Thấy gì từ vụ các tài khoản Golden Lotus và Yahoo bị đánh cắp?

Mới đây, việc Yahoo xác nhận 500 triệu tài khoản thành viên của hãng bị đánh cắp thông tin đã dấy lên mối lo ngại về việc bảo vệ dữ liệu cá nhân và nhận thức về an toàn thông tin khi “sống” trên môi trường Internet hiện đang ở mức báo động.

Các dữ liệu mà hacker tấn công và lấy được từ Yahoo có thể bao gồm họ tên, địa chỉ email, số điện thoại, ngày sinh, câu hỏi và câu trả lời bí mật. Yahoo cho rằng thông tin thẻ tín dụng, tài khoản ngân hàng hay các mật khẩu không mã hóa vẫn được bảo vệ bởi nó được lưu trên một hệ thống khác. Yahoo cũng thừa nhận, một số dữ liệu người dùng đã bị sử dụng, nhưng không ước tính có bao nhiều thành viên thật sự bị ảnh hưởng.

Hãng công nghệ Yahoo thừa nhận thông tin 500 triệu thành viên bị đánh cắp.
Hãng công nghệ Yahoo thừa nhận thông tin 500 triệu thành viên bị đánh cắp.

Trước đó, hồi tháng 7/2016, hệ thống của Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam (Vietnam Airlines) bị tấn công, thông tin về việc giải mã thành công mật khẩu của hơn 400 ngàn khách hàng chương trình Bông Sen Vàng - Golden Lotus, được lan truyền trên mạng.

Hacker đã công bố lên mạng danh sách hơn 400.000 khách hàng thuộc nhóm Golden Lotus trong đó chứa nhiều thông tin quan trọng như: Tên, Ngày sinh, Địa chỉ, Điểm tích lũy, Tài khoản hội viên, Mật khẩu, Email,… trong đó mật khẩu đã được mã hóa và email được sửa toàn bộ thành xxxx, chỉ để lại phần tên miền sau @.

Ngay sau khi danh sách này bị công bố, Vietnam Airlines đã có thông báo kêu gọi khách hàng đổi mật khẩu, tuy nhiên có thể chắc chắn rằng vẫn còn nhiều khách hàng chưa biết hoặc… không để ý đến.

Quan sát danh sách mật khẩu nhận thấy đây không phải là kiểu mã hóa mật khẩu một chiều (sử dụng hàm băm) mà chỉ là một phương pháp mã hóa khá đơn giản.

Sau khoảng hơn nửa tiếng tiến hành thử nghiệm giải mã, anh bạn tôi – một chuyên viên của Văn phòng Bộ Thông tin & Truyền thông, mà tên tuổi gắn liền với trò chơi Lines 98 khá phổ biến tại Việt Nam hồi đầu những năm 2000, đã có được hơn 400 ngàn mật khẩu của các thành viên chương trình Bông Sen Vàng.

Thử đối chiếu qua một vài người bạn, chúng tôi được xác nhận đúng mật khẩu, ngoài ra cũng có thể dễ dàng xác nhận bằng mắt thường các mật khẩu sau khi được giải mã.

Mặc dù trên các phương tiện thông tin đại chúng đã phân tích mổ xẻ khá nhiều chiều, nhiều góc nhìn từ kỹ thuật đến khía cạnh quản lý, tuy nhiên vấn đề lộ mật khẩu và các hậu quả, rủi ro của nó thì lại ít được đề cập đến.

Thậm chí bạn bè của chúng tôi, một số thì dửng dưng “tưởng mật khẩu nó công bố trong file excel rồi mà”, một số đã từng mở file excel thì ngạc nhiên “tưởng nó hash rồi cơ mà” (hash - hàm băm mã hóa 1 chiều, gần như không có khả năng giải mã).

Thực sự vấn đề nghiêm trọng hơn những gì mọi người vẫn tưởng. Các mật khẩu này được đặt một cách vô cùng bất cẩn, có thể do chính người dùng đặt, cũng có thể nhân viên khi nhập dữ liệu đã đặt hộ khách hàng.

Chúng tôi đã thử làm một bảng thống kê, và không ngoài dự đoán khi mật khẩu 123456 được sử dụng phổ biến nhất - chiếm tới 6,22%, tiếp đến là những mật khẩu “dễ đoán như ăn kẹo” abc123, vietnam, iloveyou,…

Bảng thống kê hành vi đặt mật khẩu các tài khoản Golden Lotus.

Bảng thống kê hành vi đặt mật khẩu các tài khoản Golden Lotus.

