Phát huy sức mạnh toàn dân từ cơ sở
Nhận thức rõ điều đó, ngay từ đầu năm 2026, Công an tỉnh Thanh Hóa đã chủ động tham mưu Tỉnh ủy, UBND tỉnh ban hành nhiều chủ trương, giải pháp nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân trong bảo đảm ANTT. Từ tỉnh đến cơ sở, các chương trình, kế hoạch về xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ được triển khai đồng bộ, gắn với thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh. Phong trào không chỉ được phát động rộng khắp mà còn từng bước đi vào chiều sâu, trở thành việc làm thường xuyên của cấp ủy, chính quyền, các đoàn thể và từng người dân.
Điểm nổi bật trong sáu tháng đầu năm là việc tiếp tục củng cố, kiện toàn và nâng cao chất lượng hoạt động của lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở. Đây là lực lượng trực tiếp bám địa bàn, gần dân, sát dân, nắm chắc tình hình và kịp thời phát hiện, giải quyết các vụ việc ngay từ khi mới phát sinh. Thực tiễn thời gian qua cho thấy, ở đâu lực lượng này hoạt động hiệu quả, ở đó nhiều mâu thuẫn được hòa giải từ sớm, nhiều nguy cơ mất ANTT được ngăn chặn ngay từ cơ sở, không để phát triển thành những vụ việc phức tạp.
Một dấu ấn đặc biệt là Hội thi lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở giỏi tỉnh Thanh Hóa lần thứ I năm 2026 được tổ chức với quy mô trên toàn tỉnh, quy tụ 100% thành viên Tổ bảo vệ ANTT của 166 xã, phường. Đây là lần đầu tiên lực lượng này có một sân chơi nghiệp vụ được tổ chức bài bản, thống nhất từ cơ sở đến cấp tỉnh.
Không chỉ là cuộc thi đánh giá kiến thức pháp luật, kỹ năng nghiệp vụ và khả năng xử lý tình huống, hội thi còn trở thành diễn đàn để các thành viên giao lưu, học hỏi kinh nghiệm, chia sẻ những cách làm hay trong công tác giữ gìn ANTT ở địa bàn dân cư. Những phần thi xử lý tình huống thực tế, từ giải quyết mâu thuẫn trong khu dân cư, phối hợp bắt giữ đối tượng phạm tội đến xử lý các vụ việc liên quan phòng cháy, chữa cháy hay bảo đảm trật tự công cộng đã phản ánh khá toàn diện vai trò của lực lượng bảo vệ ANTT ở cơ sở trong tình hình mới.
Cùng với hội thi, Công an tỉnh đã tổ chức 18 lớp huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ cho hơn 3.200 thành viên lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở. Thông qua các lớp tập huấn, lực lượng này được trang bị thêm kiến thức pháp luật, kỹ năng vận động quần chúng, phương pháp xử lý tình huống và phối hợp với Công an cấp xã trong thực hiện nhiệm vụ. Từ đó, mỗi thành viên thực sự trở thành "cánh tay nối dài" của lực lượng Công an, góp phần giải quyết các vấn đề phát sinh từ sớm, từ xa và ngay tại địa bàn.
Muốn phong trào phát triển bền vững thì trước hết phải làm cho người dân hiểu pháp luật, tin pháp luật và tự giác chấp hành pháp luật. Với quan điểm đó, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật tiếp tục được đổi mới theo hướng thiết thực, gần dân, phù hợp với từng nhóm đối tượng.
Trong sáu tháng đầu năm, lực lượng Công an các cấp đã tổ chức hơn 3.900 buổi tuyên truyền trực tiếp với trên 536.000 lượt người tham dự; hơn 17.000 lượt tuyên truyền lưu động; gần 1.700 buổi tuyên truyền kết hợp trải nghiệm thực hành kỹ năng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ thu hút trên 654.000 lượt người tham gia. Hơn 114.000 tờ rơi tuyên truyền cùng trên 24.000 tin, bài trên các phương tiện thông tin đại chúng và nền tảng số đã góp phần đưa kiến thức pháp luật đến gần hơn với người dân.
Điều đáng ghi nhận là nội dung tuyên truyền không còn dừng ở việc phổ biến quy định pháp luật mà tập trung vào những vấn đề gắn với đời sống hằng ngày như phòng, chống tội phạm công nghệ cao, lừa đảo trên không gian mạng, phòng chống ma túy, bạo lực học đường, phòng cháy, chữa cháy, an toàn giao thông... Qua đó giúp người dân chủ động nhận diện phương thức, thủ đoạn của các loại tội phạm và biết cách tự bảo vệ bản thân, gia đình cũng như cộng đồng.
