Sáng tỏ vụ án từ giám định kỹ thuật hình sự

Trong thời gian qua, tình hình tội phạm liên quan đến làm, sử dụng tài liệu giả tiếp tục tăng, có diễn biến phức tạp, khó lường. Năm 2019, Phòng Giám định tài liệu, Viện Khoa học hình sự, Bộ Công an đã tiếp nhận và tiến hành giám định trên một nghìn vụ với hàng trăm nghìn yêu cầu.

Dự báo năm 2020, tội phạm sẽ không ngừng ứng dụng các thành tựu khoa học kỹ thuật để làm giả tài liệu với những phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, khó phát hiện… Phòng Giám định tài liệu (Phòng 5) đã chỉ ra một số thủ đoạn như: tẩy xóa các nét tô đáp án bài thi trong các vụ án gian lận thi cử tại kỳ thi Trung học phổ thông quốc gia năm 2018 xảy ra ở Hà Giang, Sơn La, Hòa Bình; giả mạo chữ ký, chữ viết nhằm lừa đảo chiếm đoạt tài sản nhằm vào các tổ chức tín dụng, tài chính với khả năng điêu luyện, mức độ tinh vi cao; tội phạm mua bán, tàng trữ, vận chuyển tiền giả; vận chuyển tiền trái phép qua biên giới với số lượng lớn; thủ đoạn làm giả giấy tờ nhà đất, giấy chứng nhận đăng ký xe, giấy chứng minh CAND nhằm lừa đảo chiếm đoạt tài sản bằng hình thức cầm cố, ký kết các hợp đồng mua bán, sang nhượng; thủ đoạn thay trang hợp đồng, điền thêm nội dung vào tài liệu nhằm mục đích lừa đảo chiếm đoạt tài sản gia tăng cả về số lượng lẫn tính chất vụ việc với phương thức thủ đoạn tinh vi, khó phát hiện.

Cán bộ Viện Khoa học hình sự, giám định bài thi trên máy kiểm tra.
Cán bộ Viện Khoa học hình sự, giám định bài thi trên máy kiểm tra.

Trong đó, đáng chú ý vụ án gian lận thi cử tại kỳ thi THPT quốc gia năm 2018 xảy ra tại các tỉnh Hà Giang, Hòa Bình, Sơn La, cơ quan ANĐT Bộ Công an, cơ quan ANĐT Công an các tỉnh Hà Giang, Sơn La, Hòa Bình đã ra quyết định trưng cầu giám định đối với các bài thi có liên quan. Đây là những nội dung yêu cầu mới được đặt ra trong công tác giám định, đòi hỏi cán bộ, chiến sĩ Phòng 5 cần tìm ra phương pháp tiến hành giám định phù hợp.

Đơn cử, cần phải xác định các nét tô ở phần đáp án bài thi nét nào là của thí sinh, nét nào tội phạm đã sửa chữa lại; đồng thời phải xác định dưới nét tô nhìn thấy hiện tại có nét tô của thí sinh đã bị tẩy đi và tô lại không, qua đó để xác định được phương pháp làm giả của tội phạm tại phần đáp án của bài thi trắc nghiệm mà theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo thí sinh được phép dùng nhiều loại bút chì tẩy xóa phương án đã tô để tô lại phương án khác…

Nhưng với tinh thần trách nhiệm cao, đồng thời nhận được sự chỉ đạo sát sao của lãnh đạo Bộ, lãnh đạo Viện, Phòng 5 đã nghiên cứu phương pháp giám định, tập trung máy móc, phương tiện, làm thêm ngoài giờ, cả thứ bảy, chủ nhật và ngày lễ. 

Kết quả, sau 9 tháng triển khai thực hiện công tác giám định từ tháng 8-2018 đến tháng 5-2019, với gần 800 bài thi và hàng nghìn yêu cầu cụ thể, Phòng 5 đã đưa ra kết luận đối với toàn bộ bài thi gửi giám định, đảm bảo các yêu cầu về pháp luật, nghiệp vụ giúp cơ quan ANĐT kết thúc điều tra vụ án, được lãnh đạo Bộ và các đơn vị phối hợp ghi nhận, đánh giá rất cao.

Hay như vụ án “Vi phạm quy định trong hoạt động của ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng” xảy ra tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Đông Á (DAB), quận 10, TP Hồ Chí Minh. Đây là vụ thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng theo dõi, chỉ đạo. Để phục vụ công tác điều tra, cơ quan CSĐT Bộ Công an đã trưng cầu Viện Khoa học hình sự giám định chữ ký trên các tài liệu có liên quan.

Xác định tính chất nghiêm trọng của vụ án liên quan đến lĩnh vực tài chính ngân hàng, Phòng 5 đã tập trung cán bộ, phương tiện khẩn trương tiến hành giám định. 

Kết quả, sau một thời gian ngắn, Phòng 5 đã đưa ra kết luận chính xác đối với chữ ký đứng tên Phạm An trên các tài liệu thể hiện khoản vay 47,8 tỷ đồng và hồ sơ trả lãi 5 tỷ đồng tại DAB quận 10 làm giả. Kết luận giám định đã giúp cơ quan CSĐT Bộ Công an có căn cứ để tiếp tục điều tra, làm rõ vụ án.

