Dịch COVID-19 đang cực kỳ căng thẳng trên toàn cầu, đặc biệt là ở một số nước trong khu vực, ngoài mối lo lây dịch bệnh từ người nhập cảnh trái phép thì nguy cơ lây nhiễm từ người nhập cảnh hợp pháp cũng rất đáng quan ngại nếu không kiểm soát, quản lý chặt chẽ quy trình đưa đón, cách ly.
Có “lỗ hổng” trong cách ly tại khách sạn?
Ngày 27/4, Yên Bái phát hiện ca bệnh COVID-19 (bệnh nhân 2.857) do lây nhiễm từ đoàn chuyên gia Ấn Độ trong quá trình cách ly tại khách sạn Như Nguyệt 2, TP Yên Bái. Theo Bộ Y tế, bệnh nhân có tiền sử dịch tễ phục vụ hàng ngày tại khu cách ly có các chuyên gia Ấn Độ. Đoàn chuyên gia này có 11 người đến cách ly tại khách sạn Như Nguyệt 2 thì 4 người đã dương tính. Theo Bộ Y tế, ca bệnh này đã được cách ly tập trung nghiêm ngặt từ ngày đầu tiếp xúc với đoàn chuyên gia (18/4). Tuy nhiên, lo lắng về lỗ hổng trong công tác cách ly tập trung, đặc biệt cách ly ở khách sạn tại Yên Bái đã được đặt ra.
Yên Bái hiện có 4 khách sạn được chỉ định làm khu cách ly tập trung người nước ngoài, nhưng mới sử dụng khách sạn Như Nguyệt 2 làm nơi cách ly tập trung cho chuyên gia. Đến ngày 28/4, khách sạn này đã thực hiện cách ly 222 lượt chuyên gia. Trước câu hỏi, sau sự việc nhân viên khách sạn bị lây nhiễm COVID-19 từ đoàn chuyên gia, liệu có “lỗ hổng” trong công tác quản lý cách ly tại khách sạn hay không?
Bà Lê Thị Hồng Vân, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Yên Bái cho biết: Có 3 khâu rất quan trọng trong việc kiểm soát việc nhập cảnh của chuyên gia là quy trình xét duyệt hồ sơ cho phép chuyên gia nhập cảnh, quy trình cách ly và quản lý chuyên gia sau cách ly tập trung đều được thực hiện nghiêm túc.
Theo đó, để được tiếp nhận chuyên gia, lao động tay nghề cao, doanh nghiệp cần có đề xuất gửi UBND tỉnh, Sở Ngoại vụ để xem xét. Trong đề xuất này các doanh nghiệp phải miêu tả chi tiết, cụ thể, tỉ mỉ việc tổ chức đón chuyên gia ra sao, phương tiện nào, đơn vị vận chuyển có đạt yêu cầu. Xét thấy hồ sơ của doanh nghiệp đạt yêu cầu, UBND tỉnh đã có văn bản đồng ý cho doanh nghiệp đón chuyên gia sang làm việc.
Đó là về chủ trương, còn cụ thể, doanh nghiệp phải gửi kế hoạch cụ thể cho Sở Y tế, trong đó ấn định ngày đến của chuyên gia, nơi đón, nơi về cách ly tập trung, cam kết trên đường đi không dừng đỗ,… để Sở phê duyệt. Sau đó là các quy trình liên quan tới nhập cảnh qua cơ quan hải quan. Chuyên gia được chở từ cửa khẩu, sân bay về khu cách ly bằng các xe chuyên dụng.
Theo bà Vân, các khách sạn được chỉ định cách ly tập trung đều được Sở Y tế Yên Bái tập huấn chi tiết “cầm tay chỉ việc” cho cán bộ, nhân viên về các hướng dẫn, quy trình cách ly ngay tại khách sạn. Sau khi chuyên gia được cách ly tập trung 14 ngày và có kết quả xét nghiệm âm tính, chuyên gia được di chuyển về cơ quan, công sở nơi sẽ làm việc. Khi về đó, chính quyền địa phương sẽ giám sát sức khoẻ, theo dõi sức khoẻ của chuyên gia trong 14 ngày tiếp theo. Kết thúc 14 ngày, chuyên gia sẽ được lấy mẫu xét nghiệm để kết thúc quy trình cách ly.