Điều đáng nói ở đây là có bao nhiêu hệ thống tại Việt Nam đang lưu trữ mật khẩu khách hàng “hớ hênh” như vậy? Nên biết rằng, hầu như tất cả các hệ thống đơn giản nhất hiện nay cũng sử dụng hàm băm (hash) mã hóa 1 chiều để lưu trữ mật khẩu chỉ phục vụ cho mục đích kiểm tra đúng sai. Bởi sau khi mật khẩu đã được mã hóa (băm) thì cho dù bị lộ cũng không ai có thể dò ra được chính xác mật khẩu gốc là gì.

Ngay sau vụ việc thông tin thành viên chương trình Bông Sen Vàng bị lộ lọt, các cơ quan chức năng đã có văn bản cảnh báo gửi đi các nơi, Vietnam Airlines cũng có thông báo đề nghị khách hàng đổi mật khẩu Golden Lotus của mình trên hệ thống sau khi được khắc phục.

Tuy nhiên có một việc chưa được đề cập đến đó là hậu quả của việc giải mã được mật khẩu, khi đó mật khẩu kèm theo tên, địa chỉ của khách hàng bị lộ, và không có gì đảm bảo thói quen của người dùng sẽ sử dụng chung 1 mật khẩu cho nhiều dịch vụ trực tuyến của mình, đó là: email, tài khoản ngân hàng, tài khoản thanh toán…

Một ví dụ đơn giản, chúng tôi có khoảng 20 người bạn chung có tên trong danh sách, vì là bạn nên chúng tôi biết địa chỉ gmail của họ. Thử dò bằng mật khẩu đã được giải mã, nếu may mắn, chúng tôi có thể dò được 1-2 người do thói quen sử dụng chung mật khẩu.

Từ gmail, chúng tôi có thể chiếm được rất nhiều tài khoản khác đã từng sử dụng email này để đăng ký dịch vụ từ tài khoản ngân hàng, chứng khoán, ví điện tử,…

V.Cường

Các tin khác

Thông tin sai sự thật về Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, 1 người bị xử phạt

Thông tin sai sự thật về Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, 1 người bị xử phạt

Ngày 4/8, Công an TP Hà Nội cho biết, Công an phường Thanh Xuân đã ra quyết định xử phạt hành chính đối với một trường hợp về hành vi "Cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm cá nhân” do đăng tải thông tin sai sự thật về công tác quy hoạch, giải phóng mặt bằng thực hiện Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Tin giả do AI tạo ra ngày càng tinh vi...

Tin giả do AI tạo ra ngày càng tinh vi...

Mỗi ngày, có hàng triệu thông tin xuất hiện nhưng không phải tất cả đều là sự thật. Tin giả đang len lỏi ngày càng sâu vào đời sống. Những dòng tin lạ, ảo nhưng hậu quả để lại là thật. Chúng gieo nhận thức sai lệch, chia rẽ cộng đồng, và từng bước bào mòn niềm tin xã hội. Tin giả do AI tạo ra ngày càng tinh vi...

Thật hay AI?

Thật hay AI?

Mỗi ngày bạn xem hàng trăm hình ảnh, liệu bạn có tự tin phân biệt được đâu là hình ảnh thật, đâu là hình ảnh do AI tạo ra?

Chung tay phòng, chống tin giả và tin sai do AI tạo ra

Chung tay phòng, chống tin giả và tin sai do AI tạo ra

Thế giới đang bước vào một kỷ nguyên thông tin mới, nơi mỗi giây có hàng triệu nội dung được tạo ra, tiếp cận và lan truyền trên internet với tốc độ chưa từng có. Theo Data Reportal, 5,66 tỷ người trên thế giới - tương đương 68,7% dân số toàn cầu đang sử dụng mạng xã hội. Thông tin chưa bao giờ có sức lan tỏa mạnh mẽ như ngày nay. Cùng với đó, trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra một kỷ nguyên mới thay đổi cách nội dung được tạo ra và cách thông tin được lan truyền chỉ từ vài câu lệnh...

 Hình thành môi trường thông tin minh bạch, an toàn và đáng tin cậy

Hình thành môi trường thông tin minh bạch, an toàn và đáng tin cậy

Bảo vệ an ninh trên không gian mạng không chỉ là bảo vệ hệ thống thông tin, dữ liệu hay hạ tầng số mà còn là bảo vệ an ninh nhận thức, bảo vệ niềm tin và sự ổn định của xã hội. Một thông tin sai lệch nếu lan truyền rộng rãi có thể gây tổn hại đến uy tín của cá nhân, doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức; đồng thời ảnh hưởng đến an ninh, trật tự và sự phát triển bền vững của đất nước.

