Ngày 1/11, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, Quốc hội thảo luận ở hội trường về đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2023; dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2024. Một vấn đề được rất nhiều đại biểu quan tâm đó là hành lang pháp lý cho chung cư mini, đặc biệt là sau vụ cháy ở phường Khương Đình, Thanh Xuân, Hà Nội vừa qua.
Cháy chung cư mini là "giọt nước tràn ly" của những tích tụ bất cập lâu nay
Góp ý về vấn đề này, đại biểu Hoàng Đức Thắng (Quảng Trị) khẳng định, vụ cháy chung cư mini tại quận Thanh Xuân, Hà Nội vừa qua như là "giọt nước tràn ly" của những tích tụ bất cập lâu nay. Do vậy, cần phải giải bài toán thực tế hiện hữu này bằng những biện pháp kỹ thuật phù hợp. “Việc bịt chặt khẽ hở trong quản lý là việc cần làm ngay nhưng siết chặt quá mức cần thiết thì sẽ đẩy người lao động, sinh viên nghèo ra đường khi họ không có điều kiện để ở những căn hộ đáp ứng yêu cầu cao”, đại biểu Hoàng Đức Thắng nói và đặt vấn đề, gói tín dụng 120.000 tỷ đồng dành cho vay nhà ở xã hội mới giải ngân được 83 tỷ đồng, lại ế ẩm hàng nghìn căn hộ không ai thuê, mua. Phải chăng nó quá xa vời so với khả năng tài chính, thu nhập của người dân thu nhập thấp. Việc tồn tại "núi" thủ tục, "rừng" quy định hành chính cùng những rủi ro pháp lý khác là nguyên nhân chính cần tháo gỡ, khi đó nguồn lực xã hội mới được giải phóng.
Phát biểu ý kiến tranh luận, đại biểu Đồng Ngọc Ba (Bình Định) cho rằng, trên cơ sở ý kiến của Chủ tịch Quốc hội về dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), vừa qua Ủy ban Pháp luật đã chủ trì giúp cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội phối hợp rất chặt chẽ với các cơ quan liên quan đánh giá kỹ thêm thực trạng chung cư mini, kịp thời cập nhật các vấn đề thực tiễn phát sinh một cách cầu thị, lắng nghe ý kiến đa chiều để hoàn thiện. Ủy ban thường vụ Quốc hội cũng đã đề nghị Chính phủ nghiên cứu và đề xuất cụ thể đối với nội dung về loại nhà này trong dự thảo luật.
Không buông lỏng công tác quản lý nhà nước về chung cư mi ni
Nói về công tác quản lý chung cư mini, đại biểu Nguyễn Thị Thủy (Bắc Kạn) nêu thực tế đang thiếu hành lang pháp lý quản lý chung cư mini, những lỗ hổng về hệ thống pháp luật đã dẫn đến lỗ hổng trong công tác quản lý chung cư mini. “Cả xã hội gọi sản phẩm này là chung cư mini - một thuật ngữ không có trong luật. Chính vì quy định lỏng lẻo như vậy dẫn đến thiếu hành lang pháp lý phù hợp, gây lúng túng trong quản lý, gây áp lực cho hạ tầng đô thị và đặc biệt tiềm ẩn nguy cơ cao đối với sự an toàn của người dân”- đại biểu Nguyễn Thị Thủy thẳng thắn nhìn nhận và cho rằng, sự ra đời của các chung cư mini thời gian vừa qua đã đáp ứng nhu cầu của nhiều người dân có mức thu nhập trung bình thấp. Mặc dù khi mua các căn hộ này, người dân cũng cảm nhận được nguy cơ mất an toàn nhưng tin rằng là điều đó sẽ không xảy ra và điều này càng cho thấy thị trường đang thiếu trầm trọng sản phẩm nhà ở giá bình dân phù hợp với nhu cầu, túi tiền của phần đông người lao động.
Tuy nhiên, đại biểu cũng thể hiện sự thống nhất rất cao với ý kiến của đồng chí Chủ tịch Quốc hội khẳng định: “Nhu cầu thực tế của người dân cần phải được bảo đảm nhưng dứt khoát không hợp thức hóa những sai phạm của chung cư mini ở trong Luật Nhà ở”. Từ những phân tích ở trên, đại biểu Nguyễn Thị Thủy kiến nghị Chính phủ tiếp tục triển khai những giải pháp ưu đãi để khơi thông nguồn cung nhà ở xã hội và nhà ở thương mại giá bình dân.
Trước ý kiến không nên siết chặt chung cư mini, đại biểu Leo Thị Lịch (Bắc Giang) tranh luận, việc tạo điều kiện cho người có thu nhập thấp để có chỗ ở, học tập và lao động rất là cần thiết nhưng không vì thế mà buông lỏng công tác quản lý nhà nước về xây dựng cơ sở hạ tầng và quản lý đô thị chung cư mi ni, khu nhà ở, nhà trọ và khu chung cư không đảm bảo an toàn. “Việc cấp phép sai, không đúng quy định về cấp phép xây dựng đối với những ngôi nhà này là cần phải xử lý nghiêm minh”, đại biểu Leo Thị Lịch nhấn mạnh.
Liên quan đến phòng cháy chữa cháy, đại biểu Leo Thị Lịch cho biết, qua giám sát đối với 65 cơ sở cho thuê thì hầu hết đều không bảo đảm phòng cháy chữa cháy nhưng theo báo cáo của cơ quan có thẩm quyền lại cho biết không có quy định về phòng cháy chữa cháy đối với nhà riêng lẻ. Như vậy còn thiếu quy định về vấn đề này. Do đó, đại biểu đề nghị siết chặt quản lý, làm rõ trách nhiệm của ngành chức năng và phải sửa luật trong thời gian tới.
Cùng quan điểm này, đại biểu Trương Trọng Nghĩa (TP Hồ Chí Minh) khẳng định với hệ thống pháp luật hiện nay thì hoàn toàn có thể xử lý được nếu kiểm tra, giám sát chặt chẽ; đại biểu đề nghị không đặt ra vấn đề sửa luật để hợp thức hóa các chung cư có dấu hiệu vi phạm.
Sau vụ cháy chung cư mini, Hà Nội phát hiện hơn 1.000 nhà xây sai phép 
Công an TP Hồ Chí Minh xử phạt 3.592 "chung cư mini" vi phạm PCCC 
