Chia sẻ bên lề Hội nghị thường niên Câu lạc bộ Giám đốc Bệnh viện các tỉnh phía Bắc do Bộ Y tế, Bệnh viện Bạch Mai tổ chức ngày 22/5, PGS.TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai cho biết, hội nghị năm nay là diễn đàn khoa học rất quan trọng, quy tụ các nhà quản lý, chuyên gia và nhà khoa học trong lĩnh vực y tế.
Theo ông, các chuyên đề được trình bày tại phiên khoa học vệ tinh, đặc biệt là tế bào gốc, gen trị liệu và liệu pháp tế bào, đều là những lĩnh vực y học tiên tiến mà thế giới đang tập trung phát triển.
Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai cho biết, nhu cầu người Việt Nam sang nước ngoài điều trị tế bào gốc rất nhiều, với chi phí lớn. Tế bào gốc và y học tái tạo là những lĩnh vực mà Việt Nam và thế giới đang đi cùng với nhau. Mặc dù, chúng ta đi sau nhưng hiện nay các bệnh viện, trung tâm nghiên cứu của Việt Nam đã và đang đồng hành cùng thế giới để người dân, người bệnh được thụ hưởng những thành tựu y học tiên tiến nhất.
Tế bào gốc, gen trị liệu và y học tái tạo đang trở thành những lĩnh vực quan trọng của y học hiện đại, mở ra nhiều hướng điều trị mới cho các bệnh lý tim mạch, cơ xương khớp, ung thư và bệnh phổi mạn tính mang lại hiệu quả cao. Việt Nam dù đi sau nhưng đang từng bước đồng hành cùng thế giới trong nghiên cứu, ứng dụng các liệu pháp tiên tiến này.
"Những phương pháp điều trị hiệu quả này nếu sớm được triển khai tại Việt Nam sẽ giúp người bệnh được hưởng thành quả y học tiên tiến, không phải ra nước ngoài chữa bệnh với chi phí rẻ hơn nhiều lần", PGS.TS Đào Xuân Cơ cho biết.
Tại hội thảo, các chuyên gia cho biết, nhờ ứng dụng liệu pháp tế bào gốc, hàng triệu người ung thư trên thế giới đã được cứu sống nhờ ghép tế bào gốc. Tế bào gốc trung mô ra đời muộn hơn, nhưng các nghiên cứu trên thế giới và Việt Nam đã cho thấy hiệu quả điều trị bệnh rõ rệt, mang lại lợi ích rất lớn cho người bệnh.
GS.TS Ryo Konno, đại diện dự án hợp tác giữa Mescells và Tập đoàn Mt. Fuji GX Holdings chia sẻ báo cáo khoa học “Tế bào gốc từ nghiên cứu đến ứng dụng, cập nhật những xu hướng của toàn cầu”.
Theo GS.TS Ryo Konno, liệu pháp tế bào gốc trung mô (MSCs) chính thức được FDA (tiêu chuẩn thực phẩm, dược phẩm của Hoa kỳ) và nhiều tổ chức quản lý quốc tế công nhận, đánh dấu sự chuyển dịch của y học tái tạo từ giai đoạn nghiên cứu tiềm năng sang ứng dụng điều trị dựa trên bằng chứng lâm sàng và tiêu chuẩn y tế.
Bài báo cáo mang đến góc nhìn toàn diện về lộ trình phát triển của công nghệ tế bào gốc trên thế giới, từ nghiên cứu thực nghiệm, xây dựng tiêu chuẩn sản xuất, chuyển giao công nghệ cho đến ứng dụng lâm sàng thực tế.
Theo chuyên gia, xu hướng điều trị bằng tế bào gốc hiện tập trung vào các lĩnh vực như cơ xương khớp, hô hấp (ARDS), miễn dịch, tim mạch và thần kinh, trong đó có bệnh Parkinson.
Báo cáo cũng cho thấy sự thay đổi trong tư duy điều trị từ “thay thế tế bào” sang “điều hòa môi trường tái tạo”, giúp tối ưu hiệu quả điều trị nội khoa và mở rộng khả năng ứng dụng lâm sàng.
