Ngày cuối năm, "mùi của Tết" len lỏi đến mọi ngõ ngách, bên trong cánh cửa Trại giam Thanh Phong (ở huyện Nông Cống, Thanh Hoá), các phạm nhân đang tất bật gói bánh chưng chuẩn bị đón Tết Giáp Thìn 2024. Ở khu giam, từng tốp phạm nhân trang trí, người thì bê chậu hoa, cây cảnh; người cẩn thận cắt tỉa lá sâu. Đặc biệt, các phạm nhân có năng khiếu mỹ thuật đã xung phong vẽ hình rồng cầu mong may mắn trong năm mới Giáp Thìn.
Lúc chúng tôi đến, cũng là lúc đoàn công tác của Cục Cảnh sát Quản lý Trại giam, Cơ sở giáo dục bắt buộc, Trường giáo dưỡng (QLTG, CSGDBB, TGD) do Đại tá Vũ Trọng Chiến, Phó Cục trưởng dẫn đầu kiểm tra việc thực hiện chế độ chính sách đối với phạm nhân trong dịp Tết Nguyên đán, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cán bộ chiến sĩ (CBCS); đặc biệt là kiểm tra công tác đảm bảo an ninh an toàn trại giam, thực hiện đợt cao điểm tấn công trấn áp tội phạm theo Kế hoạch, Điện của lãnh đạo Bộ Công an. Được biết, thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Công an, đợt Tết Giáp Thìn, Cục Cảnh sát QLTG, CSGDBB, TGD đã cử 8 đoàn công tác do các đồng chí lãnh đạo Cục làm trưởng đoàn đi kiểm tra tại cơ sở.
Tại Trại giam Thanh Phong, Đại tá Vũ Trọng Chiến đã kiểm tra khu giam, khu lao động, bếp ăn phạm nhân, thăm, động viên các phạm nhân đang điều trị tại bệnh xá…; thăm hỏi, động viên các phạm nhân yên tâm cải tạo để sớm được về với gia đình. Từng là Giám thị Trại giam Long Hoà nên Đại tá Vũ Trọng Chiến rất hiểu tâm tư của các phạm nhân khi Tết đến, Xuân về, bởi đây là thời điểm con người dễ dao động nhất, dễ có tư tưởng lo lắng, bất an nhất. Chính vì vậy, sự động viên, quan tâm của cán bộ sẽ là động lực giúp họ vượt qua mặc cảm, vượt qua lỗi lầm để cải tạo tốt hơn.
Thấy có đoàn công tác của Bộ Công an đến, các phạm nhân đang học lớp đầu vào đồng thanh chào quý khách rồi say sưa viết bài thu hoạch. Họ là những người mới đến học tập, cải tạo ở Trại giam Thanh Phong, còn “lạ nước, lạ cái”, đây cũng là cái tết đầu tiên của họ ở nơi này. Hiểu tâm tư của họ, Đại tá Vũ Trọng Chiến ân cần hỏi thăm từng người, từng hoàn cảnh, động viên họ yên tâm cải tạo, sẽ được hưởng khoan hồng để sớm về với gia đình.
Được cán bộ hỏi chuyện, phạm nhân Nguyễn Thị Hạnh cho biết, chị ta mới nhập trại được 1 tuần, ấn tượng nhất không khí ở đây rất tốt, nhà giam sạch sẽ, các cán bộ quan tâm, thường xuyên hỏi han. "Dù là phạm nhân mới nhưng chúng tôi cũng được tham gia bày mâm ngũ quả, trang trí phòng giam, cùng các phạm nhân khác đón Tết. Với mức án 10 năm tù giam, tôi nghĩ, đây chính là ngôi nhà thứ 2 để tôi học tập, cải tạo, mong sớm được hưởng khoan hồng" - phạm nhân Hạnh cho biết.
Được biết, sau khi đến trại, các phạm nhân được học lớp đầu vào. Theo đó, họ được học quyền, nghĩa vụ của phạm nhân, nội quy cơ sở giam giữ, 6 tiêu chí xếp loại án phạt tù, được cán bộ truyền đạt kỹ năng sống, lễ tiết tác phong, 10 điều về nếp sống của phạm nhân… Đây cũng chính là “chìa khoá” đầu tiên để họ mở cánh cửa của hành trình làm lại cuộc đời. Cùng với lớp đầu vào, Trại giam Thanh Phong cũng vừa hoàn thành xong lớp tái hoà nhập cho các phạm nhân hết thời hạn thi hành án, được giảm hết án về ăn Tết với gia đình. Chính vì vậy, ai cũng háo hức, mong ngóng ngày được trở về.
