Cục trưởng Cục An toàn bức xạ và hạt nhân:

Rất khó tìm được nguồn phóng xạ bị mất

Việc mất nguồn phóng xạ Cs-137 tại Công ty cổ phần xi măng Bắc Kạn đang khiến dư luận hết sức hoang mang. Điều đáng nói, chỉ tính từ cuối năm 2014 tới nay, đã có 3 vụ mất cắp, thất lạc xảy ra, dấy lên lo ngại về thực tiễn quản lí nguồn phóng xạ tại Việt Nam.

Xung quanh vấn đề này, PGS.TS Vương Hữu Tấn – Cục trưởng Cục An toàn bức xạ và hạt nhân (Bộ Khoa học – Công nghệ) đã trả lời báo chí:

PV: Thưa ông, công tác tìm kiếm nguồn phóng xạ bị thất lạc tại Công ty cổ phần xi măng Bắc Kạn đang được triển khai như thế nào? Đã xác định được thời điểm mất hay chưa?

PGS.TS Vương Hữu Tấn.
PGS.TS Vương Hữu Tấn. 

PGS.TS Vương Hữu Tấn: Ngày 16/12, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân nhận được thông báo của Sở Khoa học – Công nghệ Bắc Kạn về việc mất nguồn phóng xạ Cs-137. Ở thời điểm bị mất, công ty này đang bị phát mãi tài sản và đã dừng hoạt động. Nguồn phóng xạ này được công ty sử dụng để kiểm soát hoạt động xả Clinker, được Cục cấp phép từ năm 2010, sử dụng đến 2013 thì hết hạn. Thời điểm công ty chưa bị phát mãi (trước tháng 3/2015), dù đã hết thời hạn của giấy phép nhưng công ty vẫn không xin gia hạn, mặc dù đã bị nhắc nhở.    

Khi Công an tỉnh xuống lấy lời khai, bảo vệ ở đó xác nhận việc mất nguồn phóng xạ xảy ra cách đây khoảng 2 tháng. Cửa nhà kho đã bị cắt khóa, nguồn phóng xạ chứa trong thùng đã biến mất. Thế nhưng, thời điểm đó, bảo vệ đã không thông báo cho ai. Hiện nay, Cục đã cử đoàn công tác cùng thiết bị lên Bắc Kạn hỗ trợ việc tìm kiếm. Tuy nhiên, việc tìm kiếm sẽ rất khó khăn bởi chưa xác định được chính xác thời gian nguồn này bị mất. Có thể nó đã bị mất trước đó rất lâu rồi.

PV: Nếu không thể thu hồi được nguồn phóng xạ thất lạc thì trách nhiệm thuộc về ai, thưa ông?

PGS.TS Vương Hữu Tấn: Sau khi bị phát mãi, tài sản của Công ty cổ phần xi măng Bắc Kạn được giao cho ngân hàng BIDV quản lí. Họ phải chịu trách nhiệm quản lí toàn bộ, trong đó có cả nguồn phóng xạ. Nếu nguồn này bị mất trước ngày 31/3, đương nhiên công ty xi măng phải chịu trách nhiệm bởi khi đó chưa bị phát mãi, tức là quyền chủ sở hữu tất cả tài sản vẫn thuộc công ty.

PV: Đây không phải là lần đầu tiên xảy ra sự cố mất nguồn phóng xạ. Vụ việc tương tự đã từng xảy ra ở Bà Rịa – Vũng Tàu và TP Hồ Chí Minh. Điều này khiến dư luận lo ngại rằng việc quản lí nguồn phóng xạ ở Việt Nam rất lỏng lẻo. Ông nghĩ sao?

PGS.TS Vương Hữu Tấn:  Hiện nay, các cơ sở tự tổ chức lưu giữ nguồn phóng xạ đã qua sử dụng. Điều này tiềm ẩn nguy cơ mất an ninh nguồn phóng xạ. Chúng tôi đã kiến nghị, các cơ sở chỉ được lưu giữ nguồn phóng xạ trong 3 năm, sau đó phải chuyển về nơi lưu giữ tập trung. Bộ Khoa học – Công nghệ cũng đã làm việc với Bộ Quốc phòng, thống nhất là sẽ sử dụng các cơ sở của Bộ Tư lệnh hóa học để lưu giữ. Kiến nghị này sẽ được trình tới Thủ tướng để được phê duyệt. Theo kế hoạch, trong năm 2016  sẽ phải khẩn trương thu hồi tất cả các nguồn phóng xạ đã qua sử dụng, đặc biệt là những nguồn ở các cơ sở không có điều kiện lưu giữ an toàn để tránh nguy cơ mất cắp, thất lạc.

PV: Thưa ông, khả năng thu hồi các nguồn phóng xạ bị thất lạc có cao không?

PGS.TS Vương Hữu Tấn: Rất ít. Trên thế giới, trong năm 2013 có 137 nguồn bị mất nhưng chỉ thu hồi được 17 nguồn. Điều này cho thấy, không chỉ Việt Nam mà các nước trên thế giới cũng rất khó tìm lại nguồn phóng xạ bị thất lạc, bởi vì các nguồn này rất nhỏ, thậm chí chỉ nhỏ bằng hạt ngô, hạt đậu.

