Tạo "bộ lọc" cho người dùng trước vấn nạn tin giả

Sự phát triển của mạng xã hội xuyên biên giới như Facebook, YouTube, TikTok đã thu hút hàng chục triệu người dùng tại Việt Nam nhưng cũng trở thành môi trường để tin giả lan tỏa, gây nhiều ảnh hưởng đến xã hội.

Để giải quyết vấn nạn tin giả, bên cạnh trách nhiệm hợp lực của các nền tảng xuyên biên giới, sự vào cuộc mạnh mẽ của cơ quan quản lý Nhà nước thì việc tạo "bộ lọc" tin giả cho người dùng vẫn được xem là một trong những yếu tố then chốt.

Tại buổi tọa đàm "Làm thế nào để hạn chế tin giả, tin sai sự thật tại Việt Nam" do Cục Phát thanh truyền hình và Thông tin điện tử (PTTH&TTĐT), Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT) phối hợp với một số đơn vị tổ chức, ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Cục PTTH&TTĐT cho rằng, thông tin đăng trên Internet lan tỏa rất nhanh, tiếp cận rất nhiều người. Vì vậy tin giả có tác hại rất lớn và đang trở thành vấn nạn toàn cầu.

Tại Việt Nam, khi dịch bệnh COVID-19 diễn ra, tin giả liên quan đến phong toả được nhiều người chia sẻ, dẫn đến hiện tượng người dân bỏ chạy khỏi thành phố, chen nhau vào siêu thị mua thực phẩm để tích trữ và gần đây là vụ việc liên quan đến vụ án bà Nguyễn Phương Hằng, từ việc tung tin giả về một số cá nhân rồi dẫn đến chuyện xúc phạm danh dự cá nhân. Mặc dù những hành vi tung tin giả của các cá nhân gây ảnh hưởng đến các cá nhân khác và xã hội đều bị xử lý theo quy định của pháp luật, song qua những vụ việc trên cho thấy, nếu như tất cả người dân nói chung, người dùng mạng xã hội nói riêng được nhận thức đúng về tin giả và có kiến thức, kỹ năng phòng chống tin giả sẽ tránh được những câu chuyện đáng tiếc như thế.

Tạo
Các nền tảng xã hội có trách nhiệm phối hợp nâng cao kỹ năng số, bảo vệ người dùng trên không gian mạng. Ảnh minh họa.

"Do tính ẩn danh của mạng xã hội nên nhiều người dùng ngộ nhận, họ cho rằng không gian mạng là ảo nên đã có những hành vi xúc phạm, lăng mạ người khác với niềm tin sẽ không bị phát hiện và không ai xử lý. Để hạn chế tình trạng này, sắp tới đây Chính phủ sẽ có quy định yêu cầu cả các tài khoản mạng xã hội phải được xác thực bằng số điện thoại nhằm tăng trách nhiệm của người dùng, tạo thuận lợi cho cơ quan chức năng khi có vụ việc xảy ra", ông Lê Quang Tự Do nhấn mạnh. Thực tế cho thấy, các nền tảng mạng xã hội lớn hiện nay đều có những tiêu chuẩn cộng đồng cùng giải pháp phát hiện, ngăn chặn tin giả nhưng vấn nạn này vẫn chưa thể được xử lý triệt để. Đặc biệt, sự xuất hiện của những công nghệ mới trong việc phát tán và chặn tin giả cho thấy, đây là cuộc rượt đuổi không hồi kết. Trong khi đó, tạo tin giả thì dễ nhưng việc xác minh sẽ rất khó, phức tạp và mất nhiều thời gian. Do đó, Cục trưởng Cục PTTH&TTĐT cho rằng, mấu chốt trong cuộc chiến chống tin giả nằm ở ý thức người dùng. Khi mỗi người dùng có "sức đề kháng" và "bộ lọc" thì sẽ tốt hơn rất nhiều, vấn nạn tin giả cũng sẽ hạn chế được rất nhiều. Hiện Bộ TT&TT đang có chương trình đưa thông tin đến người dân vùng sâu vùng xa thông qua hệ thống phát thanh truyền hình, báo chí; phát huy vai trò của thông tin cơ sở nhằm cung cấp thông tin đến người dân bởi nếu tiếp cận được thông tin chính thống đầy đủ, kịp thời thì sẽ hạn chế được tin giả. Ngoài ra, trong năm 2024, Bộ TT&TT sẽ triển khai các chương trình, giải thưởng lớn cho nhà sáng tạo nội dung nhằm phát triển nội dung sạch, hạn chế nội dung "bẩn" có tác động tiêu cực đến cộng đồng.