Phía bên ngoài hội trường, một số phạm nhân đang tỉa cây, trong số đó có phạm nhân tóc bạc nhưng khá trắng trẻo, khoẻ mạnh. Đây chính là “bà trùm” Cao Thị Lan trong vụ ma tuý Thanh Nhàn nổi tiếng hơn 20 năm về trước. Cao Thị Lan là người đã bị tuyên án tử, từng sống hàng nghìn ngày trong khắc khoải, chờ đợi, xin các cán bộ điều tra mấy lần giấy bút để viết đơn xin Chủ tịch nước ân giảm án tử. Nhờ ăn năn hối cải, cũng là người viết thư động viên con trai là Nguyễn Đức Hùng nhận tội, khai báo thành khẩn. Nghe lời khuyên của mẹ, Hùng đã thành khẩn khai nhận hành vi phạm tội của mình và đồng bọn. Chính vì sự thành khẩn này, Lan đã được cơ quan CSĐT làm công văn đề nghị các cơ quan chức năng xem xét, khoan hồng. “Ngày được Chủ tịch nước ân giảm, tôi mừng phát khóc, nhiều đêm không ngủ được” – bà ta cho biết.
Được Đại tá Vũ Trọng Chiến hỏi thăm, bà Lan hồ hởi cho biết, đã thi hành án tại Trại giam Thanh Phong được gần 14 năm, cả thời gian giam cứu, bà ta đã thi hành án được hơn 20 năm. “Tôi đã được giảm án 7 lần, nếu cải tạo tốt thì dự kiến đến giữa năm 2025 sẽ được hết án. Tôi 70 tuổi rồi nên cũng nhiều bệnh tật, nhưng được các cán bộ quan tâm, chăm sóc, cấp thuốc đầy đủ nên tôi khoẻ mạnh. Tôi rất cảm ơn Ban Giám thị, Hội đồng cán bộ đã tạo điều kiện cho chúng tôi cải tạo tốt, sớm trở về” – bà Lan chia sẻ.
Đại tá Vũ Trọng Chiến cho biết, trước khi tổ chức các đoàn công tác đi kiểm tra các Trại giam, Cục đã có công điện chỉ đạo việc đảm bảo an ninh, an toàn trại giam và chuẩn bị các điều kiện cho cán bộ và phạm nhân đón Tết. Theo đó, các đơn vị tổ chức ứng trực đảm bảo quân số, không để xảy ra các vụ việc phức tạp, tình huống đột xuất, bất ngờ; tổng kiểm tra, lục soát tất cả nhà giam, buồng giam, bệnh xá, khu lao động, sản xuất… kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những tồn tại, thiếu sót, nguy cơ mất an toàn; yêu cầu các đơn vị phối hợp với chính quyền địa phương tuyên truyền, giáo dục người dân phối hợp giữ gìn ANTT trên địa bàn; tuyên truyền, giáo dục phạm nhân nêu cao ý thức đấu tranh với những biểu hiện vi phạm nội quy trại giam, hạn chế thấp nhất tình trạng phạm nhân vi phạm nội quy giam giữ trong những ngày tết.
Đại tá Phạm Văn Nghị, Giám thị Trại giam Thanh Phong cho biết, thực hiện chỉ đạo của Cục, đơn vị xây dựng kế hoạch chuẩn bị tất cả các mặt công tác nhằm đảm bảo cho cán bộ và phạm nhân vui xuân đón Tết an toàn tiết kiệm, lành mạnh. Theo đó, chúng tôi tổ chức trang trí khuôn viên, nhà giam, buồn giam, kẻ vẽ tranh ảnh, quét vôi ve…nhằm tạo không khí vui vẻ để phạm nhân cảm nhận được không khí xuân như ở ngoài xã hội và gia đình. Đơn vị đã xây dựng kế hoạch chuẩn bị, cấp phát đầy đủ thực phẩm cho phạm nhân ăn tết. Theo đó, mỗi phạm nhân được ăn gấp 5 lần chế độ ngày thường, đảm bảo khẩu phần ăn của phạm nhân trong các ngày tết có bánh chưng, thịt lợn, thịt gà, bánh kẹo… Đặc biệt, đơn vị đã trích quỹ tấm lòng vàng do cán bộ và phạm nhân tự nguyện đóng góp ủng hộ cho trên 300 phạm nhân ốm đau, đang điều trị tại bệnh xá, bệnh viện, phạm nhân khó khăn để động viên họ.
Một cái Tết ấm áp nữa đang đến thật gần, hoa đào, hoa mai đã rộ nở. Bên trong cánh cửa trại giam không khí cũng ấm cúng, vui vẻ như ở gia đình. Có được điều đó là sự nỗ lực không ngừng của các CBCS Trại giam Thanh Phong để giúp các phạm nhân hiểu rằng, trại giam không chỉ là nơi cải tạo mà còn là nơi để họ sẻ chia, vươn lên trước những khó khăn. Cũng chính vì điều đó, các phạm nhân luôn nỗ lực cải tạo để không phụ lòng các cán bộ đã giúp họ làm lại cuộc đời…
Bác sĩ trại giam Thanh Phong coi bệnh nhân như người thân 
