Thấy gì từ vụ các tài khoản Golden Lotus và Yahoo bị đánh cắp?

Mới đây, việc Yahoo xác nhận 500 triệu tài khoản thành viên của hãng bị đánh cắp thông tin đã dấy lên mối lo ngại về việc bảo vệ dữ liệu cá nhân và nhận thức về an toàn thông tin khi “sống” trên môi trường Internet hiện đang ở mức báo động.

Các dữ liệu mà hacker tấn công và lấy được từ Yahoo có thể bao gồm họ tên, địa chỉ email, số điện thoại, ngày sinh, câu hỏi và câu trả lời bí mật. Yahoo cho rằng thông tin thẻ tín dụng, tài khoản ngân hàng hay các mật khẩu không mã hóa vẫn được bảo vệ bởi nó được lưu trên một hệ thống khác. Yahoo cũng thừa nhận, một số dữ liệu người dùng đã bị sử dụng, nhưng không ước tính có bao nhiều thành viên thật sự bị ảnh hưởng.

Hãng công nghệ Yahoo thừa nhận thông tin 500 triệu thành viên bị đánh cắp.
Hãng công nghệ Yahoo thừa nhận thông tin 500 triệu thành viên bị đánh cắp.

Trước đó, hồi tháng 7/2016, hệ thống của Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam (Vietnam Airlines) bị tấn công, thông tin về việc giải mã thành công mật khẩu của hơn 400 ngàn khách hàng chương trình Bông Sen Vàng - Golden Lotus, được lan truyền trên mạng.

Hacker đã công bố lên mạng danh sách hơn 400.000 khách hàng thuộc nhóm Golden Lotus trong đó chứa nhiều thông tin quan trọng như: Tên, Ngày sinh, Địa chỉ, Điểm tích lũy, Tài khoản hội viên, Mật khẩu, Email,… trong đó mật khẩu đã được mã hóa và email được sửa toàn bộ thành xxxx, chỉ để lại phần tên miền sau @.

Ngay sau khi danh sách này bị công bố, Vietnam Airlines đã có thông báo kêu gọi khách hàng đổi mật khẩu, tuy nhiên có thể chắc chắn rằng vẫn còn nhiều khách hàng chưa biết hoặc… không để ý đến.

Quan sát danh sách mật khẩu nhận thấy đây không phải là kiểu mã hóa mật khẩu một chiều (sử dụng hàm băm) mà chỉ là một phương pháp mã hóa khá đơn giản.

Sau khoảng hơn nửa tiếng tiến hành thử nghiệm giải mã, anh bạn tôi – một chuyên viên của Văn phòng Bộ Thông tin & Truyền thông, mà tên tuổi gắn liền với trò chơi Lines 98 khá phổ biến tại Việt Nam hồi đầu những năm 2000, đã có được hơn 400 ngàn mật khẩu của các thành viên chương trình Bông Sen Vàng.

Thử đối chiếu qua một vài người bạn, chúng tôi được xác nhận đúng mật khẩu, ngoài ra cũng có thể dễ dàng xác nhận bằng mắt thường các mật khẩu sau khi được giải mã.

Mặc dù trên các phương tiện thông tin đại chúng đã phân tích mổ xẻ khá nhiều chiều, nhiều góc nhìn từ kỹ thuật đến khía cạnh quản lý, tuy nhiên vấn đề lộ mật khẩu và các hậu quả, rủi ro của nó thì lại ít được đề cập đến.

Thậm chí bạn bè của chúng tôi, một số thì dửng dưng “tưởng mật khẩu nó công bố trong file excel rồi mà”, một số đã từng mở file excel thì ngạc nhiên “tưởng nó hash rồi cơ mà” (hash - hàm băm mã hóa 1 chiều, gần như không có khả năng giải mã).

Thực sự vấn đề nghiêm trọng hơn những gì mọi người vẫn tưởng. Các mật khẩu này được đặt một cách vô cùng bất cẩn, có thể do chính người dùng đặt, cũng có thể nhân viên khi nhập dữ liệu đã đặt hộ khách hàng.

