Theo Cục Cảnh sát PCCC và CNCH, công tác bảo đảm an toàn cháy, nổ đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân và bảo đảm trật tự, an toàn xã hội. Trong tiến trình cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, việc cắt giảm những thủ tục không còn phù hợp là yêu cầu tất yếu.
Việc bãi bỏ thủ tục phục hồi hoạt động đối với cơ sở, phương tiện giao thông, hộ gia đình đang bị đình chỉ hoạt động là bước tiến quan trọng trong cải cách hành chính. Thay đổi này giúp người đứng đầu cơ sở, chủ phương tiện giao thông, chủ hộ gia đình chủ động khắc phục vi phạm, sớm đưa công trình, phương tiện vào sử dụng, hoạt động trở lại, qua đó tiết kiệm thời gian và chi phí tuân thủ pháp luật.
Chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm
Bãi bỏ thủ tục phục hồi hoạt động không đồng nghĩa với việc hạ thấp yêu cầu an toàn PCCC hay miễn trừ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân đối với các vi phạm về PCCC và CNCH. Bản chất của quy định mới là chuyển từ cơ chế kiểm tra để cấp phép phục hồi hoạt động sang đề cao trách nhiệm tự khắc phục vi phạm, duy trì điều kiện an toàn PCCC của người đứng đầu cơ sở, chủ phương tiện giao thông và chủ hộ gia đình theo cơ chế hậu kiểm.
Theo đó, cơ sở, phương tiện giao thông, hộ gia đình chỉ được hoạt động trở lại sau khi các nguy cơ trực tiếp phát sinh cháy, nổ đã được loại trừ hoặc vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy đã được khắc phục, bảo đảm đầy đủ điều kiện an toàn theo quy định.
Cơ quan quản lý nhà nước về PCCC và CNCH vẫn tiến hành kiểm tra định kỳ, đột xuất theo quy định của Luật PCCC và CNCH cùng các văn bản hướng dẫn thi hành, nhưng không thực hiện kiểm tra nhằm phục vụ việc đưa cơ sở, phương tiện giao thông, hộ gia đình trở lại hoạt động.
Lực lượng chức năng Hà Nội kiểm tra công tác PCCC tại địa bàn.
Trách nhiệm của chủ cơ sở khi khắc phục vi phạm
Để quy định mới được thực hiện hiệu quả, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ và Luật PCCC và CNCH đã hoàn thiện các quy định về trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở, chủ phương tiện giao thông và chủ hộ gia đình.
Trước hết, người đứng đầu cơ sở, chủ phương tiện giao thông, chủ hộ gia đình chủ động xây dựng phương án, đầu tư nguồn lực và tổ chức khắc phục triệt để những vi phạm về PCCC đã được cơ quan quản lý ghi nhận trong quyết định đình chỉ hoạt động. Việc khắc phục phải tuân thủ các giải pháp kỹ thuật nâng cao an toàn PCCC theo quy định của pháp luật hoặc tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật tại thời điểm bị đình chỉ hoạt động hay tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hiện hành.
Sau khi hoàn thành khắc phục, người đứng đầu cơ sở, chủ phương tiện giao thông và chủ hộ gia đình được đưa cơ sở, phương tiện giao thông, hộ gia đình vào hoạt động trở lại, đồng thời phải tự chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về kết quả khắc phục. Trường hợp đưa vào hoạt động khi chưa khắc phục xong hoặc khắc phục không đạt yêu cầu sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật.
Bên cạnh đó, các chủ thể có trách nhiệm gửi báo cáo bằng văn bản đến cơ quan quản lý trực tiếp về PCCC và CNCH sau khi hoàn thành khắc phục và đưa cơ sở vào hoạt động, nhằm phục vụ công tác quản lý, kiểm tra. Các giải pháp kỹ thuật an toàn PCCC cũng phải được duy trì trong suốt quá trình hoạt động. Việc không kiểm tra, giám sát hoặc không bảo đảm các điều kiện an toàn PCCC sau khắc phục có thể dẫn đến xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật.
Chủ động khắc phục, duy trì điều kiện an toàn
Để thích ứng và tuân thủ quy định mới, người đứng đầu cơ sở, chủ phương tiện giao thông và chủ hộ gia đình cần rà soát, lập danh mục chi tiết các vi phạm về PCCC đã được cơ quan chức năng chỉ ra; trực tiếp khắc phục hoặc lựa chọn đơn vị tư vấn, thi công đủ năng lực để thực hiện đúng quy định.
Sau khi hoàn thành khắc phục, cần lập báo cáo bằng văn bản, nêu rõ các nội dung đã thực hiện và gửi cơ quan quản lý PCCC và CNCH trực tiếp quản lý. Đồng thời, phải thường xuyên tự kiểm tra, duy trì đầy đủ điều kiện an toàn PCCC và CNCH trong suốt quá trình vận hành, sản xuất, kinh doanh.
Cục Cảnh sát PCCC và CNCH nhấn mạnh, việc bãi bỏ thủ tục phục hồi hoạt động là một cải cách thủ tục hành chính quan trọng, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp thông qua việc giảm thiểu thời gian và chi phí tuân thủ pháp luật. Quan trọng hơn, quy định này góp phần nâng cao tính tự giác, trách nhiệm pháp lý của người đứng đầu cơ sở, chủ phương tiện giao thông và chủ hộ gia đình trong việc bảo đảm an toàn PCCC và CNCH, hướng tới xây dựng một môi trường sinh sống, sản xuất, kinh doanh an toàn và bền vững.