Tháo gỡ "điểm nghẽn" nghiên cứu, đưa chip Việt vào chuỗi giá trị toàn cầu

Xây dựng năng lực nghiên cứu, phát triển công nghiệp bán dẫn phải gắn với sản phẩm và thị trường. Muốn vậy, cần tháo gỡ những "điểm nghẽn" về hạ tầng, nhân lực, cơ chế tài chính, đồng thời xác định rõ phân khúc Việt Nam có lợi thế để tập trung nguồn lực.

Sáng 17/11, tại Hà Nội, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương chủ trì, phối hợp với Viện Công nghệ và Giáo dục Trí tuệ mới tạo sinh (Viện IGNITE) tổ chức Hội thảo khoa học “Mô hình chiến lược xây dựng năng lực R&D và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu cho công nghiệp bán dẫn Việt Nam”.

1794879655144-6039574890059686065-6039574890059686065-af85b9bbc6759a87b271204eebbb165c.jpg
Đồng chí Nguyễn Hoàng Giang, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương phát biểu tại sự kiện.

Hội thảo quy tụ khoảng 200 đại biểu, gồm đại diện các ban, bộ, ngành, địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, tổ chức tài chính và các chuyên gia trong nước, quốc tế. Những vấn đề được đặt ra tập trung vào lựa chọn hướng phát triển, tổ chức nguồn lực nghiên cứu và phát triển (R&D), đưa kết quả nghiên cứu thành sản phẩm có khả năng tham gia thị trường.

Lựa chọn đúng hướng đi, xác định rõ sản phẩm

Phát biểu khai mạc, đồng chí Nguyễn Hoàng Giang, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương nhấn mạnh, công nghiệp bán dẫn có vai trò đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế, năng lực tự chủ công nghệ, sức cạnh tranh và vị thế quốc gia. Đối với Việt Nam, đây là cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời góp phần đổi mới mô hình tăng trưởng, phát triển công nghiệp công nghệ cao và nâng cao năng suất của nền kinh tế. Yêu cầu hiện nay là cụ thể hóa các chủ trương, định hướng chiến lược thành chương trình, nhiệm vụ và kết quả thực chất.

Theo đồng chí Nguyễn Hoàng Giang, Việt Nam đã từng bước hình thành đội ngũ kỹ sư thiết kế vi mạch, các cơ sở nghiên cứu, đào tạo và doanh nghiệp bán dẫn. Tuy nhiên, năng lực R&D, khả năng phát triển sản phẩm, quy mô doanh nghiệp trong nước và mức độ tham gia các công đoạn có giá trị gia tăng cao vẫn còn hạn chế. Vì vậy, trước khi lựa chọn mô hình phát triển, cần đánh giá khách quan Việt Nam đang ở đâu trong chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu; lợi thế cạnh tranh thực sự là gì; những điểm nghẽn về công nghệ, nhân lực, hạ tầng và thương mại hóa sản phẩm nằm ở đâu.

3.jpg
Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định phát biểu tại sự kiện,

Đồng chí đề nghị hội thảo làm rõ các giải pháp huy động, tập trung và phân bổ nguồn lực; nâng cao hiệu quả phối hợp giữa bộ, ngành, địa phương, viện, trường và doanh nghiệp; gắn thu hút đầu tư nước ngoài với phát triển năng lực nghiên cứu và doanh nghiệp trong nước.

“Các kiến nghị cần xác định rõ những nhiệm vụ ưu tiên, chủ thể thực hiện, nguồn lực, lộ trình và tiêu chí đánh giá kết quả”, đồng chí Nguyễn Hoàng Giang yêu cầu.

