Robert Mark: Nhà cải cách lừng danh của Cảnh sát thủ đô London

• Đằng sau vụ cách chức Cảnh sát trưởng Thành phố Paris
• Cathy L. Lanier: Nữ Cảnh sát trưởng đầu tiên của Washington
• David Hennessy Cảnh sát trưởng đầu tiên chống mafia Ý

Tuổi trẻ hào hùng

Robert Mark sinh ngày 13-3-1917 tại Chorlton-cum-Hardy, ngoại ô Manchester, là con út trong số 5 người con của một thương gia buôn bán áo choàng giàu có, xuất thân từ Yorkshire. Robert Mark học tại Trường Pháp ngữ William Hulme, ở đây ông có những thành tích xuất sắc trong thể thao, và là đội trưởng môn bóng bầu dục của trường.

Năm 1937, Mark gia nhập Cảnh sát thành phố Manchester. Chính thức gia nhập Lực lượng Cảnh sát đặc biệt, Mark chịu trách nhiệm về các vấn đề an ninh và tình báo quốc gia trong lực lượng Cảnh sát Anh.

Năm 1942, Robert Mark gia nhập Quân đội Anh. Mark được huấn luyện tại Sandhurst và công tác tại Quân đoàn Thiết giáp Hoàng gia vào tháng 10-1943. Mark chiến đấu tại nhiều điểm nóng của châu Âu như Pháp, Bỉ, Đức và Tiệp Khắc. 

Ban đầu, Mark phục vụ trong Trung đoàn 108 (Lancashire Fusiliers), nhưng thông qua ảnh hưởng của anh trai James, tháng 12-1943, Mark được chuyển sang Trung đoàn Thông tin GHQ, ở Manchester. Robert Mark tham gia cuộc đổ bộ Normandy. Năm 1945, ông được thăng chức Đại úy và được phân công công tác tại chính phủ quân sự ở Đức. Năm 1947, ông xuất ngũ với quân hàm Thiếu tá.

Cảnh sát trưởng Leicester và Phó cảnh sát trưởng London

Trở về thành phố Manchester, Robert Mark công tác trong Lực lượng Cảnh sát đặc biệt. Năm 1950, Mark được thăng chức Thanh tra thám tử, sau đó là Chánh thanh tra lực lượng cảnh sát đồng phục. Khi được đề bạt chức Tổng giám đốc phụ trách công tác thanh tra lực lượng cảnh sát, ông là người trẻ nhất đảm nhiệm vị trí này trong lực lượng.

Mark đã nộp đơn vào vị trí Phó Cảnh sát trưởng tại thành phố Newcastle, nhưng không thành công. Không nản chí, Mark đăng ký vào khóa học chỉ huy cao cấp tại Đại học Cảnh sát Quốc gia.

Vào ngày 1-1-1957, Robert Mark được bổ nhiệm làm Cảnh sát trưởng thành phố Leicester. Tại đây, ông đã tiến hành nhiều cải cách, đặc biệt là các vấn đề về giao thông của Leicester. Ông thành lập Đội cảnh sát giao thông đầu tiên để điều hành, giám sát và hướng dẫn giao thông của thành phố. Nhờ vậy, tỷ lệ tai nạn giao thông tại thành phố Leicester giảm đáng kể. Vì sự quyết liệt cũng như đơn độc trong công tác, nên dân chúng đặc cho Robert Mark biệt danh là "Kỵ sĩ cô độc của Leicester".

Năm 1966, sau vụ việc điệp viên George Blake trốn khỏi nhà tù Wormwood Scrubs ở London đã gây chấn động dư luận toàn nước Anh. George Blake là điệp viên người Anh làm việc cho tình báo Liên Xô. George Blake đã đào thoát an toàn đến Liên Xô nhờ sự giúp đỡ của 3 bạn tù. 

Sau vụ này, Mark được chỉ định tham gia cuộc điều tra về an ninh nhà tù này. Tại đây, ông đã thu hút được sự chú ý của giới lãnh đạo nước Anh. Tháng 2-1967,Mark được bổ nhiệm làm Phó Cảnh sát trưởng thủ đô London, phụ trách công tác nhân sự và huấn luyện cho lực lượng Cảnh sát thủ đô.

Tại Sở Cảnh sát thủ đô London, Robert Mark không được chào đón bởi các đồng nghiệp khác, và nhiều người không thích ông. Nhưng Mark đã thuyết phục được mọi người bằng tài năng và sự tận tâm trong công tác. Chỉ với tuần đầu tiên, Cảnh sát trưởng thủ đô là Sir Joseph Simpson rất ấn tượng với Mark và khuyến khích ông nộp đơn vào chức vụ Cảnh sát trưởng thành phố Lancashire, tây bắc nước Anh. Năm sau, Mark lại được bổ nhiệm làm Phó Cảnh sát trưởng thủ đô London phụ trách giao thông.