Chúng tôi đã thử làm một bảng thống kê, và không ngoài dự đoán khi mật khẩu 123456 được sử dụng phổ biến nhất - chiếm tới 6,22%, tiếp đến là những mật khẩu “dễ đoán như ăn kẹo” abc123, vietnam, iloveyou,…

Bảng thống kê hành vi đặt mật khẩu các tài khoản Golden Lotus.

Bảng thống kê hành vi đặt mật khẩu các tài khoản Golden Lotus.

Điều đáng nói ở đây là có bao nhiêu hệ thống tại Việt Nam đang lưu trữ mật khẩu khách hàng “hớ hênh” như vậy? Nên biết rằng, hầu như tất cả các hệ thống đơn giản nhất hiện nay cũng sử dụng hàm băm (hash) mã hóa 1 chiều để lưu trữ mật khẩu chỉ phục vụ cho mục đích kiểm tra đúng sai. Bởi sau khi mật khẩu đã được mã hóa (băm) thì cho dù bị lộ cũng không ai có thể dò ra được chính xác mật khẩu gốc là gì.

Ngay sau vụ việc thông tin thành viên chương trình Bông Sen Vàng bị lộ lọt, các cơ quan chức năng đã có văn bản cảnh báo gửi đi các nơi, Vietnam Airlines cũng có thông báo đề nghị khách hàng đổi mật khẩu Golden Lotus của mình trên hệ thống sau khi được khắc phục.

Tuy nhiên có một việc chưa được đề cập đến đó là hậu quả của việc giải mã được mật khẩu, khi đó mật khẩu kèm theo tên, địa chỉ của khách hàng bị lộ, và không có gì đảm bảo thói quen của người dùng sẽ sử dụng chung 1 mật khẩu cho nhiều dịch vụ trực tuyến của mình, đó là: email, tài khoản ngân hàng, tài khoản thanh toán…

Một ví dụ đơn giản, chúng tôi có khoảng 20 người bạn chung có tên trong danh sách, vì là bạn nên chúng tôi biết địa chỉ gmail của họ. Thử dò bằng mật khẩu đã được giải mã, nếu may mắn, chúng tôi có thể dò được 1-2 người do thói quen sử dụng chung mật khẩu.

Từ gmail, chúng tôi có thể chiếm được rất nhiều tài khoản khác đã từng sử dụng email này để đăng ký dịch vụ từ tài khoản ngân hàng, chứng khoán, ví điện tử,…

V.Cường

Các tin khác

Chủ động bảo vệ học sinh, sinh viên trước cạm bẫy trên không gian mạng

Chủ động bảo vệ học sinh, sinh viên trước cạm bẫy trên không gian mạng

Công an Đồng Nai đang đẩy mạnh phối hợp với ngành giáo dục và các địa phương tuyên truyền, trang bị kỹ năng nhận diện, phòng ngừa lừa đảo, dụ dỗ và xâm hại trên không gian mạng cho học sinh, sinh viên. Qua chiến dịch “Không một mình”, các em được hướng dẫn chủ động bảo vệ bản thân và tìm kiếm trợ giúp khi cần thiết.

Công an TP Huế tổ chức diễn tập ứng cứu sự cố an ninh mạng

Công an TP Huế tổ chức diễn tập ứng cứu sự cố an ninh mạng

Từ các tình huống cụ thể, các đội thi tham gia diễn tập sẽ phân tích nguy cơ, điểm yếu trong từng giai đoạn từ khi xây dựng hệ thống AI; triển khai các biện pháp kỹ thuật nhằm bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu, báo cáo sự cố và đề xuất giải pháp khắc phục.

Khai mạc Diễn đàn và Triển lãm An ninh tài chính số Việt Nam 2026

Khai mạc Diễn đàn và Triển lãm An ninh tài chính số Việt Nam 2026

Sáng 6/11, tại TP Hồ Chí Minh, Diễn đàn và Triển lãm An ninh tài chính số Việt Nam 2026 khai mạc với chủ đề “AI và Niềm tin số: Kiến tạo lá chắn An ninh Tài chính Việt Nam”. Sự kiện tập trung nhận diện những nguy cơ an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và tài sản trong quá trình phát triển các dịch vụ tài chính số.

