Những con đường của tôi

Ngôi trường Học viện Cảnh sát nhân dân thực sự đã rèn luyện cho tôi tác phong chuyên nghiệp, nghiêm túc và tạo nhiều điều kiện thuận lợi về mặt thời gian cũng như cơ sở vật chất để tôi vừa học tập, vừa tiếp tục chinh phục ước mơ nhà văn từ thuở học trò.

Ngày tôi đặt bút vào hồ sơ đăng ký dự thi khoa Sáng tác, lý luận và phê bình văn học của Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, bà tôi rơm rớm nước mắt: "Thời buổi kinh tế khó khăn, cháu gắng thi vô một trường Công an, Quân đội mô đó, được Nhà nước nuôi, ra trường có việc làm ổn định, rồi lúc đó muốn viết văn, làm thơ chi cho thỏa mong ước của cháu, bà đều ủng hộ". 

Ổn định là giấc mơ muôn thuở của các bậc phụ huynh quê tôi, nơi mùa đông rét nẻ nứt gót chân, mùa hè nắng như nung, như đốt. Đồng ruộng khi hạn hán, lúc ngập lụt, chẳng biết đâu mà lần. Cây lúa cõng lên mình nỗi lo thất bát. Trước cảnh ấy, người người rủ nhau bỏ làng đi tha phương cầu thực khắp đầu Bắc, cuối Nam. Tôi lên năm, bố mẹ gửi lại anh em tôi cho ông bà nuôi nấng rồi dắt díu nhau vào tận Vũng Tàu làm cá đông lạnh, vài ba năm mới về quê một lần. 

Trung úy Phan Đức Lộc, phan.loc.95.na@gmail.com
Trung úy Phan Đức Lộc, phan.loc.95.na@gmail.com

Tôi lớn lên bên ông bà, đói nghèo, thiếu thốn đủ thứ mà vẫn luôn chan chứa yêu thương. Trong nhà, tôi thân với bà nhất, gặp chuyện vui buồn gì cũng rủ rỉ tâm sự với bà bên bếp lửa sôi reo nồi cám lợn đến tận khuya lắc, khuya lơ. Bởi vậy, khi đứng trước cánh cửa cuộc đời quan trọng này, lời khuyên của bà đã khiến tôi bao đêm trăn trở. 

Tập hồ sơ đăng ký dự thi viết văn vẫn còn thổn thức trong ngăn cặp như sợ bị tôi bỏ rơi. Tôi đã từng muốn làm giáo viên, thủ thư, bác sĩ tâm lý… nhưng chưa có niềm khát khao nào cháy bỏng như ước mơ trở thành một nhà văn nổi tiếng. Những bài viết được đăng tải trên Áo Trắng, Văn học và Tuổi trẻ… cùng với giải Nhì trong kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh môn Văn năm lớp 12 như thứ chất xúc tác làm cho ước mơ ấy càng thêm mãnh liệt.

Thuở ấy, tôi vẫn hằng tưởng tượng đến ngày tôi viết ra những cuốn truyện làm lay động trái tim hàng trăm nghìn độc giả như "Mắt biếc"; "Cô gái đến từ hôm qua"; "Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh"; "Cho tôi một vé đi tuổi thơ"… của nhà văn thần tượng Nguyễn Nhật Ánh. 

Nhưng rồi, ngày qua ngày, bà vẫn kiên trì thuyết phục tôi bằng những lời dịu dàng, hiền hậu: "Bà chưa từng nghe nói có ai sống được bằng nghề viết văn. Cơm áo mô đùa với khách thơ. Nghe bà, thi một trường Công an hoặc Quân đội. Mi không thương bà thì cũng phải thương bố mẹ mi, hơn chục năm nai lưng làm thuê chưa lo hết nợ. Chừ mi đậu trường viết văn nớ, bố mẹ mi lấy mô ra tiền nuôi mi ăn học. Bà thì già rồi nạ". Và rồi, bà đã lay chuyển được ý tôi.

*

Khi đã trở thành sinh viên của Học viện Cảnh sát nhân dân rồi, tôi mới càng thấm thía và biết ơn lời khuyên năm nào của bà. Càng tìm tòi, nghiên cứu, tôi càng say mê với chuyên ngành Cảnh sát Hình sự mà mình đang theo học. Có những buổi, được nghe giảng viên phân tích quá trình điều tra những vụ án phức tạp, đầu óc cứ mê mải cuốn theo các tình tiết, diễn biến như thể đang nhập tâm vào một tiểu thuyết trinh thám li kì, hấp dẫn. 

