Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia, ngành bảo hiểm – đặc biệt là bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự (TNDS) chủ xe cơ giới – đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ.
Theo khoản 3, Điều 10 Nghị định số 67/2023/NĐ-CP của Chính phủ quy định về bảo hiểm bắt buộc TNDS chủ xe cơ giới thì các doanh nghiệp bảo hiểm có thể phát hành giấy chứng nhận (GCN) bảo hiểm điện tử. GCN bản điện tử có giá trị pháp lý ngang với bản giấy (bản cứng) đóng dấu đỏ trước đây. Vì thế, không còn cảnh người dân phải loay hoay cất giữ tờ giấy màu vàng dễ rách nát hay doanh nghiệp phải đau đầu với bài toán chi phí in ấn. Số hóa bảo hiểm đang tạo ra lợi ích cho người dân, doanh nghiệp và cơ quan quản lý.
Người tham gia giao thông: Tiện lợi trong tầm tay
Ưu điểm dễ thấy nhất của số hóa chính là sự tiện lợi tuyệt đối cho người dân. Trước đây, việc quên mang theo GCN bảo hiểm giấy thường dẫn đến những rắc rối không đáng có khi bị kiểm tra hành chính. Giờ đây, mọi thứ đã có thể gói gọn trong một mã QR trên điện thoại thông minh.
* Mua và nhận kết quả trong "tíc tắc": Chỉ với vài thao tác trên ứng dụng ngân hàng, ví điện tử hoặc website của công ty bảo hiểm, người dân có thể mua bảo hiểm mọi lúc, mọi nơi. GCN điện tử được gửi về email hoặc lưu trữ ngay trên ứng dụng, có giá trị pháp lý tương đương bản giấy.
* Loại bỏ rủi ro thất lạc, hư hỏng: GCN điện tử không bị rách, hư hỏng theo thời gian và đặc biệt là không thể mất. Khi cần, người dân chỉ cần mở điện thoại để truy cập là có thể xuất trình cho lực lượng CSGT kiểm tra.
* Minh bạch thông tin: Người dùng dễ dàng tra cứu thời hạn bảo hiểm, phạm vi quyền lợi và lịch sử bồi thường. Điều này giúp loại bỏ tình trạng mua phải bảo hiểm giả hoặc bảo hiểm hết hạn mà không hay biết.
Doanh nghiệp bảo hiểm: Tối ưu chi phí, nâng tầm dịch vụ
Đối với các Doanh nghiệp bảo hiểm, số hóa không chỉ là xu hướng mà còn là bài toán sinh tồn để nâng cao năng lực cạnh tranh.
* Cắt giảm chi phí vận hành: Việc loại bỏ khâu in ấn, lưu kho và vận chuyển hàng triệu giấy chứng nhận bảo hiểm mỗi năm giúp doanh nghiệp tiết kiệm nguồn kinh phí không nhỏ. Ngoài ra sử dụng giấy chứng nhận bảo hiểm điện tử cũng hạn chế tối đa tình trạng thất thoát, tiết giảm nguồn nhân lực để quản lý so với GCN bản giấy. Nguồn lực này có thể được tái đầu tư để nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc khách hàng.
* Quản trị dữ liệu tập trung: Hệ thống số hóa giúp doanh nghiệp quản lý danh mục khách hàng một cách khoa học. Mọi thông tin dữ liệu về hợp đồng đều được cập nhật theo thời gian thực, giúp giảm thiểu sai sót do con người.
* Đẩy nhanh tốc độ bồi thường: Đây là nút thắt lớn nhất của ngành bảo hiểm trong nhiều năm qua. Khi xảy ra sự cố, công tác giám định và số hóa hồ sơ bồi thường giúp cho quy trình phê duyệt, giải quyết khiếu nại diễn ra nhanh chóng, công bằng, từ đó củng cố niềm tin của khách hàng khi tham gia bảo hiểm.
Đơn vị quản lý: Công cụ kiểm soát thông minh
Về phía cơ quan Nhà nước và lực lượng chức năng, số hóa bảo hiểm là "chìa khóa" để hiện đại hóa quản lý xã hội.
* Kiểm tra nhanh chóng, chính xác: Lực lượng CSGT khi tuần tra kiểm soát chỉ cần quét mã QR để xác thực thông tin tham gia bảo hiểm của phương tiện. Điều này không chỉ rút ngắn thời gian xử lý mà còn tránh được các tranh cãi không đáng có về giấy tờ.
* Phân tích dữ liệu để điều hành: Thông qua cơ sở dữ liệu dùng chung, cơ quan quản lý (Bộ Tài chính, Cục CSGT) có thể nắm bắt chính xác tỷ lệ xe tham gia bảo hiểm, các địa bàn thường xảy ra tai nạn, phân tích các dữ liệu liên quan để đưa ra các chính sách điều tiết hoặc cảnh báo an toàn giao thông kịp thời.
* Ngăn chặn trục lợi bảo hiểm: Hệ thống số hóa giúp liên thông dữ liệu giữa các doanh nghiệp bảo hiểm, khiến việc làm giả hồ sơ hay khiếu nại bồi thường nhiều lần cho cùng một vụ tai nạn trở nên khó khăn hơn.
Dù mang lại lợi ích to lớn nhưng hành trình số hóa ngành bảo hiểm vẫn còn những rào cản về hạ tầng kỹ thuật, mức độ phổ biến công nghệ số tại các vùng sâu vùng xa hoặc sự khó khăn trong việc tiếp cận các công nghệ mới của một bộ phận người dân lớn tuổi. Tuy nhiên, với sự đồng bộ của dữ liệu dân cư quốc gia (VNeID) và sự phổ cập của mạng 5G vào năm 2026, những rào cản này đang dần bị xóa bỏ.
Số hóa bảo hiểm xe cơ giới không đơn thuần là thay đổi hình thức tờ giấy, mà kỳ vọng vào sự thay đổi tư duy quản lý và cách thức phục vụ. Đó là nền tảng để xây dựng một xã hội giao thông an toàn, nơi quyền lợi của mỗi cá nhân được bảo vệ bằng những dòng mã hóa minh bạch và bền vững.
Quỹ Bảo hiểm xe cơ giới hỗ trợ nhân đạo tại Thanh Hóa 
Cân nhắc đưa xe máy khỏi diện bắt buộc mua bảo hiểm xe cơ giới 
