Giải đáp pháp luật

Quyền sở hữu trí tuệ là một loại tài sản có thể thế chấp không?

Hỏi: Tôi được biết Luật Sở hữu trí tuệ năm 2025 và các văn bản hướng dẫn vừa ban hành có nhiều đổi mới, rút ngắn thời gian thẩm định và bảo hộ các công nghệ mới như AI. Xin tòa soạn cho biết cụ thể những điểm mới này và doanh nghiệp cần lưu ý điều gì để bảo vệ quyền lợi? (Lê Văn Hoàng, phường Tân Định, TP Hồ Chí Minh).

Trả lời: Luật sư Lý Trần Linh - Công ty Luật TNHH Cenfip Law cho biết: Từ ngày 1/4/2026, Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi có hiệu lực với nhiều thay đổi lớn. Dưới đây là 5 điểm mới về thời hạn thẩm định, bảo hộ trí tuệ nhân tạo (AI), kiểu dáng phi vật lý, vốn hóa tài sản vô hình và trách nhiệm trên môi trường số mà doanh nghiệp cần lưu ý.

- Về thời hạn thẩm định đơn đăng ký sở hữu công nghiệp: Theo quy định tại Điều 119 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2025 thì thời hạn xử lý đơn đăng ký sở hữu công nghiệp được rút ngắn so với quy định năm 2022. Thời gian thẩm định nội dung đơn sáng chế giảm từ 18 xuống 12 tháng; đơn nhãn hiệu từ 9 xuống 5 tháng; đơn kiểu dáng công nghiệp từ 7 xuống 5 tháng; đơn chỉ dẫn địa lý từ 60 ngày xuống 30 ngày; thời gian công bố đơn cũng được rút từ 2 tháng xuống còn 1 tháng.

- Khung pháp lý về trí tuệ nhân tạo (AI) và bảo hộ quyền sáng tạo từ con người: Theo điểm d khoản 1 Điều 96 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2025 quy định các văn bằng bảo hộ sẽ bị hủy bỏ hiệu lực nếu cơ quan chức năng xác định đối tượng đó hoàn toàn do hệ thống AI tạo ra mà không có sự đóng góp sáng tạo trực tiếp của cá nhân nào. Như vậy, quy định này đã khẳng định tác giả của sáng chế và kiểu dáng công nghiệp bắt buộc phải là con người.

Tại khoản 5 Điều 7 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2025 cũng ghi nhận, cho phép tổ chức, cá nhân được sử dụng văn bản và dữ liệu về các đối tượng quyền sở hữu trí tuệ đã công bố hợp pháp để phục vụ mục đích nghiên cứu khoa học, thử nghiệm và đặc biệt là huấn luyện hệ thống trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, việc sử dụng này phải đảm bảo không gây thiệt hại bất hợp lý đến quyền và lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu quyền. Việc phát sinh, xác lập quyền sở hữu trí tuệ trong trường hợp đối tượng quyền sở hữu trí tuệ được tạo ra có sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo được quy định cụ thể theo Điều 10a được bổ sung tại Điều 15 Nghị định 100/2026/NĐ-CP.

- Về đối tượng được bảo hộ dưới dạng kiểu dáng công nghiệp: Tại khoản 13 Điều 4 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2025 quy định “Kiểu dáng công nghiệp là hình dáng bên ngoài của toàn bộ hoặc một phần của sản phẩm dưới dạng vật lý hoặc phi vật lý, được thể hiện bằng hình khối, đường nét, màu sắc hoặc sự kết hợp những yếu tố này và nhìn thấy được trong quá trình khai thác công dụng của sản phẩm”. Như vậy, phạm vi bảo hộ kiểu dáng công nghiệp đã có sự điều chỉnh. Cho phép bảo hộ các giao diện đồ họa người dùng (GUI) và biểu tượng số (icon). Việc công nhận GUI là kiểu dáng công nghiệp cung cấp một công cụ pháp lý để các doanh nghiệp công nghệ, phần mềm và trò chơi điện tử bảo vệ giao diện cốt lõi của mình.