Xử lý 2 chủ tài khoản Facebook lan truyền video đồi trụy

Xử lý 2 chủ tài khoản Facebook lan truyền video đồi trụy

Qua công tác nắm tình hình trên không gian mạng, Phòng An ninh mạng Công an TP Huế phát hiện tài khoản Facebook “Minh Khang Nguyễn” và Facebook “Ni SeVen” đăng tải bài viết kèm hình ảnh hai người ngồi trong xe ôtô VF3, trong đó có một người đàn ông không mặc quần, có mặc áo và một người phụ nữ.

Kỳ cuối: Xây dựng “văn hóa số” và sự đồng hành từ gia đình, nhà trường

Kỳ cuối: Xây dựng “văn hóa số” và sự đồng hành từ gia đình, nhà trường

Nhận diện được nguy cơ và đòn tấn công của tội phạm mạng mới chỉ là bước khởi đầu. Để bảo vệ thế hệ trẻ một cách bền vững trước ma trận cạm bẫy trên không gian ảo, vấn đề cốt lõi là phải xây dựng cho các em một “văn hóa số” chuẩn mực, hình thành bản lĩnh tự vệ số ngay từ trong tư duy. Sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan chức năng - nhà trường - gia đình chính là yếu tố quyết định thành công trong sứ mệnh bảo vệ những công dân số tương lai.

Kỳ 2: “Không Một Mình” - chiến dịch nhân văn và mạng lưới “lá chắn”

Kỳ 2: “Không Một Mình” - chiến dịch nhân văn và mạng lưới “lá chắn”

Trước những diễn biến phức tạp, tinh vi của tội phạm công nghệ cao nhắm vào lứa tuổi thanh thiếu niên, lực lượng Công an đã nhanh chóng vào cuộc với quyết tâm chiến lược. Chiến dịch “Không Một Mình 2026 - Kết nối không tổn thương” được khởi động quy mô trên toàn quốc. Tại TP Hồ Chí Minh, sự phối hợp hiệp đồng tác chiến giữa Công an thành phố và Sở Giáo dục và Đào tạo, tạo nên một mạng lưới “lá chắn” an ninh số vững chắc, gửi đi thông điệp nhân văn sâu sắc: Không để bất kỳ đứa trẻ nào phải cô độc chiến đấu trước các hiểm họa trên không gian mạng.

Kỳ 1: Báo động đỏ, khi tội phạm công nghệ cao nhắm vào thế hệ trẻ

Kỳ 1: Báo động đỏ, khi tội phạm công nghệ cao nhắm vào thế hệ trẻ

Trong kỷ nguyên chuyển đổi số, không gian mạng vừa là kho tàng tri thức, vừa ẩn chứa vô số cạm bẫy tinh vi nhắm trực tiếp vào thế hệ trẻ. Trước thực trạng đó, Công an TP Hồ Chí Minh cùng các sở ban ngành thành phố đã và đang triển khai quyết liệt Chiến dịch “Không Một Mình”. Không chỉ là một chiến dịch truyền thông lan tỏa rộng khắp, đây còn là tấm “lá chắn” an ninh số vững chắc, huy động sức mạnh tổng hợp của gia đình, nhà trường và xã hội nhằm trang bị kỹ năng tự vệ, thay đổi tư duy và khẳng định một thông điệp đanh thép: Trong mọi nghịch cảnh trên không gian mạng, các em học sinh, sinh viên không bao giờ phải đơn độc đối mặt!

Mỗi sinh viên là một lá chắn bảo vệ không gian mạng

Mỗi sinh viên là một lá chắn bảo vệ không gian mạng

Trước những diễn biến phức tạp của tội phạm lừa đảo trực tuyến, Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng, Bộ Công an - Trưởng Ban An ninh dữ liệu và Bảo vệ dữ liệu cá nhân, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia - nhấn mạnh kỹ năng tự bảo vệ trên không gian mạng cần trở thành năng lực thiết yếu của mỗi công dân số, đặc biệt là giới trẻ.

