Chiều 21/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khoá XV, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Phá sản (sửa đổi). Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh chủ trì phiên họp. Qua thảo luận, các đại biểu cơ bản đồng tình với sự cần thiết sửa đổi toàn diện, nhằm khắc phục bất cập như thủ tục kéo dài (lên đến 16 năm), thúc đẩy phục hồi doanh nghiệp và hài hòa lợi ích các bên.
Làm rõ thẩm quyền của Thẩm phán và Quản tài viên
Tại phiên thảo luận, đại biểu Nguyễn Danh Tú (đoàn An Giang) đề nghị bổ sung vào Điều 7 nhiệm vụ kiểm tra, thẩm định tính xác thực tài liệu, chứng cứ do các bên cung cấp, thống nhất với Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2014. Đại biểu cho rằng, tòa án không chỉ tiếp nhận mà phải đánh giá tính khách quan, tránh tài liệu "không đương nhiên trở thành chứng cứ", giúp phát huy vai trò thẩm phán và thuận lợi giải quyết vụ việc. Vấn đề thống nhất quyền nghĩa vụ người đại diện pháp luật khi doanh nghiệp mất khả năng thanh toán, đại biểu Nguyễn Danh Tú nói Điều 38 buộc nộp đơn phá sản và chịu trách nhiệm nhưng Điều 24 lại cho quyền nộp đơn phục hồi; đề nghị chỉnh lý để tránh mâu thuẫn, đảm bảo tính khả thi.
Về quản tài viên, đại biểu Trần Nhật Minh (đoàn Nghệ An) đồng tình bổ sung căn cứ chỉ định dựa trên chuyên môn tại Điều 11, nhưng phản đối dựa vào "kinh nghiệm” do khái niệm mơ hồ, dễ dẫn đến chủ quan và mất công bằng. Do đó, đại biểu đề xuất loại bỏ để đảm bảo minh bạch, vô tư; đồng thời đề nghị bổ sung nguyên tắc, trình tự hòa giải tại Điều 22, bao gồm cơ quan công nhận kết quả và hình thức văn bản, vì luật hòa giải hiện hành chưa điều chỉnh trường hợp này.
Ưu tiên phục hồi doanh nghiệp
Giải trình ý kiến các đại biểu, Chánh án TAND tối cao Nguyễn Văn Quảng nhấn mạnh mục tiêu xây dựng hành lang pháp lý hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khủng hoảng.
"Mục tiêu sửa đổi không chỉ khắc phục hạn chế của luật hiện hành, tháo gỡ vướng mắc trong giải quyết vụ việc phá sản, mà còn tạo điều kiện cho doanh nghiệp, hợp tác xã chưa mất khả năng thanh toán hoàn toàn có thể phục hồi sản xuất kinh doanh" - Chánh án TAND tối cao cho biết và nêu rõ, đây là biện pháp then chốt khơi thông nguồn lực, xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, minh bạch, góp phần cải thiện môi trường đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh triển khai Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.
Chánh án TAND tối cao cho hay, thủ tục phục hồi và phá sản là hai quy trình độc lập. Thủ tục phục hồi áp dụng khi doanh nghiệp có "nguy cơ mất khả năng thanh toán" (chưa mất hoàn toàn), nhằm hỗ trợ tái cơ cấu. Chỉ khi mất khả năng hoàn toàn mới áp dụng phá sản. Trong phá sản, hội nghị chủ nợ có thể quyết định phục hồi qua phương án cụ thể, do chính chủ nợ và doanh nghiệp lựa chọn, không phải tòa án hay cơ quan khác.
"Thẩm phán chỉ chủ trì, đảm bảo tính công bằng. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, đa số nước áp dụng mô hình "Luật Phục hồi và Phá sản" để bao quát cả hai, ưu tiên phục hồi nhằm thúc đẩy doanh nghiệp – định hướng cốt lõi của sửa đổi lần này” - Chánh án TAND tối cao giải thích.
Cần tăng cường cơ chế giám sát, chống lạm dụng chính sách phục hồi phá sản 
Tháo gỡ những điểm nghẽn trong giải quyết vụ việc phá sản 