Một nội dung được đặc biệt nhấn mạnh là xác định lộ trình trong 5 năm, 10 năm và 20 năm tới. Trong đó, cần làm rõ những năng lực R&D cốt lõi phải hình thành, những công nghệ và phân khúc cần làm chủ, cũng như vị thế Việt Nam hướng tới trong chuỗi giá trị toàn cầu. Trong điều kiện nguồn lực có hạn, lựa chọn đúng lĩnh vực ưu tiên có ý nghĩa quyết định. Các chương trình phải được cụ thể hóa bằng nhiệm vụ và sản phẩm có thể đo đếm, tạo cơ sở đánh giá hiệu quả đầu tư và điều chỉnh cách tổ chức thực hiện.

Tháo gỡ ba điểm nghẽn trong nghiên cứu bán dẫn

Từ góc độ cơ quan quản lý nhà nước, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định cho biết, năng lực R&D bán dẫn trong nước đã có những bước khởi đầu đáng ghi nhận. Các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam như Viettel, FPT đã tham gia thiết kế vi mạch, phát triển chip phục vụ viễn thông và Internet vạn vật. Tuy nhiên, để tạo bước chuyển về chất lượng, cần thẳng thắn nhìn nhận ba điểm nghẽn cốt lõi.

4.jpg
PGS.TS Nguyễn Ái Việt, Viện trưởng Viện IGNITE trao đổi tại hội thảo.

Trước hết là chi phí hạ tầng nghiên cứu và sản xuất thử nghiệm rất lớn. Đầu tư phòng sạch, thiết bị đo kiểm hay đưa thiết kế đi chế tạo thử tại các nhà máy đúc chip quốc tế thường vượt khả năng tài chính của từng viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp khởi nghiệp. Thiếu sự hỗ trợ phù hợp, nhiều ý tưởng có nguy cơ dừng ở mô phỏng, chưa thể kiểm chứng bằng sản phẩm.

Điểm nghẽn thứ hai là thiếu đội ngũ tổng công trình sư, kỹ sư trưởng có kinh nghiệm thực tế qua nhiều chu kỳ thiết kế, chế tạo và hoàn thiện chip. Đây là lực lượng có khả năng dẫn dắt các nhóm nghiên cứu, xử lý bài toán phức tạp và đưa thiết kế vượt qua khoảng cách từ phòng thí nghiệm đến ứng dụng.

Thứ ba là cơ chế tài chính cần đáp ứng đặc thù của nghiên cứu công nghệ lõi. Một thiết kế chip có thể phải trải qua nhiều lần thử nghiệm, điều chỉnh mới đủ điều kiện thương mại hóa. Do đó, quản lý tài chính, mua sắm thiết bị đặc thù và nghiệm thu nhiệm vụ cần tạo không gian chấp nhận rủi ro có kiểm soát.

1794887092661-5199237199019510854-5199237199019510854-a435a1bca01433f0bbdd8b601de52377.jpg
Chi phí hạ tầng nghiên cứu quá lớn, thiếu nhân lực tinh hoa và cơ chế tài chính chưa đủ linh hoạt đang là những rào cản phát triển công nghiệp bán dẫn tại Việt Nam - Ảnh: Chinhphu.vn

Để tháo gỡ những vướng mắc này, Thứ trưởng Lê Xuân Định nêu định hướng tập trung nguồn lực vào các phân khúc phù hợp với lợi thế Việt Nam, như chip AI tại biên, chip IoT, chip công suất, bán dẫn hợp chất phục vụ năng lượng xanh và thiết bị viễn thông thế hệ mới. Đây là những lĩnh vực có thể phát huy năng lực về thuật toán, kiến trúc thiết kế và khả năng tùy biến theo nhu cầu ứng dụng. Việc lựa chọn sản phẩm phải gắn với bài toán cụ thể, có doanh nghiệp tiếp nhận và có thị trường.

“Muốn có sản phẩm thì phải lấy doanh nghiệp làm trung tâm, phải xuất phát từ yêu cầu của doanh nghiệp”, Thứ trưởng Lê Xuân Định nhấn mạnh.

