếm được vị trí tàu, thuyền đang khai thác cách bờ là bao nhiêu mét.

Bên cạnh đó, việc cho phép khai thác cát, sỏi thủ công như chỉ thị của UBND tỉnh chỉ là việc đánh đố đối với những người khai thác, vì lòng sông với độ sâu lên đến gần cả chục mét làm sao khai thác được bằng thủ công. Việc khai thác cát, sạn trên sông để phục vụ nhu cầu xây dựng là điều không còn phải bàn cãi.

Nhưng điều đáng nói là hàng chục năm trôi qua, việc khai thác cát, sạn trên sông Hương ngày một tăng, nhưng tỉnh Thừa Thiên - Huế không lập được một quy hoạch vùng khai thác cát, sạn hợp lý, tìm địa điểm thích hợp. Chính vì vậy, hiện nay ở Huế có nhiều cơ quan ngăn cản việc khai thác cát, sỏi trái phép để bảo vệ sông Hương nhưng không có hiệu quả

Dương Sông Lam

Các tin khác

Công ty TNHH BOB Hà Nội bị xử phạt hơn 1,5 tỉ đồng vì xả thải bẩn

Công ty TNHH BOB Hà Nội bị xử phạt hơn 1,5 tỉ đồng vì xả thải bẩn

Ngày 14/5, thông tin Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thanh Hóa cho hay, đơn vị này vừa ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty TNHH BOB Hà Nội (chi nhánh 1) với tổng số tiền hơn 1,5 tỉ đồng do có hàng loạt hành vi vi phạm trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.

Đường ven biển Thanh Hoá: Vì sao “lỗi hẹn” thông toàn tuyến?

Đường ven biển Thanh Hoá: Vì sao “lỗi hẹn” thông toàn tuyến?

Trong khi tuyến đường ven biển qua các tỉnh Hà Tĩnh và Nghệ An cơ bản hoàn thành, từng bước phát huy hiệu quả kết nối giao thông, tạo động lực phát triển kinh tế biển, thì tại Thanh Hoá, một số đoạn tuyến trọng điểm vẫn chưa thể triển khai thi công.

Vì sao các trạm dừng nghỉ cao tốc Bắc - Nam qua miền Trung thi công mãi không xong?

Vì sao các trạm dừng nghỉ cao tốc Bắc - Nam qua miền Trung thi công mãi không xong?

Hệ thống trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông đoạn từ Ninh Bình đến Quảng Trị dù đã nhiều lần được thúc tiến độ nhưng điệp khúc gia hạn vẫn tiếp diễn. Sự “vắng bóng” các trạm dừng nghỉ khiến tài xế phải lái xe liên tục trong cung đường hơn 500km chính là một trong những nguyên nhân khiến tai nạn trên tuyến gia tăng trong thời gian qua.

TP Huế: Làm rõ việc chưa được phê duyệt nhưng vẫn khai thác gỗ trên đất rừng

TP Huế: Làm rõ việc chưa được phê duyệt nhưng vẫn khai thác gỗ trên đất rừng

Ngày 13/5, thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) TP Huế cho biết, ông Nguyễn Đình Đức, Giám đốc Sở NN&MT vừa ký ban hành quyết định thành lập Tổ kiểm tra công tác quản lý sử dụng đất, trồng rừng, khai thác rừng tại khoảnh 3, tiểu khu 166 do Ban Quản lý rừng phòng hộ (RPH) Nam Sông Hương quản lý thuộc địa phận phường Phú Bài, TP Huế.

Đà Nẵng “siết” khai thác khoáng sản, chặn đầu cơ vật liệu xây dựng

Đà Nẵng “siết” khai thác khoáng sản, chặn đầu cơ vật liệu xây dựng

Không chỉ là câu chuyện thiếu cát hay tăng giá đất san lấp, áp lực vật liệu xây dựng đang trở thành phép thử đối với năng lực quản trị đô thị của Đà Nẵng trong giai đoạn phát triển mới. Trước nguy cơ chậm tiến độ các công trình trọng điểm, thành phố đồng loạt triển khai các biện pháp mạnh để vừa tăng nguồn cung, vừa ngăn chặn tình trạng “cát tặc”, đầu cơ và thao túng thị trường.

