Công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ được Đảng, Nhà nước xác định là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thể hiện tính nhân văn, nhân đạo và đạo lý “uống nước nhớ nguồn", “ăn quả nhớ kẻ trồng cây” của dân tộc ta. Đến nay, dù chiến tranh đã đi qua hàng chục năm, đất nước hoà bình, thống nhất nhưng trên dải đất hình chữ S vẫn còn khoảng 500.000 liệt sĩ chưa xác định được danh tính, trong đó 200.000 hài cốt chưa quy tập và 300.000 hài cốt đã an táng nhưng thiếu thông tin danh tính liệt sĩ.
Là một trong những địa phương có đóng góp nhiều sức người, sức của trong các cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, tỉnh Thanh Hóa hiện có trên 15.000 liệt sĩ được an táng tại các nghĩa trang liệt sĩ trên toàn quốc, trong số đó có trên 7.000 mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin. Đây niềm xót xa, mong mỏi không chỉ riêng các gia đình thân nhân liệt sĩ mà còn là nỗi day dứt, trăn trở của các thế hệ hôm nay đối với các anh hùng, liệt sĩ đã không tiếc máu xương cho hoà bình, thống nhất đất nước.
Để tạo thuận lợi cho việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ Công an triển khai xây dựng cơ sở dữ liệu Căn cước có tích hợp dữ liệu thông tin ADN và đề xuất Chính phủ thực hiện phân tích thông tin ADN cho toàn bộ thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin nhằm tạo lập kho dữ liệu lớn về ADN của thân nhân phục vụ tìm kiếm thông tin hài cốt liệt sĩ. Với kho dữ liệu này, chắc chắn việc tìm kiếm và xác minh thân nhân sẽ dễ dàng và chính xác hơn; là cơ hội để gia đình các anh hùng liệt sĩ sớm có thể tìm thấy người thân.
Trong 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ và làm nghĩa vụ quốc tế, bảo vệ biên giới Tổ quốc, đã có hàng trăm người con xã Hoằng Hợp, huyện Hoằng Hóa lên đường ra trận, trực tiếp chiến đấu và phục vụ chiến đấu. Trong đó, có 132 người con ưu tú đã anh dũng hi sinh trên các chiến trường. Ngoài số liệt sĩ đã được quy tập và xác định rõ danh tính, hiện vẫn còn 101 liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Việc triển khai thu nhận mẫu ADN cho thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin là bước chuẩn bị quan trọng cho hành trình tìm kiếm, xác định danh tính quy tập hài cốt các liệt sĩ thời gian tới. Điều này một lần nữa thắp lên niềm hy vọng xoa dịu nỗi đau cho các gia đình có người thân hy sinh trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc.
Để tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu nhận mẫu ADN cho thân nhân các liệt sĩ, nắm bắt được tâm tư, nguyện vọng của các gia đình có người thân liệt sĩ chưa xác định được thông tin, Công an xã Hoằng Hợp đã nhanh chóng khảo sát, rà soát và phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức xe đưa đón 3 mẹ liệt sĩ đến điểm thu nhận mẫu ADN.
Năm nay đã 91 tuổi, sức khỏe và trí nhớ của mẹ Nguyễn Thị Điệp, ở thôn Thanh Minh, xã Hoằng Hợp đã bị ảnh hưởng nhiều. Tuổi già khiến mẹ quên đi nhiều điều, thậm chí không còn nhớ tên các con, không nhớ mình có mấy người con nhưng mỗi khi nhắc đến người con đầu lòng là liệt sĩ Lê Văn Minh, nước mắt mẹ rơi mãi không dứt... Đất nước hòa bình, thống nhất đã hơn 50 năm rồi mà mẹ vẫn chưa biết con mình đang yên nghỉ ở đâu?.