Theo đó, viện, trường cung cấp tri thức, doanh nghiệp đặt ra nhu cầu công nghệ; cơ chế đặt hàng nghiên cứu phải kết nối được hai phía. Kết quả cuối cùng cần hướng đến là sản phẩm ra thị trường, tạo doanh thu và khả năng tiếp tục đầu tư cho nghiên cứu.

Hạ tầng dùng chung phải gắn với người làm nghiên cứu

Về phát triển nhân lực, Thứ trưởng Lê Xuân Định cho rằng, đào tạo bán dẫn cần gắn với thiết bị, quy trình và dự án thực tế. Cùng với đào tạo trong nước, cần thu hút chuyên gia, tổng công trình sư người Việt Nam ở nước ngoài tham gia dẫn dắt các trung tâm R&D và nhóm nghiên cứu.

5.jpg
PGS.TS Nguyễn Trần Thuật, Viện Bán dẫn và Vật liệu tiên tiến, Viện Công nghệ Chiến lược, Đại học Quốc gia Hà Nội, thành viên Hội đồng Khoa học Viện IGNITE.

Thứ trưởng cho biết, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ đưa vào vận hành Trung tâm Quốc gia Hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn, cung cấp hạ tầng máy chủ hiệu năng cao, phần mềm thiết kế và dịch vụ đo kiểm dùng chung với chi phí ưu đãi cho viện, trường, doanh nghiệp. Cách đầu tư phòng thí nghiệm cũng cần thay đổi, lấy năng lực con người và dự án nghiên cứu làm căn cứ. Thiết bị phải phục vụ đội ngũ có khả năng khai thác, có nhiệm vụ cụ thể và cơ chế chia sẻ, vận hành hiệu quả.

Trao đổi tại hội thảo, PGS.TS Nguyễn Ái Việt, Viện trưởng Viện IGNITE cho rằng cần khắc phục “khoảng trống thực thi” giữa mục tiêu chiến lược với nguồn lực, năng lực nghiên cứu, sản phẩm và thị trường. Ông đề xuất rà soát hạ tầng hiện có, thúc đẩy phòng thí nghiệm dùng chung, hạn chế đầu tư trùng lặp; đồng thời làm rõ cơ chế đặt hàng và khách hàng đầu tiên cho chip chuyên dụng. Bên cạnh đó, cần một đầu mối điều phối, chịu trách nhiệm đến cùng đối với quá trình triển khai.

Phân tích năng lực trong nước, PGS.TS Nguyễn Trần Thuật, Viện Bán dẫn và Vật liệu tiên tiến, Viện Công nghệ Chiến lược, Đại học Quốc gia Hà Nội, thành viên Hội đồng Khoa học Viện IGNITE, cho rằng R&D phải gắn với thị trường. Ông chỉ ra bốn khoảng trống cần khắc phục: hạ tầng chế tạo thử; chi phí thiết kế, sở hữu trí tuệ và chế tạo mẫu; thị trường đầu ra; nhân lực công nghệ, nhất là kỹ sư quy trình chế tạo và tích hợp.

1794882876275-6402835633990230202-6402835633990230202-3de5c3019ae60e1007b187e21e482108.jpg
TS. Richard I. Thurston, Chủ tịch kiêm CEO Great Lakes Semiconductor (Hoa Kỳ), nguyên Phó Chủ tịch cấp cao TSMC.

Từ đó, ông đề xuất ba hướng tham gia chuỗi giá trị: phát triển chip chuyên dụng trên các tiến trình trưởng thành, phục vụ bảo mật, viễn thông, cảm biến, điện tử công suất và AI tại biên; phát triển đóng gói tiên tiến, tích hợp nhiều loại chip trong một hệ thống; nghiên cứu vật liệu và linh kiện mới. Việc lựa chọn cần dựa vào nhu cầu thị trường trong nước và năng lực đang hình thành.