Tháng 3-1968, Cảnh sát trưởng Simpson đột ngột qua đời. Bộ trưởng Nội vụ James Callaghan đã đề nghị Mark đảm nhiệm chức vụ Cảnh sát trưởng thủ đô London. Nhưng Mark nhận ra rằng một người ngoài cuộc như ông sẽ không được chấp nhận tại thời điểm này, và Mark đã đề nghị Phó Cảnh sát trưởng Sir John Waldron lên làm Cảnh sát trưởng, còn ông thì làm phó.

Cải cách lực lượng cảnh sát London

Thời đó, Cảnh sát thủ đô London bị rung chuyển vì tham nhũng lớn trong Cục Điều tra hình sự (CID) và nhiều vụ tham nhũng bị báo chí phơi bày. Robert Mark đã tuyên bố rằng ông sẽ “làm sạch lực lượng cảnh sát”, và sẽ nỗ lực cải cách lực lượng Cảnh sát thủ đô London.

Và Robert Mark thực hiện nhiều cải cách quan trọng trong lực lượng cảnh sát, nhiều thám tử thường phục chuyển sang lực lượng cảnh sát mặc đồng phục. Ông đã tập hợp quanh mình một nhóm sĩ quan mặc đồng phục trung thành, những người khao khát thay đổi lực lượng cảnh sát. Lực lượng cảnh sát mặc đồng phục bắt đầu được ưu tiên trong công tác và CID cũng được đặt dưới sự chỉ huy của cảnh sát đồng phục.

Năm 1971, với việc Phó Cảnh sát trưởng Brodie, chỉ huy của CID, trốn đi nước ngoài, Robert Mark thành lập đơn vị A10, đây là đơn vị đặc biệt được thành lập để điều tra tham nhũng. Trong số những người bị bắt có chỉ huy Kenneth Drury, người đứng đầu lực lượng Cảnh sát phòng chống tội phạm kinh tế, và Giám đốc thanh tra thám tử Bill Moody, người đứng đầu lượng Cảnh sát phòng chống tội phạm tham nhũng. Cả hai đều bị án tù cùng với nhiều sĩ quan khác, và gần 500 người nữa đã bị cách chức hoặc buộc phải từ chức.

Cảnh sát trưởng thủ đô London

Sau khi Cảnh sát trưởng Sir JohnWaldron nghỉ hưu, Robert Mark được bổ nhiệm làm Cảnh sát trưởng thủ đô London vào ngày 17-4-1972. Ông tiếp tục cuộc chiến chống tham nhũng với sự giúp đỡ đắc lực của Phó Cảnh sát trưởng Sir James Starritt.

Ngoài thành tích chống tham nhũng lẫy lừng, Cảnh sát trưởng Robert Mark cũng đã lập được những chiến công hiển hách trong việc trấn áp tội phạm, mang lại sự bình yên cho người dân thủ đô. Đặc biệt, ông phải đối phó với sự gia tăng hoạt động của Lực lượng Quân đội Cộng hòa Ireland (IRA) bằng chiến thuật bắt cóc và khủng bố tại thủ đô London.

Sir Robert Mark bên chân dung của chính mình.

Robert Mark đã chỉ huy cuộc bao vây nhà hàng Spaghetti House ở Knightsbridge, London diễn ra từ ngày 28-9 đến 3-10-1975. Bọn cướp đã xông vào nhà hàng này, khống chế các nhân viên đưa xuống một nhà kho và lấy họ ra làm rào chắn. Sau 6 ngày đàm phán và thuyết phục, bọn cướp đã thả tất cả các con tin, 2 trong số các tay súng đã ra đầu hàng, tên cầm đầu băng cướp là Franklin Davies đã tự sát. Đây là được xem một chiến công lớn của Cảnh sát trưởng Mark.

Mark cũng đã chỉ huy cuộc bao vây các thành viên của IRA ở phố Balcombe, vì bọn chúng đã bắt cóc 2 con tin. Cuộc vây ráp kéo dài từ ngày 6-12 đến ngày 12-12-1975. Kết quả, 4 thành viên IRA bị bắt giữ và 2 con tin được giải cứu an toàn. Sự kiện được truyền hình liên tục và được theo dõi bởi hàng triệu người tại nước Anh cũng như trên toàn thế giới. Và đây lại là một chiến công hiển hách của Cảnh sát trưởng thủ đô London.

Nhờ những thành tích nổi bật trong công tác và những cống hiến cho đất nước, nên Robert Mark đã nhận được nhiều huân chương. Năm 1965, ông vinh dự nhận Huân chương Cảnh sát Nữ hoàng. Năm 1973, ông được phong tước Hiệp sĩ. Năm 1977, được nhận tước hiệu Đại Hiệp sĩ Đế chế Anh (GBE). Năm 1978, Robert Mark được phong tước Hiệp sĩ Cứu tế (Y viện Hiệp sĩ Đoàn).

Mark kết hôn với Kathleen Leahy năm 1941. Họ có 2 người con, một trai và một gái. Cảnh sát trưởng lừng danh Robert Mark mất ngày 30-9-2010, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho toàn nước Anh.