PV: Nguồn phóng xạ bị mất lần này có nguy hiểm không?

PGS.TS Vương Hữu Tấn: Nguồn này thuộc nhóm 5, rất nhỏ, không gây nguy hiểm cho con người ngay cả khi tiếp xúc gần.

PV: Theo ông, người ta lấy cắp nguồn phóng xạ vì mục đích gì?

PGS.TS Vương Hữu Tấn: Tôi nghĩ chủ yếu là bán đồng nát vì giá trị nguồn này rất thấp. Người dân mà biết đó là nguồn phóng xạ thì không ai lấy đâu, bởi mua bán phóng xạ là phi pháp. Chẳng qua người ta thiếu hiểu biết, tưởng là đồng nát thì lấy thôi.

PV: Đứng ở góc độ quản lí Nhà nước, Bộ Khoa học – Công nghệ chịu trách nhiệm như thế nào trước việc liên tiếp xảy ra sự cố mất nguồn phóng xạ?

PGS.TS Vương Hữu Tấn: Sau sự cố mất nguồn năm 2014, Bộ trưởng Bộ Khoa học – Công nghệ đã ra Chỉ thị số 4050 yêu cầu các địa phương điều tra, thống kê các nguồn phóng xạ đang được sử dụng, lưu trữ tại địa phương để có biện pháp quản lí. Trách nhiệm quản lí của Bộ là cấp phép, thanh tra, kiểm tra, xây dựng các văn bản pháp lí…

Hiện nay, các văn bản pháp lí đều có hết. Tuy nhiên, Bộ cũng không thể đi kiểm tra tất cả các cơ sở trên cả nước mà phải giao cho các địa phương. Tôi cho rằng, việc cần làm nhất hiện nay là tăng cường tuyên truyền để mọi người hiểu, việc mất nguồn là rất nguy hiểm. Nếu là nguồn lớn gây thương vong có thể bị truy cứu hình sự chứ không chỉ là vấn đề dân sự.

PV: Xin cảm ơn ông.

Khánh Vy (ghi)

Các tin khác

Mở rộng giảm trừ gia cảnh, miễn nhiều khoản thuế thu nhập cá nhân

Mở rộng giảm trừ gia cảnh, miễn nhiều khoản thuế thu nhập cá nhân

Bên cạnh quy định 22 trường hợp được miễn thuế thu nhập cá nhân, việc giảm trừ gia cảnh cũng mở rộng, mang lại nhiều lợi ích hơn cho người nộp thuế. Theo tính toán, người nộp thuế có 1 người phụ thuộc nếu áp dụng giảm trừ tối đa thì thu nhập trên 28,63 triệu đồng/tháng mới phải nộp thuế thu nhập cá nhân ở bậc thấp nhất.

Cháy biệt thự liền kề tại Hà Nội, nghi có người mắc kẹt

Cháy biệt thự liền kề tại Hà Nội, nghi có người mắc kẹt

Một vụ hỏa hoạn đã xảy ra tại tầng 1, là cơ sở kinh doanh đồ nội thất ô tô thuộc Khu đô thị Văn Phú, phường Kiến Hưng, Hà Nội. Hiện các CBCS Đội Chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ, Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH, Công an TP Hà Nội đang nỗ lực dập lửa, tổ chức cứu nạn cứu hộ.

Cảnh báo rủi ro từ việc đóng phí tập gym

Cảnh báo rủi ro từ việc đóng phí tập gym

Từ phản ánh thực tế của người tiêu dùng, cơ quan chức năng cảnh báo một số phòng tập gym có dấu hiệu tư vấn thiếu minh bạch, lợi dụng hình thức trả góp để biến phí tập luyện thành các khoản vay tín dụng ngoài ý muốn, tiềm ẩn nhiều rủi ro về tài chính và quyền lợi của người tiêu dùng.

Bão số 1 gây mưa lớn ở miền Bắc

Bão số 1 gây mưa lớn ở miền Bắc

Do ảnh hưởng của bão số 1, ngay từ đêm nay, miền Bắc bắt đầu có mưa lớn, kéo dài đến hết ngày 5/7 với cường độ rất lớn, tổng lượng mưa phổ biến 100-200mm, riêng Đông Bắc Bắc Bộ (Hải Phòng – Quảng Ninh – Bắc Ninh – Cao Bằng) từ 150-250mm, cục bộ trên 350mm.

Phường Ba Đình tập huấn ứng dụng trợ lý AI trong quản trị

Phường Ba Đình tập huấn ứng dụng trợ lý AI trong quản trị

Ngày 2/7, phường Ba Đình, Hà Nội đã tổ chức Hội nghị tập huấn “Xây dựng và sử dụng trợ lý AI tuỳ biến trong quản trị công việc cấp phường” dành cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người hoạt động không chuyên trách phường; công chức các cơ quan Đảng, phòng chuyên môn thuộc UBND phường, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và cán bộ cơ sở tổ dân phố.