PGS.TS Nguyễn Trần Thuật đề xuất phát triển Hòa Lạc thành cụm R&D bán dẫn, kết nối đại học, nhà máy và trung tâm đổi mới sáng tạo. Phòng thí nghiệm dùng chung cần có kinh phí vận hành ổn định, mở cho doanh nghiệp và các trường; sinh viên, nghiên cứu sinh có cơ hội thực hành trên dây chuyền thật. Ông kiến nghị mỗi đề tài đặt hàng phải có chủ thể sử dụng, tiêu chí kỹ thuật đo được, đồng thời có cơ chế kiêm nhiệm giữa đại học, viện và doanh nghiệp để giữ và luân chuyển nhân lực trình độ cao.

1794882887070-6402835633990230202-6402835633990230202-4d2773fb2315e34cd1f49fa87735577c.jpg
Các chuyên gia, đại biểu trong nước và quốc tế dự hội thảo Mô hình chiến lược xây dựng năng lực R&D và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu cho công nghiệp bán dẫn Việt Nam.

Các nội dung trao đổi, kiến nghị tại hội thảo sẽ được Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương nghiên cứu, chắt lọc, bổ sung cơ sở khoa học và thực tiễn phục vụ tham mưu định hướng phát triển công nghiệp bán dẫn. Trọng tâm là xây dựng năng lực công nghệ trong nước, hình thành sản phẩm và từng bước nâng cao vị thế Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Bình An

Các tin khác

Italia phạt Meta 805 triệu euro vì truy cập ảnh người dùng trái phép

Italia phạt Meta 805 triệu euro vì truy cập ảnh người dùng trái phép

Cơ quan bảo vệ dữ liệu Italia ngày 14/11 quyết định phạt tập đoàn Meta 805 triệu euro (khoảng 887 triệu USD) vì truy cập ảnh và video trên điện thoại của người dùng Facebook mà không có sự đồng ý cụ thể. Khoảng 20 triệu người dùng Android tại nước này được cho là bị ảnh hưởng.

Sập diện rộng, nhiều dịch vụ Microsoft tê liệt

Sập diện rộng, nhiều dịch vụ Microsoft tê liệt

Hàng loạt dịch vụ cốt lõi của Microsoft như Outlook, Teams và Copilot đã gặp sự cố gián đoạn nghiêm trọng kéo dài từ Mỹ sang khu vực châu Á - Thái Bình Dương trong ngày 13/11, khiến hoạt động của nhiều cơ quan chính phủ và tập đoàn lớn bị ảnh hưởng nặng nề.

Sở GD&ĐT TP Huế đề nghị Công an xử lý thông tin sai sự thật, xúc phạm giám đốc

Sở GD&ĐT TP Huế đề nghị Công an xử lý thông tin sai sự thật, xúc phạm giám đốc

Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) TP Huế cho rằng, việc lan truyền các thông tin sai sự thật về Giám đốc Sở đã làm xúc phạm danh dự, uy tín của cá nhân của Giám đốc; ảnh hưởng đến hình ảnh, uy tín của ngành Giáo dục thành phố, gây hoang mang trong đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh, phụ huynh và dư luận xã hội...

Cảnh giác SMS giả mạo ngân hàng, chiếm đoạt tài sản

Cảnh giác SMS giả mạo ngân hàng, chiếm đoạt tài sản

Tin nhắn SMS giả mạo thương hiệu ngân hàng (SMS Brandname) đang được kẻ gian lợi dụng để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản. Nguy hiểm hơn, tin nhắn giả mạo xuất hiện ngay trong luồng hội thoại chứa các thông báo chính thức của ngân hàng, khiến người dùng khó phân biệt thật – giả, dễ sập bẫy nếu mất cảnh giác.