Ông Nguyễn Lâm Thanh, đại diện TikTok tại Việt Nam cho rằng, không thể phủ nhận vai trò của Internet và smartphone rút ngắn khoảng cách về không gian địa lý. Song đây cũng là vấn đề khi một thông tin sai lệch phát tán lên mạng xã hội có thể tiếp cận hàng triệu người chỉ trong vài phút. Nhiều người thản nhiên chia sẻ những thông tin không chính xác mà không biết nó có thể gây hậu quả khôn lường. Hiện các nền tảng mạng xã hội nói chung, TikTok nói riêng cũng có nhiều giải pháp để hạn chế tin giả, tin sai sự thật, trong đó có kiểm soát theo mức độ gây thiệt hại. Những thông tin quan trọng, khẩn cấp sẽ được xử lý ngay lập tức, bên cạnh các quy chế quản lý người sử dụng dưới 18 tuổi; khuyến khích người dùng xác thực thông tin. Tuy vậy, ông Thanh cũng nhấn mạnh việc nâng cao kỹ năng số để có bộ lọc tin giả ở tất cả người dùng là mục tiêu quan trọng nhất và trách nhiệm của các nền tảng mạng xã hội là đẩy mạnh hơn nữa việc trang bị kỹ năng số, để người dùng biết và sử dụng.

Hùng Quân

Các tin khác

Bị xử phạt 6,25 triệu đồng vì bình luận xuyên tạc trên Facebook

Bị xử phạt 6,25 triệu đồng vì bình luận xuyên tạc trên Facebook

Thông qua công tác nắm tình hình trên không gian mạng, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh Điện Biên phối hợp Công an xã Pu Nhi phát hiện, xử lý một trường hợp có hành vi bình luận nội dung xấu độc trên tài khoản Facebook của đối tượng phản động Lê Trung Khoa.

Cảnh báo lừa đảo qua sàn đầu tư nông sản trực tuyến

Cảnh báo lừa đảo qua sàn đầu tư nông sản trực tuyến

Ngày 7/6, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Vĩnh Long cho biết, đang xác minh trình báo về việc người phụ nữ bị lừa đảo hơn 400 triệu đồng bằng thủ đoạn giả mạo các trang đầu tư “xuất khẩu trái cây”, “đầu tư nông sản”.

Bảo vệ dữ liệu cá nhân là bảo vệ quyền con người, bảo vệ niềm tin số

Bảo vệ dữ liệu cá nhân là bảo vệ quyền con người, bảo vệ niềm tin số

Chiều 3/6, tại TP Hồ Chí Minh, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) – Bộ Công an phối hợp cùng Hiệp hội An ninh mạng quốc gia – Chi hội phía Nam (NCA) và Trung tâm THVN khu vực Nam Bộ cùng các đơn vị chức năng tổ chức chương trình “Phổ biến Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và Nghị định 356/2025/NĐ-CP”.

Giả mạo thông báo vi phạm giao thông qua SMS để lừa đảo

Giả mạo thông báo vi phạm giao thông qua SMS để lừa đảo

Ngày 3/6, Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (gọi tắt là Phòng An ninh mạng) Công an TP Cần Thơ cho biết, gần đây, các đối tượng lừa đảo sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi để chiếm đoạt tài sản của người dân. Một trong những hình thức đang xuất hiện phổ biến là giả mạo cơ quan chức năng gửi tin nhắn SMS thông báo vi phạm giao thông, yêu cầu người dân truy cập đường link lạ để tra cứu thông tin hoặc nộp phạt trực tuyến.

Trung Đông và Bắc Phi cùng hợp tác chống tội phạm mạng

Trung Đông và Bắc Phi cùng hợp tác chống tội phạm mạng

Trong một thế giới mà tội phạm mạng không còn biên giới, việc đối phó với chúng đòi hỏi sự chung tay toàn cầu. Khu vực Trung Đông và Bắc Phi (MENA), nơi ghi nhận mức tăng chóng mặt của các cuộc tấn công mạng, vừa chứng kiến một chiến dịch hợp tác chưa từng có trong lịch sử: Chiến dịch Ramz.