Tháng 1-2019, Chi cục Hải quan cửa khẩu Sân bay quốc tế Nội Bài kiểm tra hành lý của bà Đào Thị Thu Hằng (SN 1967), phát hiện 3.000 tờ mệnh giá 50.000 KrW nghi là ngoại tệ với tổng số tiền là 150.000.000 KrW để trong valy ký gửi không khai báo Hải quan và không có văn bản chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền khi xuất cảnh.

Để phục vụ công tác xử lý theo đúng quy định của pháp luật, Chi cục Hải quan của khẩu Sân bay quốc tế Nội Bài đề nghị Viện Khoa học hình sự giám định số tiền ngoại tệ nêu trên. 

Đáp ứng kịp thời yêu cầu về thời gian xử lý vụ việc theo quy định pháp luật, Phòng 5 đã khẩn trương nghiên cứu và đưa ra kết luận đối với toàn bộ số ngoại tệ này phục vụ cho công tác xử lý.

Để tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò của công tác Giám định tài liệu trong phòng ngừa, đấu tranh phòng chống tội phạm, góp phần bảo đảm an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, đơn vị tiếp tục đào tạo nâng cao chất lượng đội ngũ giám định viên tài liệu, chú trọng trang bị phương tiện, thiết bị phục vụ công tác giám định và nghiên cứu, vì với trình độ làm giả tài liệu như hiện nay, việc trang bị phương tiện, thiết bị hiện đại để hỗ trợ công tác giám định tài liệu giữ vai trò quan trọng, ảnh hưởng rất nhiều đến kết quả giám định thậm chí có những trường nếu không có phương tiện, thiết bị hỗ trợ sẽ không phát hiện được tài liệu giả.

Minh Hiền

Các tin khác

Bài 2: Chủ động “4 tại chỗ”, xung kích tuyến đầu giúp dân

Bài 2: Chủ động “4 tại chỗ”, xung kích tuyến đầu giúp dân

Thiên tai ngày càng diễn biến khó lường, đòi hỏi công tác phòng, chống phải được chuẩn bị từ sớm, từ xa. Trong đợt mưa lũ vừa qua ở miền Trung, lực lượng Công an tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, chủ động tham mưu, phối hợp triển khai phương châm “4 tại chỗ”; đồng thời trực tiếp có mặt tại những địa bàn xung yếu, kịp thời sơ tán, cứu nạn, cứu hộ, bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân.

Kiên quyết xử lý tội phạm xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và thuốc lá lậu

Kiên quyết xử lý tội phạm xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và thuốc lá lậu

Theo dự báo, từ nay đến cuối năm, nhu cầu mua hàng tăng cao, tình hình vi phạm pháp luật liên quan đến các hoạt động vận chuyển, kinh doanh hàng cấm, hàng nhập lậu, hàng giả và gian lận thương mại trên các tuyến giao thông có chiều hướng diễn biến phức tạp. Đặc biệt, tình trạng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, kinh doanh qua hệ thống thương mại điện tử, trên nền tảng số khá phổ biến…

“Bốn kiên định” để lực lượng Công an đồng hành cùng phát triển đất nước

“Bốn kiên định” để lực lượng Công an đồng hành cùng phát triển đất nước

Đối với lực lượng Công an nhân dân (CAND), giữ vững nguyên tắc “bốn kiên định” không chỉ thể hiện ở bản lĩnh chính trị mà còn phải được cụ thể hóa bằng năng lực tham mưu chiến lược, hiệu quả bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, góp phần tạo môi trường ổn định cho phát triển đất nước.

Hoàn thiện chính sách, giải pháp phòng ngừa người có vấn đề về sức khỏe tâm thần

Hoàn thiện chính sách, giải pháp phòng ngừa người có vấn đề về sức khỏe tâm thần

Thứ trưởng Lê Quốc Hùng đề nghị Ban tổ chức hội thảo chủ động tổng hợp báo cáo lãnh đạo Bộ Công an, Bộ Y tế tham mưu các cấp hoàn thiện cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý nhằm hoàn thiện hệ thống chính sách, các giải pháp hiệu quả hơn trong phòng ngừa người có vấn đề về sức khỏe tâm thần có nguy cơ xâm phạm trật tự xã hội...

Dấu ấn trên những công trình vì đồng đội, vì nhân dân

Dấu ấn trên những công trình vì đồng đội, vì nhân dân

Đóng chân trên địa bàn xã Thăng Bình (TP Đà Nẵng), Trung tâm Huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ và giáo dục nghề nghiệp số 3 thuộc Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động - Bộ Công an (gọi tắt là TTHL3) từ lâu đã khẳng định vị thế là một trong những đơn vị nòng cốt trong công tác đào tạo, huấn luyện lực lượng Cảnh sát cơ động. Tuy nhiên, không chỉ khép lại nhiệm vụ trong những thao trường rực lửa hay những giờ luyện tập nghiêm cẩn, TTHL3 còn là “đội quân công tác” giàu nhiệt huyết.