Theo giải thích của Giám đốc Sở Y tế tỉnh Yên Bái thì không có lỗ hổng. Vậy, trường hợp lây nhiễm trên là sơ suất ở khâu nào? Yên Bái cho biết, hiện chưa biết trường hợp lây nhiễm trên là ở khâu nào.
 |
| Bộ Y tế kiểm tra công tác cách ly người nhập cảnh tại khách sạn Như Nguyệt 2. |
Trách nhiệm người đứng đầu
Trong nhiều cuộc họp trực tuyến về công tác chống dịch với 63 tỉnh, thành phố, lãnh đạo Bộ Y tế luôn luôn đôn đốc, nhắc nhở và đề nghị các khu cách ly tập trung, đặc biệt là các khách sạn cách ly chuyên gia nước ngoài phải hết sức cảnh giác, tuân thủ nghiêm ngặt quy định cách ly, không để lây nhiễm chéo và lây bệnh ra cộng đồng. Song, thời gian vừa qua, có nhiều khu cách ly vẫn còn lơ là, mất cảnh giác, chưa tuân thủ nghiêm quy định.
Kiểm tra khu cách ly tập trung tại Yên Bái vào ngày 28/4, Đoàn công tác của Bộ Y tế do Thứ trưởng Trần Văn Thuấn dẫn đầu nhận thấy tại đây còn nhiều hạn chế cần khắc phục. Đặc biệt, việc chưa sắp xếp cách ly tập trung cho nhóm chuyên gia nhập cảnh đến từ các quốc gia có dịch bùng phát mạnh với các biến thể mới. Đây là điều nguy hiểm, dễ lây lan nếu để các chuyên gia này cách ly lẫn với các trường hợp khác. Hơn nữa, tại cơ sở cách ly tập trung là Trung đoàn 121, chưa có biện pháp hiệu quả để giảm tiếp xúc giữa những người đang cách ly tại đây.
Bên cạnh đó, chưa phân định, sắp xếp rõ ràng các nhóm nguy cơ trong khu cách ly; chưa phân rõ khu cách ly người nhập cảnh và khu điều hành. Những sơ sót này tiềm ẩn nhiều nguy cơ dễ lây nhiễm chéo nếu có ca bệnh. Tại các khu cách ly tập trung chưa trang bị đầy đủ trang thiết bị cho người cách ly, chưa có phương án xử trí khi có trường hợp dương tính. Đây đều là những tồn tại mà Yên Bái phải rút kinh nghiệm và khắc phục ngay.
Chúng ta đã có bài học ở Hải Dương, khi dịch COVID-19 mới bùng phát, tại một số khu cách ly tập trung do chưa thực hiện nghiêm công tác quản lý, người cách ly còn tiếp xúc với nhau, công tác vệ sinh, xử lý rác thải chưa chưa tuân thủ đúng quy định đã dẫn đến lây nhiễm chéo ở khu cách ly, khiến số ca mắc tăng mạnh.
Sau việc lây nhiễm chéo tại khu cách ly ở Yên Bái, theo PGS.TS Trần Đắc Phu, cố vấn cao cấp Trung tâm Đáp ứng khẩn cấp các sự kiện y tế công cộng Việt Nam, việc lây nhiễm ca bệnh từ khu cách ly sẽ rất lớn khi công tác quản lý không được thực hiện tốt. Vì vậy, các cơ sở cách ly cần người có năng lực, trình độ về quản lý cách ly để không có sự lây chéo.
Minh chứng cho thấy, sau khi lực lượng Quân đội vào tổ chức cách ly tập trung ở Hải Dương, hiệu quả đã tốt lên rất nhiều. Nhưng điều lo ngại hiện nay khi cả nước có nhiều khách sạn cách ly cho các chuyên gia, nếu không có người quản lý giỏi, chuyên nghiệp, thì sơ suất và lỗ hổng rất dễ xảy ra.
Qua kiểm tra công tác phòng chống dịch ở Yên Bái, Thứ trưởng Trần Văn Thuấn cho rằng, để tăng hiệu quả, Yên Bái cũng cần nghiêm túc thực hiện việc quy trách nhiệm cụ thể cho người đứng đầu các đơn vị.
Thứ trưởng Trần Văn Thuấn cho biết, việc xảy ra lây nhiễm chéo tại khu cách ly là bài học không những cho tỉnh Yên Bái mà còn cho các địa phương cả nước. Bài học ở Hải Dương đã cho thấy, nếu không làm tốt cách ly, nguy cơ lây nhiễm chéo rất cao. Ngay sau đây Bộ Y tế sẽ có chỉ đạo quyết liệt nhằm chấn chỉnh hệ thống cách ly tập trung trên toàn quốc.
Thứ trưởng Bộ Y tế khuyến cáo, xung quanh chúng ta đang trong tâm bão của dịch COVID-19, mọi người dân phải nâng cao cảnh giác, không được lơ là, chủ quan, đặc biệt phải thực hiện 5K và tiêm vaccine để chúng ta bảo vệ được thành quả và kết quả chống dịch.
