Quy hoạch phải tư duy dài, chọn tổng thể thống nhất mới đến phân khu

Sáng 7/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 10, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Tài chính, thừa uỷ quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày tờ trình về 2 nội dung: dự án Luật Quy hoạch (sửa đổi); việc điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021 – 2030 và nghe Bộ trưởng Bộ Xây dựng, thừa uỷ quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn. Sau đó, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội trình bày Báo cáo thẩm tra về 3 nội dung: dự án Luật Quy hoạch (sửa đổi); dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn; việc điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030; thảo luận ở tổ về: Dự án Luật Quy hoạch (sửa đổi); Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn và Việc điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021 – 2030.

Quy hoạch phải tư duy dài, tổng thể trước

Phát biểu tại tổ về các nội dung trên, Thượng tướng Trần Quốc Tỏ, Uỷ viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an đánh giá cơ quan chủ trì soạn thảo chuẩn bị kỹ lưỡng, chi tiết, đã tiếp thu tối đa các văn bản, ý kiến của các bộ, ngành, trong đó có ý kiến tham gia của Bộ Công an và hiện nay, đã chỉnh lý trong dự thảo khá đầy đủ.

Về Luật Quy hoạch (sửa đổi), Thứ trưởng Trần Quốc Tỏ cho rằng, dự thảo đã thể hiện khá rõ là xây dựng được hệ thống quy hoạch quốc gia một cách thống nhất, đồng bộ, khả thi, ổn định, đảm bảo tính tinh gọn; cơ bản ở giai đoạn này khắc phục được tình trạng chồng lấn, trùng lắp giữa các quy hoạch vùng, ngành, địa phương; đã đưa ra các chủ trương quy hoạch khá hài hoà, hiệu quả thiết thực.

Luật Bổ sung một số điều Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn đã đề cập khá hoàn thiện về thể chế, chính sách, pháp luật, bảo đảm được tính thống nhất, đồng bộ, phù hợp với mô hình địa phương 2 cấp hiện nay, đảm bảo tính phân cấp, phân quyền, đơn giản thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, phát triển kinh tế tư nhân, phát triển khoa học, đổi mới, sáng tạo. “Đây là điểm mới, phù hợp và khá rõ ràng” – Thứ trưởng Trần Quốc Tỏ đánh giá.

Nói thêm về quy hoạch, Thứ trưởng Trần Quốc Tỏ cho rằng, quy hoạch là phải đảm bảo tính xuyên sốt, lâu dài. “Các đại biểu so sánh quy hoạch trong nước với nước ngoài. Các nước người ta quy hoạch mấy trăm năm chưa sửa nhưng mình thì sửa đi sửa lại. Vì vậy, tôi cho rằng, phải tư duy dài, sau đó mới chọn tư duy ngắn. Phải chọn tổng thể rồi từ tổng thể thống nhất mới phân khu. Chứ nếu cứ mạnh ai nấy làm, nhỏ làm trước thì không thể trùng với tổng thể được. Trên thế giới, nhiều nước đường giao thông chỉ bằng 1/3 đường của mình, vỉa hè cũng rất bé nhưng đi rất trật tự. Chúng ta quy hoạch vùng rồi chọn ra quy hoạch điểm cục bộ nhưng nếu điểm cục bộ không đồng đều thì sẽ phá tung tổng thể ra” – Thứ trưởng Trần Quốc Tỏ nêu ý kiến.

Đồng chí Thứ trưởng cũng đồng tình các ý kiến phát biểu trước, đó là không nên để tình trạng đào lên lấp xuống, “anh này lấp xuống, anh kia đào lên”, vỉa hè, lòng đường làm xong nhiều thì sử dụng được 5 năm, thậm chí mấy tháng đã đào lên. “Vì vậy, cần tính toán hài lòng với thực tiễn hiện nay. Ví dụ như chúng tôi là lực lượng Công an, thực hiện công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông, đã có hàng nghìn đề tài giải quyết ách tắc giao thông nhưng quy hoạch có đâu mà thực hiện được, mà có quy hoạch cũng rất khó thực hiện” – Thứ trưởng Trần Quốc Tỏ nêu và nhấn mạnh lại cần tính toán quy hoạch để phù hợp, hài hoà với thực tiễn hiện nay.

Cần tính toán kỹ liên kết vùng, liên kết địa phương

Đại biểu Đinh Ngọc Minh (đoàn Cà Mau) thì cho rằng, mặc dù số lượng quy hoạch rất nhiều, chỉ riêng quy hoạch khoáng sản đã có 3 quy hoạch nhưng tính kết nối rất kém. Đại biểu lấy ví dụ  quy hoạch đường sắt và cảng biển lại không kết nối được với nhau, “Chở hàng xuống đến Hải Phòng nhưng đường sắt không kết nối được với cảng biển, lại phải trung chuyển, tiền “chết” ở đó, mất nhiều tiền. Vì sao? vì nhiều ngành quy hoạch, mỗi ngành quy hoạch khác nhau; cảng biển, cảng nội địa, đường sắt… đều quy hoạch, mỗi “ông” làm 1 kiểu, không ai kết nối với ai khiến chi phí logictic tăng” – đại biểu nêu và đề nghị lồng ghép quy hoạch, kết nối giữa các loại hình giao thông với nhau để giảm chi phí.

Về Luật Quy hoạch đô thị, nông thôn, đại biểu Đinh Ngọc Minh cho rằng, nên tách quy hoạch đô thị để giải quyết các vấn đề đang bức xúc ở các đô thị hiện nay, đó là tắc đường, ngập úng, ô nhiễm… “Quy hoạch đô thị cần tập trung vào xử lý tắc đường, đây mới là vấn đề chính, chúng tôi đi làm mấy cây số mà mất cả tiếng đồng hồ. Thứ 2 là xử lý ngập úng, không chỉ riêng Hà Nội mà rất nhiều địa phương đều bị ngập úng; thứ 3 là ô nhiễm không khí, ô nhiễm các dòng sông. Chúng ta không nên “ôm” thêm quy hoạch nông thôn vào làm gì vì quy hoạch nông thôn đã có hơn 30 quy hoạch trải khắp các ngành rồi” – đại biểu nêu quan điểm.

Nêu quan điểm, đại biểu Lê Minh Nam (đoàn Cần Thơ) cho rằng, mặc dù định hướng hiện nay vẫn giữ 6 vùng nhưng cơ cấu và không gian vùng đã có sự thay đổi rất nhiều sau khi sáp nhập các đơn vị hành chính cấp tỉnh. Điều này, theo đại biểu, tạo ra cả thuận lợi mới, sức mạnh mới và những khó khăn, thách thức mới.

Do đó, cần đánh giá kỹ lưỡng vấn đề liên kết vùng trong bối cảnh đã sắp xếp lại các tỉnh, thành phố như thế nào? Tính chất tương hỗ, thúc đẩy hay triệt tiêu những lợi thế lẫn nhau thế nào sau sắp xếp cần phải có đánh giá, phân tích kỹ lưỡng để định hướng phát triển không gian kinh tế - xã hội sát thực tế hơn. Cần phải quan tâm việc xác định điều kiện, hoàn cảnh cụ thể của từng vùng, trong đó bao gồm cả thế mạnh, cả khó khăn, hạn chế, vướng mắc để khi đặt ra mục tiêu cho phù hợp thì sẽ khả thi và mang lại hiệu quả cao hơn.