Giấy tờ nào là căn cứ xác định sử dụng ổn định khi cấp sổ đỏ?

Giấy tờ nào là căn cứ xác định sử dụng ổn định khi cấp sổ đỏ?

Hỏi: Năm 1988, tôi mua mảnh đất của gia đình hàng xóm. Việc mua bán có giấy viết tay nhưng hiện tại đã thất lạc, người bán cũng chuyển đi nơi khác. Nay tôi muốn làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, UBND cấp xã yêu cầu tôi cung cấp căn cứ chứng minh đất đã sử dụng ổn định. Xin hỏi, căn cứ nào để chứng minh sử dụng đất ổn định theo yêu cầu của UBND cấp xã? (Phạm Khôi, phường Cửa Lò, tỉnh Nghệ An)

Kỳ cuối: Để biển không chỉ đẹp... trên giấy

Kỳ cuối: Để biển không chỉ đẹp... trên giấy

Từ Cửa Tùng, Vịnh Lăng Cô, Bãi biển Mỹ Khê đến Vịnh Nha Trang,... miền Trung đang đứng trước cơ hội lớn để biến biển thành động lực tăng trưởng. Các địa phương không thiếu tiềm năng, cũng không thiếu những bản quy hoạch đầy tham vọng. Nhưng thực tế thời gian qua cho thấy điều còn thiếu không nằm ở ý tưởng, mà chính là năng lực tổ chức thực hiện.

Phát hiện bệnh viện xả nước thải chưa qua xử lý ra môi trường

Phát hiện bệnh viện xả nước thải chưa qua xử lý ra môi trường

Ngày 12/5, Phòng CSKT Công an TP Cần Thơ cho biết, đơn vị vừa phát hiện Bệnh viện đa khoa Quốc tế S.I.S (gọi tắt là Bệnh viện S.I.S, địa chỉ ở đường Nguyễn Văn Cừ, phường An Bình, TP Cần Thơ) xả nước thải chưa qua xử lý, có dấu hiệu ô nhiễm... ra môi trường.

Kỳ 3: Ai chịu trách nhiệm?

Kỳ 3: Ai chịu trách nhiệm?

Những dòng nước đen vẫn lặng lẽ chảy ra biển sau mỗi cơn mưa. Những bãi tắm được đầu tư hàng chục, hàng trăm tỷ đồng vẫn đóng cửa hoặc hoạt động cầm chừng. Trong khi đó, tại nhiều điểm đến quen thuộc, dòng khách tiếp tục dồn về khiến hạ tầng quá tải, rác thải gia tăng và sức ép môi trường ngày càng lớn. Đằng sau những lớp áp lực ấy không chỉ là câu chuyện ô nhiễm hay sự lãng phí đầu tư.

Cao điểm mùa du lịch, khách lại “sập bẫy” đặt phòng online

Cao điểm mùa du lịch, khách lại “sập bẫy” đặt phòng online

Bước vào cao điểm du lịch hè, nhu cầu tìm kiếm homestay, khách sạn tại Đà Lạt (Lâm Đồng) tăng mạnh cũng là lúc các đối tượng lừa đảo trên không gian mạng gia tăng hoạt động. Với hình ảnh đẹp mắt, những lời quảng cáo hấp dẫn cùng các fanpage được đầu tư bài bản, nhiều du khách đã mất từ vài triệu tới cả chục triệu đồng vì đặt phòng online.

Người dân Huế đồng thuận, khẩn trương bàn giao mặt bằng các dự án trọng điểm

Người dân Huế đồng thuận, khẩn trương bàn giao mặt bằng các dự án trọng điểm

Dự án mở rộng tuyến đường Nguyễn Hoàng (phường Kim Long) được xác định là công trình trọng điểm của TP Huế nên thời gian qua, chính quyền địa phương cùng các đơn vị liên quan đã nỗ lực tuyên truyền, vận động người dân bị ảnh hưởng dự án sớm bàn giao mặt bằng. Nhờ vậy nên đến nay, phần lớn các hộ dân đều đồng thuận tháo dỡ nhà cửa, di dời tài sản để bàn giao đất thực hiện dự án.