Củng cố thế trận an ninh nhân dân
Nếu công tác tuyên truyền tạo nên nền tảng nhận thức thì hệ thống các mô hình tự quản về ANTT chính là "mạch máu" đưa phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ lan tỏa đến từng khu dân cư. Hiện nay, toàn tỉnh duy trì hiệu quả 19 loại mô hình tự quản với 726 điểm hoạt động tại 166 xã, phường. Nhiều mô hình đã phát huy hiệu quả rõ nét như "Camera với ANTT", "Tổ an ninh công nhân", "Taxi tự quản về ANTT", "Zalo tuyên truyền - Bình yên từ mỗi tin nhắn", các mô hình hỗ trợ người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng...
Điểm chung của các mô hình là lấy người dân làm trung tâm, phát huy sức mạnh cộng đồng trong phòng ngừa tội phạm. Hàng nghìn mắt camera được xã hội hóa trở thành "tai mắt điện tử" hỗ trợ lực lượng Công an điều tra, khám phá nhiều vụ việc. Những nhóm Zalo kết nối chính quyền, Công an và người dân giúp thông tin nhanh chóng, cảnh báo kịp thời các phương thức, thủ đoạn phạm tội mới. Các tổ tự quản thường xuyên phối hợp tuần tra, hòa giải mâu thuẫn, vận động người dân chấp hành pháp luật, góp phần hạn chế phát sinh các vụ việc phức tạp.
Đối với các xã miền núi, vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới và địa bàn có đông đồng bào dân tộc thiểu số, đồng bào có đạo, lực lượng Công an đã chủ động bám địa bàn, tranh thủ vai trò của người có uy tín, già làng, trưởng bản, chức sắc, chức việc tôn giáo trong công tác tuyên truyền, vận động quần chúng.
Nhờ cách làm kiên trì, gần dân và tôn trọng phong tục, tập quán, phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ tại các địa bàn này ngày càng đi vào thực chất. Trong sáu tháng đầu năm, hơn 6.000 hộ gia đình tín đồ đã hưởng ứng treo cờ Tổ quốc nhân các ngày lễ lớn; hàng nghìn vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo được người dân tự giác giao nộp. Lực lượng chức năng cũng phát hiện, xử lý 79 vụ việc với 115 đối tượng vi phạm liên quan đến lĩnh vực này.
Một điểm sáng khác là công tác quản lý, giáo dục người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực. Hơn 6.500 người được quản lý, giáo dục tại địa phương; 161 trường hợp được hỗ trợ vay vốn với tổng số tiền gần 15,8 tỷ đồng để phát triển sản xuất, ổn định cuộc sống. Những việc làm ấy không chỉ giúp người hoàn lương có thêm cơ hội làm lại cuộc đời mà còn góp phần phòng ngừa tái phạm, giảm nguy cơ phát sinh tội phạm từ gốc.
Phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ tại Thanh Hóa còn được gắn chặt với các hoạt động an sinh xã hội và phong trào dân vận khéo. Hơn 1.600 suất quà trị giá trên 1 tỷ đồng đã được trao đến các hộ nghèo, gia đình chính sách và học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Lực lượng Công an nhận đỡ đầu 12 trẻ em mồ côi; triển khai các chương trình "Nâng bước em tới trường", "Gian hàng 0 đồng", "Bánh chưng xanh - Đón Tết cùng em", "Bếp ăn học sinh vùng cao"; tổ chức nhiều lớp dạy bơi, dạy võ miễn phí cho thanh thiếu niên trong dịp hè.
Đặc biệt, lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở ngày càng khẳng định rõ vai trò là lực lượng nòng cốt hỗ trợ Công an cấp xã trong thực hiện nhiệm vụ. Chỉ trong sáu tháng đầu năm, lực lượng này đã cung cấp hơn 2.000 nguồn tin liên quan đến ANTT; phối hợp giải quyết 1.639 vụ việc; tham gia hơn 33.000 lượt tuần tra; phát hiện trên 1.400 vụ việc; hỗ trợ gần 4.800 lượt phân luồng giao thông và tích cực tham gia công tác phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ.
Đằng sau những con số ấy là hàng chục nghìn ngày, đêm lặng lẽ của những người luôn có mặt trên từng tuyến đường, từng khu dân cư, từng thôn, bản để cùng lực lượng Công an giữ gìn cuộc sống bình yên. Chính sự tận tâm ấy đã góp phần tạo nên "lá chắn" vững chắc ngay từ cơ sở, nơi mọi nguy cơ mất an ninh được phát hiện sớm, xử lý kịp thời và không để phát sinh thành những vụ việc phức tạp.