Tương tự, mẹ Nguyễn Thị Vạn (101 tuổi), ở xã Hoằng Hợp dù đôi chân yếu không đi lại được nhưng trời phú cho mẹ trí nhớ khá minh mẫn. Mẹ kể, con trai mẹ ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, gia đình chẳng có kỉ vật gì của con để lại, bao năm qua mẹ luôn mong mỏi, ngóng tin, cố gắng sống đến khi tìm được phần mộ của con! Nghe tin Công an xã xuống đưa đi lấy mẫu ADN để giúp tìm kiếm người con trai bao năm chưa trở về, mẹ Phạm Thị Tuận (95 tuổi), ở xã Hoằng Hợp rất xúc động, ánh mắt mẹ như có thêm tia hi vọng mới…
Theo báo cáo của Công an tỉnh Thanh Hoá, thời gian qua, Công an tỉnh chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Sở Nội vụ và các đơn vị liên quan tiến hành rà soát, thu thập thông tin của hơn 48.000 thân nhân liệt sĩ trên địa bàn tỉnh; trong đó có hơn 37.000 thông tin thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Đồng thời, chỉ đạo lực lượng Công an cấp xã phối hợp với các ngành chức năng tại địa phương thành lập các tổ công tác đến tận các gia đình thân nhân liệt sĩ để thu thập thông tin, cập nhật dữ liệu để sẵn sàng cho việc thu nhận mẫu ADN. Đây là bước chuẩn bị đầu tiên và hết sức cần thiết cho lộ trình tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng phương pháp thực chứng, sớm tìm được tên cho liệt sĩ để tri ân, góp phần xoa dịu những mất mát, hi sinh của các gia đình.
Dịp này, Công an tỉnh Thanh Hoá đã phối hợp với Công ty CP GeneStory và các đơn vi liên quan tổ chức thu nhận mẫu ADN cho gần 100 thân nhân của liệt sĩ chưa xác định danh tính trên địa bàn TP Thanh Hóa, huyện Thiệu Hóa và Hoằng Hóa. Riêng những trường hợp mẹ liệt sĩ tuổi cao, sức khỏe yếu, không thể di chuyển, các tổ công tác sẽ trực tiếp đến tận nhà để thực hiện thu mẫu ADN. Với tinh thần trách nhiệm và tri ân sâu sắc, chỉ trong 2 ngày 12 và 13/5, lực lượng Công an đã phối hợp thu nhận mẫu ADN cho hơn 552 mẹ liệt sĩ và thân nhân cận huyết thống bên ngoại.
Đại tá Phùng Xuân Tiến - Phó Giám đốc Công an tỉnh Thanh Hóa cho hay, với việc thu nhận mẫu ADN của thân nhân các liệt sĩ là việc làm có giá trị nhân văn, thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đến những anh hùng liệt sĩ đã anh dũng hi sinh vì độc lập, tự do, thống nhất, toàn vẹn của đất nước… Do đó các đơn vị cần phối hợp chặt chẽ, chủ động hướng dẫn, đưa các thân nhân liệt sĩ đến địa điểm thu nhận mẫu ADN đảm bảo nhanh chóng, thuận lợi, không phải chờ đợi lâu. Trong đó, vận động tối đa thân nhân thu mẫu tại các điểm tập trung, đồng thời thành lập các tổ thu nhận lưu động để thu nhận các trường hợp đi lại khó khăn, đảm bảo tối đa thân nhân được thu mẫu đợt này để làm giàu dữ liệu, bổ sung vào ngân hàng gen liệt sĩ chưa xác định được thông tin.
Đại tá Phùng Xuân Tiến cũng đề nghị lãnh đạo Sở Nội vụ, Chủ tịch UBND các huyện, thị xã, thành phố tiếp tục quan tâm chỉ đạo các đơn vị chức năng phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an trong quá trình thu thập, cập nhật thông tin thân nhân liệt sĩ, phục vụ hiệu quả công tác thu nhận mẫu ADN. Các đơn vị cần quan tâm rà soát, hoàn thiện thông tin thân nhân liệt sĩ và tạo lập kho dữ liệu trên Cơ sở dữ liệu Quốc gia về dân cư. Đồng thời phối hợp tổ chức tiếp nhận danh sách thân nhân và thu thập, cập nhật điều chỉnh nếu thiếu hoặc có sai sót, đảm bảo thông tin chính xác, đúng tiến độ đề ra và có phương án xử lý với các trường hợp thông tin sai lệch theo đúng quy định.
Công an Trà Vinh đến tận nhà thu nhận mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ 
Thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính 
