Trái đất đang hình thành một đại dương hoàn toàn mới?

Một nghiên cứu được công bố gần đây trên Tạp chí Khoa học Trái đất châu Phi (Journal of African Earth Sciences) tiết lộ, châu Phi - lục địa lớn thứ hai thế giới, đang dần bị tách ra thành hai mảng riêng biệt, manh nha hình thành một đại dương hoàn toàn mới. Phát hiện này thu hút sự quan tâm lớn của giới khoa học.

Trong nhiều thập kỷ qua, các nhà địa chất đã theo dõi sự phát triển của hệ thống rạn nứt Đông Phi (East African Rift System – EARS). Và mới đây, một nghiên cứu mới của Đại học Keele (Anh) công bố trên Tạp chí Khoa học Trái đất châu Phi đã chỉ ra rằng, châu lục này đang bị tách dần thành hai mảng và qúa trình đó đã bắt đầu từ hàng chục triệu năm nay. 

Các nhà khoa học đã sử dụng dữ liệu từ tính thu thập từ những năm 1968-1969 bằng các thiết bị hàng không. Nhờ đó, họ đã tái dựng được quá trình phân tách giữa châu Phi và bán đảo Arab - hai mảnh ghép từng khớp với nhau như trò xếp hình khổng lồ của địa cầu cổ đại.

Trái đất đang hình thành một đại dương hoàn toàn mới? -0
Khu vực được các nhà khoa học nghiên cứu là Afar - nơi Biển Đỏ gặp Vịnh Aden. Ảnh: Tạp chí Khoa học Trái đất châu Phi

Cụ thể, sự tách mảng được thúc đẩy bởi hoạt động địa chất bao gồm núi lửa và những cơn rung chấn dọc theo đới tách giãn Đông Phi. Hệ thống kéo dài hơn 6.400km, trung bình rộng 50-60km, chạy từ Jordan qua Ethiopia xuống Mozambique. Nhiều khu vực tại Ethiopia và Kenya từng xuất hiện các vết nứt khổng lồ do hoạt động kiến tạo bên dưới. Hồi năm 2005, một khe nứt dài 56km đã hình thành ở vùng Afar của Ethiopia chỉ trong vòng ba tuần, theo Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA).

Các nhà khoa học thuộc Đại học Keele dự đoán, vết tách sẽ tiếp tục kéo dài, chia đôi những hồ nước khổng lồ như hồ Malawi và hồ Turkana - nơi được xem là điểm nóng của tiến trình đặc biệt này. Cuối cùng, châu Phi sẽ không còn là một khối thống nhất. Phần Tây lớn hơn sẽ bao gồm hầu hết các quốc gia như Ai Cập, Algeria, Nigeria, Ghana hay Namibia. Phần Đông nhỏ hơn sẽ gồm Somalia, Kenya, Tanzania, Mozambique và một phần lớn Ethiopia.

Theo Hiệp hội Địa chất London (Anh), khi quá trình tách giãn tiếp diễn, thung lũng tách giãn sẽ dần chìm xuống, đến lúc nào đó nước biển sẽ có thể tràn vào, nhưng có thể phải mất từ 5 - 10 triệu năm. Điều này tương tự như cách Biển Đỏ đã hình thành từ quá trình tách rạn trước đây.

Các nhà nghiên cứu lưu ý, không phải mọi quá trình rạn nứt đều dẫn tới đại dương mới. Bài phân tích trên Phys.org chỉ ra rằng một số rạn nứt có thể thất bại do lực kiến tạo không đủ mạnh. Tuy vậy, các chỉ số đo đạc tại Đông Phi hiện nay cho thấy xu hướng tách rời là liên tục và đáng kể.

Kim Ngọc

Các tin khác

Mỹ tiêu hao hơn nửa kho tên lửa Patriot trong xung đột với Iran?

Mỹ tiêu hao hơn nửa kho tên lửa Patriot trong xung đột với Iran?

Quân đội Mỹ được ước tính đã sử dụng hơn 1.000 tên lửa đánh chặn Patriot trong cuộc xung đột với Iran. Theo giới chuyên gia, việc bổ sung số tên lửa đã tiêu hao có thể mất nhiều năm, đặt Washington trước nguy cơ thiếu hụt năng lực phòng thủ nếu một cuộc xung đột quy mô lớn khác xảy ra.

Arab Saudi hoãn tổ chức "Davos sa mạc" do Houthi gia tăng tấn công

Arab Saudi hoãn tổ chức "Davos sa mạc" do Houthi gia tăng tấn công

Arab Saudi quyết định hoãn Hội nghị Sáng kiến Đầu tư Tương lai (FII), sự kiện thường niên được ví như “Davos sa mạc”, từ cuối tháng 10 năm nay sang năm 2027, trong bối cảnh các cuộc tấn công của lực lượng Houthi nhằm vào nước này liên tiếp leo thang.

WFP cắt giảm mạnh viện trợ tại Gaza do thiếu hụt tài chính

WFP cắt giảm mạnh viện trợ tại Gaza do thiếu hụt tài chính

Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) của Liên hợp quốc cho biết tình trạng thiếu hụt tài chính đang buộc cơ quan này phải cắt giảm đáng kể chương trình viện trợ tại Gaza. Động thái này khiến khoảng 500.000 người mất đi nguồn hỗ trợ lương thực hàng tháng tại một khu vực mà hai phần ba dân số đang phải chật vật để có đủ thức ăn.

Máy bay đi từ Israel hạ cánh khẩn cấp do đe dọa đánh bom

Máy bay đi từ Israel hạ cánh khẩn cấp do đe dọa đánh bom

Một chuyến bay của hãng hàng không Austrian Airlines từ Tel Aviv, Israel đến Vienna đã phải chuyển hướng và hạ cánh khẩn cấp tại thủ đô Sofia của Bulgaria ngày 18/10 sau khi phi hành đoàn nhận được báo cáo về đe dọa đánh bom.

Giá dầu Brent chạm mốc 110 USD/thùng, cao nhất trong 5 tháng

Giá dầu Brent chạm mốc 110 USD/thùng, cao nhất trong 5 tháng

Giá dầu thế giới tăng mạnh trong phiên giao dịch hôm 16/10, với dầu Brent chạm ngưỡng 110 USD/thùng lần đầu tiên kể từ tháng 5, trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông leo thang và các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở năng lượng Nga làm gia tăng lo ngại về nguồn cung toàn cầu.