Dấu ấn "Ba nhất" ở cửa ngõ phía Nam thành phố Đà Nẵng

Dấu ấn "Ba nhất" ở cửa ngõ phía Nam thành phố Đà Nẵng

Từ những đợt cao điểm phòng, chống ma túy, ngăn tội phạm len lỏi vào các công trình xây dựng đến việc tìm lại tài sản thất lạc, giúp đỡ người dân và du khách nước ngoài, Công an phường Hòa Xuân (TP Đà Nẵng) đang cụ thể hóa phong trào thi đua "Ba nhất" bằng những hành động thiết thực, góp phần giữ vững bình yên từ cơ sở và bồi đắp niềm tin của nhân dân.

Nhộn nhịp dòng người chờ pháo hoa nghệ thuật kỷ niệm 50 năm Thành phố mang tên Bác

Nhộn nhịp dòng người chờ pháo hoa nghệ thuật kỷ niệm 50 năm Thành phố mang tên Bác

Chương trình pháo hoa nghệ thuật chào mừng kỷ niệm 50 năm thành phố Sài Gòn – Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh được diễn ra 21h ngày 2/7. Từ rất sớm, người dân thành phố cùng khách du lịch náo nức đổ về phố đi bộ Nguyễn Huệ chờ đợi chiêm ngưỡng những tràng pháo hoa đặc sắc.

Bộ Tư pháp khảo sát công tác bồi thường nhà nước tại THADS TP Cần Thơ

Bộ Tư pháp khảo sát công tác bồi thường nhà nước tại THADS TP Cần Thơ

Theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Mai Thị Phương Hoa, trong bối cảnh hiện nay, việc tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật trong đó có pháp luật về bồi thường nhà nước là yêu cầu cấp bách nhằm bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, đồng thời tạo hành lang pháp lý đầy đủ, thống nhất cho các cơ quan thực thi công vụ.

Đà Nẵng tăng trưởng 9,52%, du lịch vẫn là điểm sáng

Đà Nẵng tăng trưởng 9,52%, du lịch vẫn là điểm sáng

Sáu tháng đầu năm 2026, kinh tế Đà Nẵng tăng trưởng 9,52%, với dịch vụ tiếp tục giữ vai trò chủ lực, còn công nghiệp và xây dựng ghi nhận mức tăng khá cao. Tuy nhiên, phía sau những chỉ số tích cực, số doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động, giải thể vẫn ở mức cao, cho thấy hoạt động sản xuất, kinh doanh chưa hết khó khăn.

Chính quyền hai cấp ở Đà Nẵng sau 1 năm gần dân, sát việc hơn

Chính quyền hai cấp ở Đà Nẵng sau 1 năm gần dân, sát việc hơn

Sau một năm vận hành chính quyền địa phương hai cấp, nhiều thủ tục, kiến nghị của người dân ở Đà Nẵng được xử lý gần cơ sở hơn, giảm tầng nấc trung gian. Tuy nhiên, khi thẩm quyền dồn về xã, phường, áp lực nhân lực, nhất là tại những địa bàn có nhiều hồ sơ đất đai, giải tỏa, đang trở thành điểm nghẽn cần sớm tháo gỡ.

Nhịp sống yên bình trên thành phố mang tên Bác

Nhịp sống yên bình trên thành phố mang tên Bác

50 năm, từ một thành phố từng đối mặt với nhiều khó khăn sau ngày đất nước thống nhất, TP Hồ Chí Minh từng bước vươn lên trở thành trung tâm kinh tế lớn của cả nước. Nửa thế kỷ trôi qua, thành phố mang tên Bác Hồ kính yêu không ngừng phát triển, mang trong mình một diện mạo mới. Một thành phố năng động nghĩa tình, nơi hội tụ của hàng triệu người con từ khắp mọi miền Tổ quốc về đây mang theo ước mơ học tập, lập nghiệp. Xen lẫn trong không gian sôi động, hối hả ấy vẫn có những góc phố bình yên vào sáng sớm nơi người dân có thể ngồi với nhau làm một ván cờ, uống một ấm trà, thả bộ theo từng con phố ngắm thành phố qua từng nhịp thở...

Người dân vùng cao ở Huế bất an với các “điểm đen” sạt lở

Người dân vùng cao ở Huế bất an với các “điểm đen” sạt lở

Nút giao kết nối cao tốc La Sơn - Hòa Liên qua địa bàn TP Huế liên tục bị đất đá vùi lấp, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông. Cách vài km, những vết nứt toác trên quả đồi cao tại Km34+800 khiến Tỉnh lộ 14B - tuyến đường huyết mạch đang đối mặt với nguy cơ bị sạt lở, người dân bị cô lập hoàn toàn khi xảy ra mưa lũ… Thực trạng này khiến người dân vùng cao nơm nớp lo lắng khi mùa mưa bão đang đến gần.