Và cũng từ đó, tôi dần vỡ ra mối tương quan gần gũi, bổ sung lẫn nhau giữa văn chương và hiện thực cuộc sống lấy chất liệu từ những bài học sinh động ấy mà nếu không may mắn được khoác lên mình màu áo xanh này, có lẽ, cả đời tôi cũng không thể nào hiểu thấu.

Trung úy Phan Đức Lộc (phải) và đồng đội chụp ảnh kỷ niệm cùng dân bản trong một chuyến công tác.
Trung úy Phan Đức Lộc (phải) và đồng đội chụp ảnh kỷ niệm cùng dân bản trong một chuyến công tác.

Ngôi trường Học viện Cảnh sát nhân dân thực sự đã rèn luyện cho tôi tác phong chuyên nghiệp, nghiêm túc và tạo nhiều điều kiện thuận lợi về mặt thời gian cũng như cơ sở vật chất để tôi vừa học tập, vừa tiếp tục chinh phục ước mơ nhà văn từ thuở học trò. 

Những bài thơ, tản văn, truyện ngắn của tôi lần lượt được đăng tải trên một số tờ báo Trung ương như: Nhân dân, Văn nghệ Công an, Quân đội nhân dân, Phụ nữ Việt Nam, Giáo dục và thời đại... Viết lách, ngoài vai trò duy trì niềm đam mê còn giúp tôi trang trải phần nào những khoản chi tiêu lặt vặt và tích góp được những khoản tiền nhỏ gửi về gia đình ở quê nhà hằng tháng.

Vừa học, vừa viết, vừa tham gia các hoạt động phong trào Đoàn là sự kết hợp đầy thú vị và ý nghĩa trong quãng đời sinh viên tươi đẹp của tôi. Tôi luôn cố gắng rèn luyện thói quen âm thầm viết lách mỗi ngày, để duy trì ngọn lửa đam mê; luôn nỗ lực góp một phần bé nhỏ của mình vào các hội thi, chương trình giao lưu văn nghệ, thiện nguyện… 

Và tất nhiên, tại thời điểm ấy, việc học luôn là ưu tiên hàng đầu với sự đầu tư tâm huyết cả về mặt thời gian lẫn công sức. Tôi luôn tâm niệm rằng, nếu không thể là người giỏi giang thì ít nhất phải là người chăm chỉ. Tuổi hai mươi hai, tôi tốt nghiệp đại học với điểm số xếp vị trí thứ ba của khoa Cảnh sát Hình sự khóa D39, có gần hai trăm bài viết được chọn đăng trên các báo, tạp chí lớn, nhỏ và ba cuốn sách in riêng. Đối với tôi, những con số nho nhỏ ấy chính là hạnh phúc.

*

Tốt nghiệp Học viện Cảnh sát nhân dân, tôi được phân về Tuần Giáo, một huyện miền núi còn nhiều khó khăn của tỉnh Điện Biên. Những ngày đầu nhận công tác, phần vì nhớ nhà, phần vì chưa quen với địa hình đồi núi cheo leo, hiểm trở nơi đây, có những đêm, tôi len lén trốn ra một góc vắng, gọi điện về cho bà rồi bật khóc thút thít như một đứa trẻ. 

Bà lấy nhân vật trong một truyện ngắn viết về ngành Công an của tôi, làm dẫn chứng: "Anh trung úy Lê bị mắc kẹt trong hang động, hàng tuần liền nhịn đói mà lòng vẫn luôn khát khao tận hiến cho Ngành. Cháu tui mới gặp một chút thử thách đã vội nản lòng ư?".

Trung úy Phan Đức Lộc làm “thầy giáo” khi xuống bản.
Trung úy Phan Đức Lộc làm “thầy giáo” khi xuống bản.

Hai năm công tác thực tiễn chưa phải là khoảng thời gian quá dài nhưng đã mang đến cho tôi những kinh nghiệm và trải nghiệm quý báu. Cái nôi Công an huyện Tuần Giáo đã giúp tôi được "đi sâu, đi sát cơ sở", được "trọng dân, gần dân, hiểu dân, học dân và có trách nhiệm với nhân dân". 

Mỗi lần đến các bản làng làm việc với đồng bào người Thái, người Kháng, người Mông… là thêm một lần được hòa mình vào những nền văn hóa đậm đà bản sắc với những điệu múa xòe bên đống lửa, với tiếng khèn tha thiết đêm xuân, với ngày hội ném pao rực sắc… Rồi còn được nghe người già chậm rãi kể những câu chuyện xa xưa từ thời mở đất. 

Những điều đó chính là nguồn cảm hứng thôi thúc tôi viết nên những truyện ngắn "Bông ban nở muộn"; "Mùa đông ở Sính Phình"; "Đường về Sai Chản"; "Làm vợ đười ươi"…

Tôi vẫn thầm nghĩ, chắc hẳn ở miền rẻo cao này, người ta biết mình qua màu áo xanh nghiêm ngắn, chứ chẳng ai quan tâm mình là một người viết văn đâu. Vậy mà có một câu chuyện đã khiến tôi vô cùng bất ngờ và xúc động. 