Sĩ quan Công an Việt Nam là Trưởng bộ phận tại Phái bộ Liên hợp quốc

Sĩ quan Công an Việt Nam là Trưởng bộ phận tại Phái bộ Liên hợp quốc

Việc Thiếu tá Tô Ngọc Anh được giữ chức Trưởng bộ phận Đào tạo và phát triển năng lực cảnh sát, Phái bộ MINUSCA, Cộng hoà Trung Phi không chỉ là niềm tự hào cá nhân mà còn cho thấy khả năng của các sĩ quan Công an Việt Nam đáp ứng tốt yêu cầu của Liên hợp quốc trong hoạt động gìn giữ hoà bình.

Lực lượng Công an tiếp sức hành trình tìm lại tên liệt sĩ

Lực lượng Công an tiếp sức hành trình tìm lại tên liệt sĩ

Thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” và Kế hoạch số 401/KH-UBND ngày 24/7/2026 của UBND TP Hồ Chí Minh, từ ngày 12 đến 17/11, Công an các xã, phường trên địa bàn thành phố chủ động rà soát, tuyên truyền, vận động và trực tiếp đưa đón hàng nghìn thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính đến các điểm thu nhận mẫu ADN.

Công an TP Huế tích cực tuyên truyền, đảm bảo an ninh, an toàn hàng không

Công an TP Huế tích cực tuyên truyền, đảm bảo an ninh, an toàn hàng không

Thời gian qua, Công an TP Huế đã phối hợp chặt chẽ với các đơn vị để bảo đảm ANTT, an ninh, an toàn hàng không tại Cảng hàng không quốc tế (HKQT) Phú Bài. Đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật về quản lý xuất nhập cảnh, sử dụng thiết bị bay không người lái (UAV) và các quy định liên quan.

Vĩnh Long đẩy mạnh trấn áp tội phạm cho vay lãi nặng

Vĩnh Long đẩy mạnh trấn áp tội phạm cho vay lãi nặng

Công an tỉnh Vĩnh Long liên tiếp triệt phá, khởi tố nhóm các đối tượng có dấu hiệu hoạt động cho vay lãi nặng, đòi nợ bằng thủ đoạn đe dọa, sử dụng hung khí, khống chế người vay, gây bức xúc trong dư luận và ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự.

Phát huy vai trò người có uy tín, giữ bình yên ở cơ sở

Phát huy vai trò người có uy tín, giữ bình yên ở cơ sở

Vĩnh Long có hơn 373.640 người dân tộc thiểu số, chiếm 11,03% dân số toàn tỉnh; trong đó, đồng bào Khmer có hơn 353.000 người, chiếm 10,42%. Cùng với việc triển khai hiệu quả các chính sách phát triển kinh tế - xã hội, lực lượng Công an toàn tỉnh chú trọng vận động, phát huy vai trò của người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số.

Nâng cao chất lượng công tác giám định âm thanh trong tình hình mới

Nâng cao chất lượng công tác giám định âm thanh trong tình hình mới

Trước những thách thức từ công nghệ xử lý âm thanh và trí tuệ nhân tạo (AI), Hội thảo khoa học cấp Bộ do Viện Khoa học hình sự, Bộ Công an tổ chức tập trung đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng giám định âm thanh, đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm trong tình hình mới.

“Bản tin nội bộ” góp phần nâng cao hiệu quả công tác chính trị, tư tưởng tại cơ sở

“Bản tin nội bộ” góp phần nâng cao hiệu quả công tác chính trị, tư tưởng tại cơ sở

"Bản tin nội bộ" của Công an Ninh Bình đã trở thành một cơ chế thường trực, một nét văn hóa đặc trưng của chi bộ. Mô hình này cho thấy rằng: ở cơ sở, với sự tâm huyết và cách làm khoa học, chúng ta hoàn toàn có thể tạo ra những giải pháp đơn giản nhưng hiệu quả cao, góp phần củng cố sự thống nhất về tư tưởng, xây dựng chi bộ trong sạch, vững mạnh.

Kết nối sức mạnh, xây dựng thế trận Cảnh sát cơ động liên hoàn

Kết nối sức mạnh, xây dựng thế trận Cảnh sát cơ động liên hoàn

Trước những thay đổi về địa giới hành chính, không gian quản lý và yêu cầu bảo đảm an ninh, trật tự trong tình hình mới, lực lượng Cảnh sát cơ động (CSCĐ) đứng trước đòi hỏi phải chủ động đổi mới phương thức triển khai các biện pháp nghiệp vụ, tăng cường phối hợp, hiệp đồng giữa các đơn vị, địa phương. Việc chia sẻ kinh nghiệm, nhân rộng cách làm hiệu quả, đề xuất những giải pháp công tác mới, hướng tới xây dựng thế trận CSCĐ liên hoàn, chặt chẽ, vững chắc từ Bộ đến địa phương là trọng tâm Hội ý nghiệp vụ CSCĐ khu vực miền Trung – Tây Nguyên..