Tăng cường thực thi bản quyền trên môi trường số

Tăng cường thực thi bản quyền trên môi trường số

Trong hội thảo về thực thi bản quyền trên môi trường số vào chiều 30/7, tại Hà Nội, các cơ quan quản lý, tổ chức và chuyên gia Việt Nam và Nhật Bản đã trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và giải pháp nhằm tăng cường thực thi quyền tác giả, quyền liên quan, đặc biệt là trong quản lý, thực thi quyền tác giả, quyền liên quan trên môi trường số.

Đảm bảo an ninh dữ liệu trong kỷ nguyên số

Đảm bảo an ninh dữ liệu trong kỷ nguyên số

Hồ sơ dự án Luật An ninh dữ liệu đang được Bộ Công an tổ chức lấy ý kiến của các cơ quan, tổ chức và cá nhân. Dự án luật được xây dựng và ban hành sẽ tạo hành lang pháp lý toàn diện bảo đảm an ninh dữ liệu trong kỷ nguyên số.

Đề xuất cân nhắc quy định cấm người dưới 16 tuổi tương tác trên mạng xã hội

Đề xuất cân nhắc quy định cấm người dưới 16 tuổi tương tác trên mạng xã hội

Các quy định nhằm bảo vệ trẻ em trong môi trường mạng được đề xuất tại Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 147/2024/NĐ-CP, trong đó có quy định không cho tài khoản trẻ em dưới 16 tuổi được đăng tải bài viết, bình luận, tương tác hoặc bày tỏ cảm xúc trên mạng xã hội,... được quan tâm, thảo luận tại hội thảo lấy ý kiến dự thảo vào chiều 23/7 tại Hà Nội.

Đánh cắp danh tính: Chiêu lừa khiến người dân vô tình tiếp tay cho tội phạm

Đánh cắp danh tính: Chiêu lừa khiến người dân vô tình tiếp tay cho tội phạm

Gần 20 triệu dữ liệu cá nhân bị mua bán trái phép, chỉ một lần cung cấp căn cước công dân hoặc quét khuôn mặt theo yêu cầu của các đối tượng giả danh hỗ trợ vay vốn, người dân có thể vô tình để lộ danh tính, tạo điều kiện cho tội phạm mở tài khoản ngân hàng trái phép phục vụ hoạt động lừa đảo, rửa tiền.

Hơn 300 đội thi tham gia Vietnam AI Innovation Challenge 2026

Hơn 300 đội thi tham gia Vietnam AI Innovation Challenge 2026

Vòng chung kết Vietnam AI Innovation Challenge (VAIC) 2026 chính thức diễn ra từ ngày 17-19/7 tại Hà Nội, quy tụ gần 2.500 lượt đăng ký, hơn 300 đội thi trong và ngoài nước về phát triển giải pháp AI từ bài toán thực tiễn.

Khi mạng xã hội thành nơi 'phán xử'

Khi mạng xã hội thành nơi 'phán xử'

Tự do ngôn luận không bao gồm quyền bịa đặt, vu khống, xâm phạm đời tư hay kích động trừng phạt. Phản biện không phải sỉ nhục hay chống đối, yêu nước không phải quy chụp và công luận không thể thay thế cơ quan điều tra, viện kiểm sát, tòa án.

Bạo lực giới trên không gian số: Bạn cần làm gì?

Bạo lực giới trên không gian số: Bạn cần làm gì?

Phụ nữ dù ở bất kỳ thời đại nào cũng luôn có nguy cơ trở thành tâm điểm của những hành vi quấy rối. Tuy nhiên, trong bối cảnh thời đại số ngày càng phát triển, vấn nạn này đang trở nên phức tạp và mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Không chỉ xảy ra ngoài đời thực, những hành vi quấy rối, bạo lực giới còn có thể xuất hiện trên không gian mạng qua những tin nhắn, bình luận hay hành vi tưởng chừng vô hại nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ...

Mua bán dữ liệu dưới vỏ bọc của công ty khởi nghiệp, 3 đối tượng bị khởi tố

Mua bán dữ liệu dưới vỏ bọc của công ty khởi nghiệp, 3 đối tượng bị khởi tố

Các đối tượng thuê tên miền, sử dụng máy chủ đặt tại nước ngoài, quảng bá trên Facebook, Telegram, TikTok, Instagram, Google nhằm thu hút người tham gia. Hoạt động vi phạm pháp luật của nhóm đối tượng dưới vỏ bọc là một công ty khởi nghiệp về Công nghệ, được tổ chức với mô hình chuyên nghiệp gồm quản trị, kỹ thuật, marketing, hỗ trợ khách hàng, kế toán và thanh toán.