Một lần vào bản làm việc, khi tôi vừa mới giới thiệu mình là Phan Đức Lộc thì một người đàn ông trung niên từ đám đông tiến đến, dõng dạc hỏi: "Cán bộ có phải là người viết ra truyện "Thung lũng Mưa không?"". 

Tôi còn đang ngỡ ngàng chưa kịp trả lời thì người đàn ông tiếp: "Cả gia đình tôi nghe truyện trên mục "Đọc truyện đêm khuya" của Đài Tiếng nói Việt Nam. Truyện hay lắm. Cán bộ viết thêm nhiều truyện về đất Tuần Giáo mình gửi lên Đài để bà con được nghe với nhé". 

Lời nhắn nhủ nghe sao mà mộc mạc, thân thương quá đỗi. Khoảnh khắc ấy, sống mũi tôi chợt cay cay. Chỉ bấy nhiêu thôi cũng đã đủ động lực để tôi phấn đấu vững tay súng, chắc tay bút trên chặng đường rộng dài phía trước!

Phan Đức Lộc

Các tin khác

Nữ cảnh sát đầu tiên của thành phố New York

Nữ cảnh sát đầu tiên của thành phố New York

Bà là nữ cảnh sát và mật thám đầu tiên của thành phố New York. Tuy nhiên, điều đặc biệt bà không được đào tạo một cách chuyên nghiệp và bài bản để trở thành cảnh sát mà xuất thân từ một người dọn phòng.
“Thủ lĩnh” người mù trên xứ sương mờ

“Thủ lĩnh” người mù trên xứ sương mờ

Phải rời ngành Công an là từ bỏ giấc mơ, niềm kiêu hãnh, khí chất hừng hực của tuổi trẻ, nghĩ đến điều khủng khiếp ấy, không biết bao nhiêu lần, Vũ Xuân Trường gục đầu vào bóng tối khóc nghẹn...
Một cảnh sát chân chính và tiên phong của nước Mỹ

Một cảnh sát chân chính và tiên phong của nước Mỹ

Đóng góp lớn nhất cho ngành cảnh sát nước Mỹ của August là dành cho vấn đề giáo dục. Ông là giám đốc sở cảnh sát đầu tiên tại Mỹ ra văn bản yêu cầu mọi cảnh sát phải có bằng đại học thì mới được nhận vào làm.
Cho biên giới bình yên

Cho biên giới bình yên

Hơn một năm qua, với cương vị là Giám đốc Công an tỉnh Hà Tĩnh, Đại tá Võ Trọng Hải đã chỉ đạo cán bộ Công an tỉnh đấu tranh trấn áp có hiệu quả với các loại tội phạm.
Chuyện nghề của một Cảnh sát kinh tế

Chuyện nghề của một Cảnh sát kinh tế

Trong số những gương mặt trẻ Công an Thủ đô xuất sắc tiêu biểu năm 2019 vừa được tuyên dương, có một trường hợp khá đặc biệt. Đó là Đại úy Vũ Thái Sơn, Đội trưởng Đội Cảnh sát kinh tế Công an quận Hai Bà Trưng. 
Chuyện một người chuyên phá án trên không gian mạng

Chuyện một người chuyên phá án trên không gian mạng

Trong 10 gương mặt được bình chọn "Giải thưởng Thanh niên Công an tiêu biểu và Gương mặt trẻ Công an Thủ đô xuất sắc tiêu biểu năm 2019" có Đại úy Phạm Quốc Hưng, Phó đội trưởng Đội 3, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an TP Hà Nội.
Có một cảnh sát Pháp như thế!

Có một cảnh sát Pháp như thế!

Marcel Guillaume (1/10/1872 - 10/2/1963) được sinh ra trong một gia đình trung lưu ở xã Épernay, tỉnh Marne, thuộc nước Pháp. Người thường được mệnh danh là thám tử giỏi nhất lịch sử nước Pháp này lại không bắt đầu sự nghiệp của mình trong ngành cảnh sát. Trái lại, thời trẻ ông làm nghề bán tạp hoá, rồi phục vụ trong quân ngũ một vài năm trước khi lên Paris lập nghiệp.
Chuyện phá án của một trinh sát hình sự

