Trước đó, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đã có cáo trạng truy tố 4 bị can trên về các tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản", "Đưa hối lộ" và "Làm môi giới hối lộ".
Nguyễn Tiến Phương (tức Phương "Ninh hột”) là Giám đốc Công ty Quang Phát, thường xuyên xuất khẩu hàng qua khu vực bến Lục Chắn, thuộc xã Hải Sơn, TP Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh. Là đối tượng nổi tiếng trong giới giang hồ, xưng hùng, xưng bá, Phương không cho phép Công ty Hồng Công được đưa hàng qua xã Hải Sơn để xuất khẩu sang Trung Quốc.
Tuy nhiên, ngày 30/5/2009, một số nhân viên Công ty Hồng Công vẫn xuất hàng qua biên giới tại bến Lục Chắn làm Phương rất tức giận. Phương gọi điện cho em ruột là Nguyễn Tiến Chung đưa đàn em, mang theo vũ khí đến "xử" nhóm người của Công ty Hồng Công. Phương còn chỉ đạo Chung và thuộc hạ đưa 2 anh Lê Văn Điệp và Nguyễn Minh Trí (người của Công ty Hồng Công) sang biên giới để tra tấn cho đến chết. Xác của anh Trí bị cho vào bao tải ném xuống sông phi tang; còn xác anh Điệp sau nhiều ngày mới được tìm thấy.
Biết không tránh khỏi mức án nghiêm khắc của pháp luật, ngay sau khi Phương và Chung bị bắt giam, em gái hai đối tượng này là Nguyễn Thị Hằng (hiện đang có quyết định truy nã) và Phường (vợ Chung) đã nhờ Phạm Trọng Du, lúc đó là Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Nam Cường nhờ "chạy án" cho Phương và Chung. Hằng đã đưa cho Du 600 ngàn USD (khoảng 10,4 tỷ đồng) để lo liệu, trước mắt, nhờ Du xin cho Phương và Chung được tại ngoại. Sau khi nhận tiền, qua các phương tiện thông tin đại chúng, Du biết đây là vụ án nghiêm trọng nên đã thoái thác và hoàn trả dần số tiền cho Hằng.
Với ý định tung tiền để “chạy án” bằng được cho Phương và Chung, nên Phường đã thông qua Phạm Anh Tuấn bắt mối với Mạc Văn Nam. Vốn hai đối tượng Tuấn và Nam đều làm nghề kinh doanh tự do, nhưng trong một lần gặp nhau tại Hải Dương, hai đối tượng này đều "nổ tung trời". Tuấn giới thiệu đang công tác tại một đơn vị tình báo trong Quân đội; còn Nam thì "lòe" đang làm việc tại cơ quan đại diện phía Nam của Bộ Tư pháp. Nam nói với Tuấn nếu muốn lo cho Phương và Chung thì phải mất hàng trăm ngàn đôla Mỹ. Để Tuấn tin, Nam còn "chém gió" có quan hệ với một số cán bộ chủ chốt của tỉnh Quảng Ninh như Bí thư, Chủ tịch, Viện trưởng Viện Kiểm sát, Giám đốc Công an tỉnh...
Đỗ Thị Phương (X) cùng đồng bọn trước vành móng ngựa.
Do tin tưởng Tuấn và Nam sẽ "lo được" cho Chung và Phương, Phường đã đưa cho Tuấn và Nam 500 ngàn USD (gần 9 tỷ đồng) làm 3 lần. Ngoài ra, Phường và Hằng còn đưa cho Tuấn khoảng 500 triệu đồng để chi phí đi lại, ăn nghỉ cho Nam và luật sư bào chữa cho Chung, Phương.
Ngày 26/8/2010, TAND Quảng Ninh đưa vụ án giết người ra xét xử sơ thẩm, Phương và Chung đều bị tuyên phạt tử hình. Qua đó, Hằng và Phường biết Tuấn và Nam không giúp đỡ được gì, mà dám qua mặt để chiếm đoạt tiền của gia đình ông trùm đất mỏ. Vốn đã quen với "luật rừng", Hằng và Phường đã cho nhóm giang hồ của Nguyễn Hữu Nghĩa bắt giữ Phạm Anh Tuấn để đòi tiền. Sau khi Phạm Anh Tuấn được giải cứu, cơ quan điều tra biết được hành vi chạy án của Hằng và Phường, nhưng Hằng đã bỏ trốn. Sau đó, TAND quận Long Biên đã đưa vụ án bắt giữ người trái pháp luật ra xét xử và tuyên phạt Phường 8 tháng tù. Các đối tượng trong ổ nhóm của Nghĩa bị tuyên phạt từ 10 đến 12 tháng tù.
Trở lại vụ "chạy án" của Tuấn và Nam. Sau khi bị phát hiện, Nam đã bỏ trốn vào TP Hồ Chí Minh và tiếp tục gây ra 2 vụ lừa đảo khác với thủ đoạn tương tự.
Sau đó, tại phiên tòa phúc thẩm, ông trùm Nguyễn Tiến Phương (tức Phương "Ninh hột") đã thoát án tử hình, chỉ bị tuyên phạt 20 năm tù giam; còn người em là Nguyễn Tiến Chung cũng được giảm nhẹ hình phạt, từ tử hình xuống tù chung thân. Ngay sau đó, Chánh án TAND tối cao đã kháng nghị bản án phúc thẩm. Ngày 7/12/2011, Hội đồng thẩm phán TAND tối cao đã quyết định giám đốc thẩm nêu rõ án phúc thẩm giảm hình phạt cho Phương và Chung là chưa đánh giá đúng vai trò, tính chất, mức độ đặc biệt nghiêm trọng về hành vi phạm tội của từng bị cáo, đặc biệt là vai trò chủ mưu, cầm đầu của bị cáo Phương.
Đến ngày 27/7/2012, sau hai lần hoãn tuyên án, tại TP Hạ Long, Quảng Ninh, TAND tối cao đã tuyên phạt mức án tử hình với bị cáo Phương “Ninh hột”, án chung thân với bị cáo Nguyễn Tiến Chung và án 20 năm tù với bị cáo Bùi Hải Bài trong phiên tòa xét xử phúc thẩm vụ án giết người.
Xung quanh việc giảm án cho Phương và Chung, đã có những dư luận trái chiều, nhất là sau khi cơ quan điều tra phát hiện đường dây “chạy án” cho Phương và Chung. Tuy nhiên, việc "chạy án" của Phường, Hằng và các đối tượng liên quan diễn ra ở thời điểm trước phiên tòa sơ thẩm. Vì vậy, những nghi ngại về dấu hiệu tiêu cực tác động vào quá trình xét xử vụ án này là chưa đủ căn cứ