Lúng túng chuyện phân bổ tiền hỗ trợ người dân bị thiệt hại do lũ lụt ở Huế

Lúng túng chuyện phân bổ tiền hỗ trợ người dân bị thiệt hại do lũ lụt ở Huế

Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam – Ban Vận động cứu trợ Trung ương đã phê duyệt, phân bổ cho TP Huế hơn 67 tỷ đồng với mức hỗ trợ 3 triệu đồng/hộ cho các hộ dân bị ảnh hưởng do đợt mưa lũ lịch sử năm 2025. Số tiền này tương ứng với 22.618 hộ, đạt khoảng 16,7% so với đề xuất của địa phương...

Chính quyền địa phương ở Huế vào cuộc sau phản ánh của Báo Công an nhân dân

Chính quyền địa phương ở Huế vào cuộc sau phản ánh của Báo Công an nhân dân

Ngày 6/5 vừa qua, Báo Công an nhân dân (CAND) đăng bài “Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?”, phản ánh di tích cấp quốc gia tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, Tổ dân phố Xuân Tháp, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích đặc trưng của văn hóa Chăm Pa.

Người dân bất an vì 2 tòa tháp 13 tầng gây tranh cãi

Người dân bất an vì 2 tòa tháp 13 tầng gây tranh cãi

Các hộ dân cho rằng, 2 tòa tháp 13 tầng nằm trong dự án Nhà tang lễ quận Thanh Xuân (phường Khương Đình, Hà Nội) nhằm lưu trữ tro cốt sẽ ảnh hưởng đến đời sống hàng ngày, do đó, họ đã gửi đơn kiến nghị đến nhiều nơi.

Các hành vi bị nghiêm cấm trong quản lý, sử dụng thiết bị phát hiện vi phạm hành chính

Các hành vi bị nghiêm cấm trong quản lý, sử dụng thiết bị phát hiện vi phạm hành chính

Nghị định số 61/2026/NĐ-CP quy định về danh mục, việc quản lý, sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ và quy trình thu thập, sử dụng dữ liệu thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật do cá nhân, tổ chức cung cấp để phát hiện vi phạm hành chính, chính thức có hiệu lực từ ngày 1/4/2026. Đáng chú ý, nghị định đã quy định rõ các  hành vi bị nghiêm cấm nhằm đảm bảo quản lý chặt chẽ việc quản lý, sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ đúng mục đích, đối tượng theo quy định của pháp luật.

Lâm Đồng: Sống ngột ngạt quanh trại heo bốc mùi nồng nặc

Lâm Đồng: Sống ngột ngạt quanh trại heo bốc mùi nồng nặc

Nhiều năm nay, cuộc sống của hàng chục hộ dân tại xã Tân Hội (Lâm Đồng) bị đảo lộn khi mỗi ngày phải “chịu trận” trong bầu không khí đặc quánh mùi hôi thối bốc ra từ trang trại chăn nuôi nằm giữa khu dân cư. Những cánh cửa luôn đóng kín, những bữa cơm vội vã và nỗi ám ảnh dai dẳng đã trở thành thực tại ngột ngạt, ảnh hưởng tới sức khỏe và sinh hoạt thường nhật của người dân nơi đây.

Loạt dự án trọng điểm tại TP Hồ Chí Minh bị nêu tên do chậm đền bù, giải tỏa

Loạt dự án trọng điểm tại TP Hồ Chí Minh bị nêu tên do chậm đền bù, giải tỏa

Thông tin về tình hình giải ngân vốn đầu tư công cho việc bồi thường, thu hồi đất trong năm 2025 và 2026 vào cuối tháng 4 vừa qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường (NNMT) TP Hồ Chí Minh đã nêu tên loạt dự án trọng điểm đang đối mặt với tình trạng chậm đền bù, giải tỏa để thu hồi đất phục vụ triển khai dự án…