Chuyện phá án của một trinh sát hình sự

Trung tá Nguyễn Văn Hải, Đội trưởng Đội phòng ngừa, đấu tranh và hướng dẫn điều tra tội phạm sử dụng công nghệ cao và có yếu tố nước ngoài (Đội 5), Phòng Cảnh sát hình sự (CSHS) Công an tỉnh Hải Dương mở đầu câu chuyện với chúng tôi bằng một vụ án để lại cho anh nhiều ấn tượng. Đây cũng là chuyên án khó khăn, vất vả, tốn kém thời gian, công sức nhất, thậm chí tưởng không thể làm rõ.
Nhà văn nổi tiếng làm cảnh sát

Nhà văn nổi tiếng làm cảnh sát

Nhà văn Edward Conlon được mọi người biết đến là một tiểu thuyết gia có những ấn phẩm bán chạy ở nước Mỹ. Nhưng ít ai biết, Conlon (54 tuổi) là một cảnh sát đã về hưu và bây giờ, vị tiểu thuyết gia này trở lại làm việc tại trụ sở cảnh sát với tư cách là một nhà văn.
Nữ sĩ quan cảnh sát đầu tiên của Ấn Độ

Nữ sĩ quan cảnh sát đầu tiên của Ấn Độ

Kiran Bedi là nữ sĩ quan cảnh sát đầu tiên của đất nước Ấn Độ (viết tắt là IPS). Không chỉ được biết đến là nhà vô địch quần vợt giành vô số giải thưởng quốc gia, Bedi còn là nữ anh hùng đấu tranh cho những người ở tầng lớp thấp dễ bị tổn thương của Ấn Độ.
John P. St. John "khắc tinh" của tội phạm ngộ sát

John P. St. John "khắc tinh" của tội phạm ngộ sát

Có vẻ như bất kỳ ai đó đã từng khoác lên mình bộ đồng phục cảnh sát để "sống chết" với cái nghề đó thì đều rất vô tư chấp nhận một dự cảm rằng: trong tương lai ắt có thời điểm bản thân sẽ phải đối mặt với những điều xấu xa và đáng sợ nhất trong cuộc đời mình!
Nữ thủ lĩnh hình sự vùng biên

Nữ thủ lĩnh hình sự vùng biên

Trưởng thành từ một trinh sát Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, giờ đây với cương vị mới, Trung tá Trần Thị Mừng đã cùng đồng đội triệt phá nhiều vụ án phức tạp.
Trọn vẹn một tình yêu

Trọn vẹn một tình yêu

Chất giọng Hà Nội trầm ấm pha chút hào sảng Nam Bộ của ông khiến người đối diện cảm thấy như thân quen từ rất lâu rồi. 42 năm làm người lính, dù ở cương vị nào thì trong ông, tình yêu với nghề vẫn luôn trọn vẹn... 
Gặp cảnh sát người Úc nổi tiếng ở Thụy Điển

Gặp cảnh sát người Úc nổi tiếng ở Thụy Điển

Mười sáu năm trước, Scott Goodwin là một sĩ quan cảnh sát ở Sydney (Úc), sau đó anh chuyển công tác và nổi tiếng ở Thụy Điển về việc phòng chống các vấn đề nhập cư, ma túy và tội phạm thanh thiếu niên. Kể từ đó, anh trở thành người hùng của nơi đây.
Công an cắm bản

Công an cắm bản

Khi đó tôi còn trẻ lắm, mới hơn hai mươi tuổi, tinh nghịch và hài hước. Đi cắm bản ở nhờ nhà dân. Dân quý cán bộ Công an coi tôi như con cháu, anh em ruột thịt nhà họ vậy. Mỗi khi nhà họ có giỗ chạp, lễ tết đều mời "chú Công an" đến uống rượu cho vui.
Jack Maple: Người mở cửa kỷ nguyên công nghệ

Jack Maple: Người mở cửa kỷ nguyên công nghệ

Qua nhiều thập kỷ, ngành tội phạm học đã hình thành nhiều phương pháp, cách tiếp cận khác nhau để giúp các sỹ quan cảnh sát Mỹ giải quyết nhanh gọn những vụ án. Một trong những người có công đóng góp lớn trong quá trình này là Jack Maple (23/9/1952 - 4/8/2001), Phó uỷ viên Cảnh sát Thành phố New York (Mỹ) và cha đẻ của công nghệ CompStat.
Trung úy cảnh sát Matt Crowell: Người vì cộng đồng

Trung úy cảnh sát Matt Crowell: Người vì cộng đồng

Trung uý Matt Crowell đã nghỉ hưu từ Sở cảnh sát thị trấn Bordentown vào đầu năm 2020. "Trung uý là một ví dụ điển hình về một sĩ quan cảnh sát", cảnh sát trưởng Bordentown Brian Pesce nói. Sau 22 năm làm cảnh sát thị trấn Bordentown, Trung úy Matt Crowell đã nghỉ hưu vào ngày 1 tháng 1 năm 2020.