VKAISS 2026 kết nối toàn diện tiềm năng hợp tác bán dẫn giữa Việt Nam-Hàn Quốc

VKAISS 2026 kết nối toàn diện tiềm năng hợp tác bán dẫn giữa Việt Nam-Hàn Quốc

Ngày 12/11, tại Hà Nội, Hội nghị AI – Bán dẫn Việt Nam – Hàn Quốc lần thứ nhất (VKAISS 2026) quy tụ hơn 400 đại biểu, hơn 50 doanh nghiệp cùng các viện nghiên cứu, trường đại học hai nước. Hội nghị ghi nhận 8 biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) và gần 100 phiên kết nối kinh doanh, thúc đẩy hợp tác về AI, bán dẫn và đào tạo nhân lực.

Đột phá cải cách hành chính, đưa công nghệ về miền di sản

Đột phá cải cách hành chính, đưa công nghệ về miền di sản

Giữa vùng đất cội nguồn Hạ Hòa (Phú Thọ), nơi lưu giữ linh khí Đền Mẫu Âu Cơ, bộ máy chính quyền cơ sở xã Hiền Lương đang quyết liệt trong cải cách hành chính. Nhờ tích hợp mô hình Kiosk AI và chuyển đổi số toàn diện, chính quyền cấp xã không chỉ gỡ "nút thắt" về nhân lực mà còn đánh thức tiềm năng quản trị, đưa dịch vụ công đến gần hơn với người dân bằng tư duy thực tiễn và nhịp đập thời đại.

VNPT – Symphony hợp tác cung cấp dịch vụ truyền dẫn quốc tế, thúc đẩy thương mại hóa năng lực mạng

VNPT – Symphony hợp tác cung cấp dịch vụ truyền dẫn quốc tế, thúc đẩy thương mại hóa năng lực mạng

Ngày 9/11, tại trụ sở Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT), Tổng công ty Hạ tầng mạng (VNPT Net), đại diện VNPT, và Symphony Communication Public Company Limited (Thái Lan) đã chính thức ký kết các thỏa thuận hợp tác cung cấp hạ tầng kết nối quốc tế theo mô hình dịch vụ mạng toàn trình (Network as a Service).

Chủ động bảo vệ học sinh, sinh viên trước cạm bẫy trên không gian mạng

Chủ động bảo vệ học sinh, sinh viên trước cạm bẫy trên không gian mạng

Công an Đồng Nai đang đẩy mạnh phối hợp với ngành giáo dục và các địa phương tuyên truyền, trang bị kỹ năng nhận diện, phòng ngừa lừa đảo, dụ dỗ và xâm hại trên không gian mạng cho học sinh, sinh viên. Qua chiến dịch “Không một mình”, các em được hướng dẫn chủ động bảo vệ bản thân và tìm kiếm trợ giúp khi cần thiết.

Công an TP Huế tổ chức diễn tập ứng cứu sự cố an ninh mạng

Công an TP Huế tổ chức diễn tập ứng cứu sự cố an ninh mạng

Từ các tình huống cụ thể, các đội thi tham gia diễn tập sẽ phân tích nguy cơ, điểm yếu trong từng giai đoạn từ khi xây dựng hệ thống AI; triển khai các biện pháp kỹ thuật nhằm bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu, báo cáo sự cố và đề xuất giải pháp khắc phục.

Meta áp dụng AI đoán tuổi để bảo vệ thanh thiếu niên

Meta áp dụng AI đoán tuổi để bảo vệ thanh thiếu niên

Bắt đầu từ tháng này, gã khổng lồ mạng xã hội Meta sẽ mở rộng quy mô toàn cầu cho công nghệ tự động ước tính độ tuổi. Động thái này được đưa ra sau hàng loạt thỏa thuận pháp lý trị giá hàng tỷ USD và những chỉ trích gay gắt về việc các nền tảng của hãng thất bại trong việc bảo vệ thanh thiếu niên khỏi những rủi ro trực tuyến.