- Về quản lý, khai thác và thương mại hóa quyền sở hữu trí tuệ: Bổ sung Điều 8a Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2025 quy định việc quản lý và khai thác quyền sở hữu trí tuệ, cụ thể chính thức thừa nhận quyền sở hữu trí tuệ là một loại tài sản có đầy đủ năng lực tham gia vào các giao dịch thị trường như định giá, chuyển nhượng, thế chấp vay vốn và góp vốn đầu tư.

- Tăng cường bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong môi trường số: Theo quy định tại khoản 5a Điều 198b Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2025 đã xác lập trách nhiệm pháp lý cho một chủ thể mới trên không gian mạng, đó là chủ quản nền tảng số. Theo đó, các đơn vị vận hành nền tảng trực tuyến phải triển khai các biện pháp để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Khi xảy ra hành vi xâm phạm như sao chép phần mềm, vi phạm bản quyền nội dung số hay kinh doanh hàng giả trên các sàn thương mại điện tử, các chủ quản nền tảng có nghĩa vụ phải ngăn chặn và gỡ bỏ nội dung vi phạm ngay khi có yêu cầu hoặc phát hiện dấu hiệu sai phạm.

Ban KT-PL

Các tin khác

Khởi tố nữ giám đốc ở Cà Mau làm giả nhãn hiệu, bao bì đường cát

Khởi tố nữ giám đốc ở Cà Mau làm giả nhãn hiệu, bao bì đường cát

Ngày 23/10, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Cà Mau cho biết, đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và cấm đi khỏi nơi cư trú đối với Châu Bích Ngà (SN 1994, ngụ số 49, đường Lê Lợi, khóm 5, phường Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau) là Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Thu Ngân Bạc Liêu để điều tra về hành vi “Sản xuất, buôn bán hàng giả là đường cát”.

 Bị kẻ mạo danh con gái đang du học lừa hơn 1,5 tỷ đồng

Bị kẻ mạo danh con gái đang du học lừa hơn 1,5 tỷ đồng

Một phụ nữ ở Đắk Lắk nhận tin nhắn giả mạo nhưng tưởng của con gái đang du học tại Nhật Bản nhờ mẹ chuyển tiền cho người bạn để đáo hạn ngân hàng. Người mẹ đã chuyển số tiền hơn 1,5 tỷ đồng cho bọn lừa đảo.

Tìm bị hại trong các vụ cướp giật tài sản trên địa bàn tỉnh An Giang

Tìm bị hại trong các vụ cướp giật tài sản trên địa bàn tỉnh An Giang

Ngày 21/10, Cơ quan CSĐT (Phòng Cảnh sát hình sự) Công an tỉnh An Giang đang tiến hành điều tra các vụ án “Cướp giật tài sản” xảy ra tại khu vực Quốc lộ 61, tuyến đường 3/2, khu vực vòng xoay Tắc Cậu, cầu Rạch Chanh, cầu Cái Bé - Cái Lớn và một số tuyến đường, địa điểm lân cận.

Truy nã đối tượng trộm vàng của cha ruột

Truy nã đối tượng trộm vàng của cha ruột

Ngày 21/10, Cơ quan CSĐT (Văn phòng Cơ quan CSĐT) Công an tỉnh An Giang cho biết đang truy nã Trần Thảo Hương (SN 1996, nơi thường trú: số 15B1, Nguyễn Thượng Hiền, khóm Bình Khánh 6, phường Bình Đức, tỉnh An Giang; chỗ ở trước khi bỏ trốn phường Long Xuyên, tỉnh An Giang).