Theo GS.TS Ryo Konno, với các yêu cầu nghiêm ngặt về sản xuất, Nhật Bản đã phê duyệt chính thức đưa liệu pháp tế bào gốc điều trị xương khớp, tim mạch, thần kinh và dần đi vào ứng dụng thực tế, đặc biệt là bệnh Parkinson, mang lại hiệu quả cao trong điều trị.
Hiện Nhật Bản đã chuyển giao công nghệ sản xuất tế bào gốc và tế bào miễn dịch cho Hệ thống Y học tái tạo và Trị liệu tế bào Mescells Việt Nam, từng bước xây dựng hệ thống sản xuất và quản lý tế bào đạt tiêu chuẩn TCVN, phục vụ nghiên cứu khoa học và ứng dụng lâm sàng, hướng tới các phương pháp điều trị an toàn, hiệu quả và vì lợi ích cộng đồng cho người dân.
Hiện nay, một số bệnh viện ở Việt Nam đã nghiên cứu ứng dụng tế bào gốc trên nhiều nhóm bệnh nhân, với các nhóm bệnh như: Ghép tế bào gốc cho bệnh nhân teo đường mật bẩm sinh để không phải ghép gan; ứng dụng tế bào gốc dây rốn cho bệnh nhân xơ gan; ghép tế bào gốc trung mô tuỷ xương cho bệnh nhân tiểu đường; truyền tế bào gốc điều trị bệnh phổi cho trẻ sơ sinh và ứng dụng tế bào gốc điều trị hội chứng suy giảm sức khỏe người cao tuổi…mang lại hiệu quả rất đáng kể, cải thiện rõ rệt tình trạng bệnh, nâng cao chất lượng sống.
Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai cho rằng, để phát triển hiệu quả các kỹ thuật mới như tế bào gốc hay gen trị liệu tại Việt Nam, các bệnh viện không thể hoạt động riêng lẻ mà cần đồng hành, hợp tác chặt chẽ với nhau.
Theo ông, khi liên kết nghiên cứu, các bệnh viện sẽ tạo được hệ thống dữ liệu lớn, có các công bố khoa học quy mô và xây dựng được những phác đồ điều trị hiệu quả hơn. Đây sẽ là nền tảng để đẩy mạnh ứng dụng tế bào gốc, gen trị liệu trong điều trị bệnh.
“Nếu các bệnh viện đi riêng rẽ thì thực sự rất khó. Khi đồng hành cùng nhau, chúng ta sẽ có dữ liệu lớn, có những công bố lớn và hiệu quả rõ rệt để đưa ra các phương pháp điều trị phù hợp, đồng thời phát minh, sáng tạo các phương pháp điều trị của chính người Việt Nam”, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai nói.
PGS.TS Đào Xuân Cơ cho biết, các bệnh viện đã có sự đồng thuận cao trong việc thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, ứng dụng các phương pháp điều trị mới và sẽ sớm đề xuất với Bộ Y tế, Chính phủ các cơ chế phù hợp nhằm đưa các thành tựu khoa học kỹ thuật hiện đại như tế bào gốc, y học tái tạo vào phục vụ người bệnh ngay tại Việt Nam, giúp bệnh nhân không phải ra nước ngoài điều trị với chi phí rẻ hơn nhiều lần.
PGS.TS Đào Xuân Cơ cho biết, Bệnh viện Bạch Mai sẽ tiếp tục hợp tác với các đơn vị nghiên cứu, cơ sở y tế trong và ngoài nước để vừa nghiên cứu, vừa ứng dụng các tiến bộ về tế bào gốc và gen trị liệu trong chẩn đoán, điều trị.
Theo ông, các lĩnh vực ưu tiên trước mắt gồm ung thư, tim mạch, cơ xương khớp và bệnh phổi mạn tính.
“Bệnh viện Bạch Mai là bệnh viện đa chuyên khoa lớn, vì vậy chúng tôi sẽ đồng hành, hợp tác nghiên cứu và ứng dụng tế bào gốc trong hầu hết các chuyên ngành, chuyên khoa để phục vụ người bệnh”, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai cho biết.
