Theo Trung tâm Chống độc - Bệnh viện Bạch Mai, cuối tháng 7 vừa qua, một gia đình gồm 14 người đi du lịch tại biển Kỳ Anh (Hà Tĩnh) và có tổ chức ăn tối với các món hải sản như cá chình, tôm và hàu.
Vài giờ sau bữa ăn cho đến sáng hôm sau, nhiều người trong đoàn bắt đầu xuất hiện các triệu chứng tê bì vùng lưỡi và miệng, đau nhức cơ, mỏi các khớp chân tay, toàn thân. Một số người có kèm theo rối loạn tiêu hóa, cảm giác nóng rát họng và tức ngực.
Ngay tối đó, có 4 người ( từ 13-55 tuổi) đã nhanh chóng đến cấp cứu tại Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai. Sau 1 ngày được điều trị tích cực, sức khỏe của cả 4 người đều đã ổn định hoàn toàn. Các triệu chứng tê lưỡi, đau nhức cơ thể đã hết, không để lại di chứng thần kinh khu trú. Tất cả bệnh nhân đã được ra viện và tục theo dõi sức khỏe tại nhà.
Trưa 26/7, Trung tâm Chống độc lại tiếp nhận gia đình anh V.A.T (Hải Phòng) gồm 4 người (vợ chồng anh T và hai con 16 tuổi, 19 tuổi) vào cấp cứu. Theo anh T, trong bữa trưa, gia đình anh gọi món cá hồng chế biến sẵn về nhà để ăn. Sau ăn từ 1,5h đến khoảng 4h, cả 4 người xuất hiện các triệu chứng đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy, co rút và đau cơ toàn thân. Riêng vợ và con gái con gái anh T có thêm biểu hiện rối loạn cảm giác, hoa mắt, xây xẩm, huyết áp không thể đo được, toàn thân yếu mỏi, không thể đi lại được.
Khi đến Trung tâm Chống độc, cả 4 người được phát hiện có nhịp tim chậm. Các bác sĩ giải thích tình trạng nặng của chị H ban đầu do loạn nhịp tim, nhịp chậm dẫn đến máu lên não giảm, não bị thiếu ô xy. Trung tâm Chống độc cũng chẩn đoán các bệnh nhân bị ngộ độc ciguatera. Sau quá trình điều trị, cả gia đình đều cải thiện tốt và sắp được ra viện.
Theo TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, ngộ độc ciguatera là một mối nguy hiểm về an toàn thực phẩm mà người dân cần biết, đặc biệt là ở các vùng ven biển. Đây là tình trạng ngộ độc do ăn phải các loài cá sống ở rặng san hô đã tích lũy độc tố thần kinh cực mạnh tên là ciguatoxin.
Độc tố này bắt nguồn từ một loại vi tảo nhỏ bé tên là Gambierdiscus toxicus. Loài tảo này là thức ăn của nhiều loài cá ăn nhỏ, sau đó các loài cá này lại là thức ăn của các loài cá lớn hơn, cuối cùng là thức ăn của các loài cá sống ở rặng san hô như cá nhồng, cá mú, cá hồng, cá tầm, cá cháo, cá cam, cá chình, cá mú, cá mó, cá vược, cá mập, cá dọn vệ sinh sọc lam,…
"Có tới hàng trăm loài cá có chứa độc tố ciguatera nhưng với tần xuất ít gặp hơn, kể cả sứa. Do quá trình “cá lớn nuốt cá bé” như trên nên độc tố được tích lũy ngày càng nhiều ở trong các loài cá lớn, dẫn tới người ăn phải tới một lượng độc tố đủ gây ngộ độc", BS Nguyên cho biết.
Chuyên gia cũng cảnh báo, điều nguy hiểm nhất là ciguatoxin hoàn toàn không màu, không mùi, không vị và không bị phá hủy bởi bất kỳ phương pháp chế biến nào như nấu chín, đông lạnh hay muối chua. Một con cá mang độc tố trông vẫn hoàn toàn bình thường.
BS cũng khuyến cáo người dân không nên ăn nhiều các loài cá trên để phòng ngừa nhiễm độc, đặc biệt không ăn các nội tạng của cá vì là nơi tập trung nhiều độc tố.
Tuy nhiên, nếu chọn ăn các loài cá trên nhưng là cá được nuôi thì sẽ không có các độc tố tự nhiên từ tảo độc như trên.
Nam bệnh nhân phải cấp cứu sau khi ăn cá chình ở Côn Đảo 
Cấp cứu ngư dân bị cá chình tấn công khi đang khai thác hải sản trên vùng biển Trường Sa 