Đồng Tháp: Phục hồi điều tra đối với bị can Nguyễn Thị Mộng Tuyền

Đồng Tháp: Phục hồi điều tra đối với bị can Nguyễn Thị Mộng Tuyền

Ngoài việc phục hồi điều tra vụ án “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép”, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Đồng Tháp yêu cầu bị can Nguyễn Thị Mộng Tuyền ra đầu thú để phục vụ công tác điều tra, truy tố, xét xử và được hưởng chính sách khoan hồng của pháp luật.

Lừa đảo bằng cách chèn tin nhắn giả vào luồng tin nhắn chính thức của ngân hàng

Lừa đảo bằng cách chèn tin nhắn giả vào luồng tin nhắn chính thức của ngân hàng

Tin nhắn giả mạo thương hiệu ngân hàng xuất hiện ngay trong luồng tin nhắn SMS mà khách hàng vẫn nhận thông báo giao dịch, khiến người dùng khó phân biệt thật, giả. Thủ đoạn này không mới nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ khiến khách hàng sập bẫy lừa đảo, đặt ra yêu cầu tăng cường cảnh báo, phối hợp phòng ngừa giữa ngân hàng, doanh nghiệp viễn thông và cơ quan chức năng.

Cần Thơ: Ẩu đả tại quán Zô Dứt Cạn khiến một người nguy kịch

Cần Thơ: Ẩu đả tại quán Zô Dứt Cạn khiến một người nguy kịch

Ngày 16/10, Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP Cần Thơ đang phối hợp cùng Công an phường Tân An và các đơn vị nghiệp vụ điều tra, làm rõ, xử lý các đối tượng liên quan trong vụ đánh nhau gây mất ANNT tại quán Zô Dứt Cạn (địa chỉ 132 đường Trần Hoàng Na, phường Tân An, TP Cần Thơ), vào tối 15/10.

Tự gây thương tích rồi đến Công an xã báo bị cướp

Tự gây thương tích rồi đến Công an xã báo bị cướp

Sáng 11/10, Công an xã Khánh Bình (tỉnh An Giang) cho biết, đang củng cố hồ sơ để xử lý đối với N.V.K. (SN 2006, cư trú xã Khánh Bình, tỉnh An Giang) về hành vi báo thông tin giả, không đúng sự thật đến cơ quan, tổ chức có thẩm quyền.

Chỉnh lý các quy định liên quan đến đăng ký biện pháp bảo đảm

Chỉnh lý các quy định liên quan đến đăng ký biện pháp bảo đảm

Để tiếp tục hoàn thiện dự thảo nghị định, vừa qua, Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước đã tổ chức cuộc họp trao đổi, chỉnh lý các quy định liên quan đến đăng ký biện pháp bảo đảm bằng quyền sử dụng khu vực biển, tài sản gắn liền với khu vực biển.

Tìm người làm chứng cho vụ tai nạn giao thông trên Quốc lộ 51

Tìm người làm chứng cho vụ tai nạn giao thông trên Quốc lộ 51

Ngày 8/10, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh cho biết đang xác minh, giải quyết tin báo về tội phạm đối với vụ tai nạn giao thông đường bộ, xảy ra ngày 21/9 tại Quốc lộ 51, thuộc khu phố Mỹ Thạnh, phường Phú Mỹ, TP Hồ Chí Minh.

Những kiến nghị “nóng” sau vụ án ở Viện Pháp y tâm thần Trung ương

Những kiến nghị “nóng” sau vụ án ở Viện Pháp y tâm thần Trung ương

Cần có Công an bảo vệ tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương 24/24h; Hội đồng giám định tâm thần phải có thành viên đến từ các đơn vị, cơ sở y tế khác nhau, nhằm tăng tính độc lập và hạn chế ảnh hưởng từ cơ chế nội bộ; những trường hợp bỏ điều trị, bỏ trốn hoặc có biểu hiện bất thường trong quá trình chữa bệnh bắt buộc, cần xem xét tái giám định trước khi kết luận mất khả năng nhận thức.