ACB cảnh báo nguy cơ mã độc trên iPhone, khuyến nghị cập nhật iOS mới

ACB cảnh báo nguy cơ mã độc trên iPhone, khuyến nghị cập nhật iOS mới

Mã độc Coruna, DarkSword khai thác lỗ hổng bảo mật trên iPhone chưa cập nhật hệ điều hành mới, trong khi các thủ đoạn chiếm SIM, kiểm soát điện thoại tiếp tục đe dọa an toàn tài khoản ngân hàng. ACB khuyến cáo người dùng chủ động nhận diện rủi ro, bảo vệ thông tin cá nhân và tài sản.

Binance bị hack, hé lộ khả năng tin tặc xâm nhập qua laptop kỹ sư

Binance bị hack, hé lộ khả năng tin tặc xâm nhập qua laptop kỹ sư

Binance (sàn giao dịch tiền mã hóa lớn nhất thế giới) ngày 30/10 cho biết, vụ tấn công ảnh hưởng tới khoảng 6,3 tỷ USD tài sản có thể bắt nguồn từ laptop của một kỹ sư bị xâm nhập. Sàn đã phối hợp với các đối tác phong tỏa khoảng 3 tỷ USD và cam kết bù đắp toàn bộ tổn thất.

Kỷ nguyên biến thể AI và bài toán bảo đảm an ninh nhân loại

Kỷ nguyên biến thể AI và bài toán bảo đảm an ninh nhân loại

Thập niên 2026-2035 đang chứng kiến một bước ngoặt lịch sử chưa từng có: Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dịch chuyển nhanh từ vai trò chủ yếu là công cụ hỗ trợ năng suất sang các hệ thống có mức độ tự chủ ngày càng cao, tác động sâu rộng tới kinh tế, xã hội và an ninh. Đằng sau những kỳ tích về kinh tế và công nghệ là những rủi ro với an ninh nhân loại.

Phát động Dự án CyberZ, phòng chống lừa đảo trực tuyến

Phát động Dự án CyberZ, phòng chống lừa đảo trực tuyến

Với thông điệp “Trang bị kiến thức - Làm chủ kỹ năng - Khuyến khích sáng tạo - Lan tỏa hành động”, CyberZ không chỉ hướng tới giúp sinh viên tự bảo vệ mình trước các nguy cơ lừa đảo trực tuyến, mà còn khuyến khích người trẻ chủ động tham gia bảo vệ cộng đồng, từng bước hình thành mạng lưới những “Chiến binh số” có kiến thức, kỹ năng và trách nhiệm.

Chính phủ Thụy Điển hạn chế ChatGPT và Claude vì lo ngại an ninh dữ liệu

Chính phủ Thụy Điển hạn chế ChatGPT và Claude vì lo ngại an ninh dữ liệu

Chính phủ Thụy Điển quyết định siết chặt việc sử dụng hai nền tảng trí tuệ nhân tạo (AI) ChatGPT và Claude trong các cơ quan công quyền do lo ngại nguy cơ rò rỉ dữ liệu nhạy cảm. Từ ngày 26/10, công chức Thụy Điển chỉ được phép sử dụng các nền tảng AI đã được cơ quan chức năng phê duyệt để bảo đảm an ninh thông tin.

Hai lỗ hổng nghiêm trọng trong PHP đã được vá: doanh nghiệp cần cập nhật ngay

Hai lỗ hổng nghiêm trọng trong PHP đã được vá: doanh nghiệp cần cập nhật ngay

Ngày 22/10, Cục An ninh mạng và Hiệp hội An ninh mạng quốc gia cho biết, hai lỗ hổng bảo mật mang mã CVE-2026-109618 và CVE-2026-109619 trong ngôn ngữ lập trình PHP đã có bản vá chính thức. Người dùng internet thông thường không bị ảnh hưởng trực tiếp và có thể tiếp tục sử dụng bình thường. Các tổ chức, doanh nghiệp vận hành website có sử dụng PHP nên rà soát hệ thống và cập nhật bản vá sớm.