Thiết bị kích sóng di động trái phép được lắp đặt trên mái nhà của hộ kinh doanh nhằm mục đích tăng mức phủ sóng.

Phát hiện thiết bị kích sóng di động trái phép ở Cần Thơ

Ngày 27/5, Công an TP Cần Thơ cho biết vừa phối hợp với Trung tâm tần số vô tuyến điện khu vực IV (Cục tần số vô tuyến điện) và Sở KH&CN TP Cần Thơ tiến hành kiểm tra, xử lý 1 thiết bị kích sóng di động (Repeater) trái phép, tiềm ẩn nguy cơ gây nhiễu, có hại cho trạm gốc thông tin di động trên địa bàn.

Xây dựng hệ sinh thái công nghiệp an ninh mạng, làm chủ công nghệ

Xây dựng hệ sinh thái công nghiệp an ninh mạng, làm chủ công nghệ

Luật An ninh mạng đã được thông qua tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV và chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Luật đã thể hiện tầm nhìn chiến lược dài hạn của Nhà nước trong lĩnh vực an ninh mạng khi xác định đây không chỉ là nhiệm vụ “phòng thủ” mang tính kỹ thuật mà là quá trình xây dựng năng lực quốc gia, bao gồm làm chủ công nghệ, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, hình thành nền công nghiệp an ninh mạng trong nước. Qua đó, từng bước củng cố chủ quyền số và khả năng tự vệ trên không gian mạng.

Xử lý 45 trường hợp tương tác với các trang tin phản động, chống phá

Xử lý 45 trường hợp tương tác với các trang tin phản động, chống phá

Ngày 20/5, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (ANM) Công an TP Huế cho biết, đơn vị vừa chủ trì, phối hợp với các Phòng nghiệp vụ của Công an thành phố và Công an các xã, phường để mời làm việc, răn đe nhiều trường hợp có hoạt động tương tác, chia sẻ thông tin xấu, độc trên không gian mạng.

Bắt giữ đối tượng livestream xúc phạm danh dự, uy tín của lãnh đạo và cơ quan chức năng

Bắt giữ đối tượng livestream xúc phạm danh dự, uy tín của lãnh đạo và cơ quan chức năng

Chỉ trong vòng chưa đầy 3 tuần, Mai Hoàng đã liên tục đăng tải, chia sẻ nhiều bài viết và livestream với các nội dung như: cho rằng cán bộ “ăn cướp đất”, “lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, “bao che sai phạm”, xúc phạm danh dự, uy tín của lãnh đạo thành phố, cán bộ Tòa án, Thi hành án dân sự, Công an và các cơ quan chức năng liên quan….

Sử dụng tiền điện tử AzCoin để chiếm đoạt tài sản

Sử dụng tiền điện tử AzCoin để chiếm đoạt tài sản

Ngày 12/5, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Phú Thọ cho biết đang tiến hành điều tra vụ án Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản và vi phạm quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp, xảy ra từ năm 2025 đến nay tại nhiều địa phương trên cả nước.

Cơ sở kinh doanh bị lừa tiền vì cảnh báo ứng dụng giả mạo cơ quan thuế

Cơ sở kinh doanh bị lừa tiền vì cảnh báo ứng dụng giả mạo cơ quan thuế

Quá trình liên kết ứng dụng theo yêu cầu của những người tự xưng là cán bộ thuế, chị T. phải quét khuôn mặt nhiều lần. Sau đó, đối tượng hướng dẫn chị T. làm hồ sơ xin giảm thuế với điều kiện trong tài khoản phải có được số dư 200 triệu đồng để “xác nhận vốn kinh doanh”...

Cảnh báo chiêu lừa “phạt nguội 50.000 VND” qua website giả mạo dịch vụ công

Cảnh báo chiêu lừa “phạt nguội 50.000 VND” qua website giả mạo dịch vụ công

Lợi dụng tâm lý chủ quan của nạn nhân trước khoản phạt nhỏ, đối tượng lừa đảo phát tán tin nhắn giả mạo “phạt nguội 50.000 VND”, dẫn dụ người dân truy cập website giả Cổng dịch vụ công để đánh cắp thông tin ngân hàng. Chỉ sau vài thao tác nhập dữ liệu thẻ và mã OTP, nạn nhân có thể mất tiền trong tài khoản bởi thủ đoạn lừa đảo tinh vi, khó nhận biết.