Syria: Lỗ hổng tình báo trong chiến dịch không kích IS

Chiến dịch tấn công chống tổ chức tự phong Nhà nước Hồi giáo (IS) - tiền thân là ISILS, tức Nhà nước Hồi giáo Iraq và Cận Đông - ở Syria của Mỹ được nhận định là sẽ gặp nhiều khó khăn do những lỗ hổng tình báo ở Syria mặc dù có thể dựa vào các phi đội máy bay vũ trang không người lái (drone) vốn là vũ khí đặc trưng trong cuộc chiến chống các mạng lưới khủng bố ở khắp nơi.

Trong những tuần gần đây, Lầu Năm Góc đã cho tiến hành những chuyến bay do thám dọc theo biên giới Iraq với Syria trong nỗ lực thu thập thông tin tình báo về IS mà không cần phải vượt qua biên giới vào không phận Syria. Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) cũng mở rộng mạng lưới người đưa tin của mình bên trong Syria thông qua chương trình tuyển mộ các chiến binh phe nổi dậy được huấn luyện và trang bị tại một số căn cứ bí mật ở Jordan trong 2 năm qua.

Giới chức quân sự và tình báo Mỹ cho biết cộng đồng tình báo chưa tập hợp được các khả năng cần thiết để nhằm vào mục tiêu là bộ phận thủ lĩnh IS cũng như chưa có đủ thông tin tình báo để phát động chiến dịch không kích.

Hạ nghị sĩ Adam B. Schiff, thành viên Ủy ban Tình báo Hạ viện Mỹ, nhận định: "Khả năng tình báo của chúng ta đang được cải thiện từ khi bắt đầu sử dụng các nguồn đưa tin, song tầm nhìn của chúng ta về những gì đang diễn ra ở Syria hãy còn khiêm tốn".

Còn theo một quan chức tình báo cao cấp giấu tên thì "có lẽ phải mất nhiều tháng nữa để thực sự xây dựng được cơ cấu tình báo cần thiết" cho phép mở rộng chiến dịch không kích của Mỹ từ Iraq chống lại IS ở Syria. Việc sử dụng máy bay không người lái ở Syria sẽ gặp nhiều nguy cơ hơn trước sức mạnh phòng không của chính quyền Tổng thống Bashar al-Asad. IS đang cố gắng lật đổ Al-Assad do đó chiến dịch không kích tổ chức này nằm trong mối quan tâm đặc biệt của Tổng thống Syria.

Tuy nhiên, việc cho phép máy bay không người lái của Mỹ tiến vào không phận các thành phố như Raqqah - thành trì của IS - có thể trở thành mối đe dọa cho Al-Assad, một phần do drone có khả năng thu thập thông tin tình báo có giá trị về lực lượng quân đội của Chính phủ Syria.

Trước đây, chính quyền Obama cố tránh một cuộc tấn công Syria nhưng video tiết lộ vụ hành hình nhà báo Mỹ James Foley xuất hiện trên Internet vừa qua đã buộc Washington cân nhắc về mối đe dọa thật sự của IS - tổ chức đã kiểm soát những khu vực rộng lớn ở miền Bắc Iraq và cả Syria.

Giới chức Washington thừa nhận cuộc giải cứu bất thành nhà báo James Foley cùng với một số con tin khác hồi tháng 7 vừa qua là dấu hiệu cho thấy những hạn chế của cộng đồng tình báo Mỹ hiện nay.

Với thông tin nhận được từ nhiều nguồn kể cả từ con tin được IS thả ra, tình báo Mỹ tin tưởng đã định vị chính xác nơi giam giữ Foley. Nhưng vào lúc đặc nhiệm Mỹ tiến vào địa điểm thì con tin và những kẻ bắt cóc đã biến mất từ lúc nào! Điều đó cho thấy chiến dịch không kích bằng drone cũng khó thành công nếu như các mục tiêu thường xuyên di chuyển.

Theo các chuyên gia phân tích, Lầu Năm Góc có thể sử dụng loại drone bay ở độ cao mà hệ thống phòng không của quân đội Syria không thể chạm đến được - như là loại RQ-4 Global Hawk hay còn gọi là drone tàng hình được CIA triển khai ở những nơi khác. Nhưng, Global Hawk không mang tên lửa giám sát những mục tiêu di chuyển.

Trong một cuộc họp báo mới đây, giới chức tình báo Mỹ công bố họ có thông tin về nơi ẩn náu của thủ lĩnh IS Abu Bakr al-Baghdadi. Họ nhấn mạnh đã "nhìn thấy hắn ở Mosul", thành phố miền Bắc Iraq; và hắn thường xuyên qua lại biên giới giữa Iraq và Syria. Một số quan chức Washington còn cho rằng thậm chí không tìm thấy Abu Baghdadi thì chiến dịch không kích cũng sẽ giáng đòn nặng nề cho lực lượng IS, như những phi đội CIA đã làm ở Pakistan chống Al-Qaeda.

Chiến binh IS ở Syria.
Chiến binh IS ở Syria.

Để triển khai chiến dịch drone do thám một cách hiệu quả ở Pakistan, mạng lưới người đưa tin của CIA đã phải mất nhiều năm thu thập thông tin.

Một quan chức Mỹ giấu tên tỏ vẻ tin tưởng vào khả năng của CIA: "Sau ngày 11/9/2001, khi những mối đe dọa mới lộ ra - cho dù ở Nam Á, Yemen hay bất cứ nơi nào khác trên thế giới - chúng ta đều có thể phản ứng trước những thay đổi như thế. Không ai nghi ngờ sự khéo léo của các sĩ quan chúng ta trong công tác thu thập thông tin tình báo, thậm chí tại những nơi khó khăn như Syria".

Tuy nhiên, để duy trì do thám trong thời gian dài trước khi tiến hành không kích, Mỹ cần phải chú ý đến các mối đe dọa trên không từ phía quân đội của chính quyền Al-Asad - theo Trung tướng David Deptula, cựu lãnh đạo bộ phận tình báo Không quân Mỹ.

Tướng Martin E. Dempsey, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu liên quân Mỹ (JCS), cho biết hiện nay quân đội Mỹ tiến hành hơn 60 chuyến bay thu thập thông tin tình báo mỗi ngày ở Iraq. Những chiếc drone và máy bay khác tuần tra dọc biên giới Syria có thể quan sát sâu vào lãnh thổ nước này và đánh chặn được các tín hiệu giao tiếp điện tử giữa các nhóm chiến binh.

Adam B. Schiff cho rằng kế hoạch gửi những chiếc drone đến Syria "có thể thực hiện được và ít nguy cơ hơn việc gửi phi công đến không phận Syria". Tuy nhiên, có lẽ Mỹ sẽ phải mất một số drone và khiến cho chiến binh Hồi giáo rút sâu hơn vào những khu vực đông dân cư.

Trong một cuộc họp báo mới đây tổ chức ở Damascus, Ngoại trưởng Syria Walid al-Muallem tuyên bố đất nước ông sẵn sàng hợp tác với cộng đồng quốc tế - bao gồm cả các đối thủ như Mỹ và Anh - để chiến đấu chống lại "những phần tử khủng bố"

Duy Ân (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.