AI Kiosk góp phần xây dựng chính quyền số thân thiện

AI Kiosk góp phần xây dựng chính quyền số thân thiện

Hiện diện tại 10 tỉnh, thành phố trên cả nước, mô hình AI Kiosk đang trở thành “trợ lý số” đắc lực, trực tiếp đồng hành tháo gỡ những “điểm nghẽn” thủ tục hành chính tại bộ phận Một cửa cấp cơ sở. Sau 6 tháng vận hành thực tế, giải pháp này đã khẳng định bước chuyển căn bản trong hiện đại hóa hành chính công.

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

AI Thực chiến 2026 chính thức lên sóng VTV2, mở màn cuộc tranh tài của 100 đội thi xuất sắc được tuyển chọn từ gần 1.000 hồ sơ trong nước và quốc tế. Chương trình dành học bổng trị giá 1 triệu USD cho đội vô địch, góp phần thúc đẩy phát triển nhân tài trí tuệ nhân tạo (AI) và nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao của Việt Nam.

FPT mở rộng hợp tác với Nhật Bản trong lĩnh vực UAV và kinh tế tầm thấp

FPT mở rộng hợp tác với Nhật Bản trong lĩnh vực UAV và kinh tế tầm thấp

Tại Diễn đàn công tư về hợp tác kinh tế và khoa học công nghệ Việt Nam – Nhật Bản diễn ra ngày 9/11 tại Tokyo, FPT đề xuất năm trụ cột đồng kiến tạo về AI, lượng tử, nhân lực và tài chính công nghệ, đồng thời trao biên bản ghi nhớ hợp tác với các đối tác Nhật Bản về thiết bị bay không người lái (UAV) và kinh tế tầm thấp. Tại triển lãm bên lề, tập đoàn đồng thời giới thiệu sản phẩm chip nguồn và UAV.

 Công an Khánh Hòa vận hành 3 Trụ liên lạc khẩn cấp trên đèo Khánh Lê

Công an Khánh Hòa vận hành 3 Trụ liên lạc khẩn cấp trên đèo Khánh Lê

Với mục tiêu hỗ trợ người dân và du khách trong lĩnh vực an ninh trật tự, an toàn giao thông, chữa cháy và cứu nạn - cứu hộ; nhóm tác giả gồm 3 cán bộ Phòng Quản lý xuất nhập cảnh, Phòng Tham mưu và Phòng An ninh mạng Công an tỉnh Khánh Hòa đã nghiên cứu, chế tạo thành công hệ thống Trụ liên lạc khẩn cấp (SOS) ứng dụng năng lượng tái tạo độc lập và công nghệ viễn thông IoT.

Đông đảo các đại biểu tham dự hội thảo.

Kỳ 1: “Lá chắn” pháp lý cho đô thị thông minh và hạ tầng chiến lược

Trước yêu cầu phát triển bứt phá của TP Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên số, các thách thức an ninh phi truyền thống, tội phạm công nghệ cao và an toàn hạ tầng đô thị đang đặt ra nhiều bài toán hóc búa. Việc Quốc hội xem xét 5 Dự án luật do Bộ Công an chủ trì soạn thảo có ý nghĩa chiến lược đặc biệt. Hệ thống pháp lý đồng bộ này không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, tạo “lá chắn” bảo vệ hạ tầng chiến lược và không gian số, mà còn siết chặt quản lý địa bàn từ cơ sở, mang lại cuộc sống bình yên, an toàn cho hơn 14 triệu dân Thành phố mang tên Bác.

“Khu bảo tồn” con người

“Khu bảo tồn” con người

Nhân loại từng mơ về một ngày máy móc có thể suy nghĩ như con người. Giờ đây, khi giấc mơ ấy dần thành hiện thực,con người lại phải chứng minh mình không phải máy móc. Phải chăng chúng ta đang tiến đến một thời đại mà những sản phẩm do con người tạo ra cũng cần được dán nhãn, xác thực và bảo vệ như những giống loài quý hiếm?