Sáng 24/8, với 94,6% đại biểu có mặt tham gia tán thành, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2027, thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14.
Về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, nghị quyết đề ra chỉ tiêu phấn đấu hằng năm giảm 10% số vụ phạm tội về trật tự xã hội; bảo đảm việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố đúng thời hạn theo quy định của pháp luật đạt 100%; tỷ lệ điều tra, khám phá các loại tội phạm đạt trên 75%; tỷ lệ điều tra, khám phá đối với tội phạm rất nghiêm trọng đạt trên 90%; tỷ lệ điều tra, khám phá đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng đạt trên 90%; bảo đảm 100% các vụ việc đã xác định có dấu hiệu tội phạm đều phải được khởi tố vụ án để điều tra theo quy định của pháp luật.
Giảm ít nhất 5% số vụ tai nạn giao thông, 5% số người chết do tai nạn giao thông và 5% số người bị thương do tai nạn giao thông so với năm trước; giảm ít nhất 5% số vụ cháy từ cấp III trở lên theo quy định của pháp luật so với năm trước.
Từ năm 2029 trở đi, hằng năm giảm ít nhất 5% số người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy; đến năm 2030 đạt ít nhất 50% số địa bàn cấp xã và 20% số địa bàn cấp tỉnh không có ma túy; Giảm mạnh các cơ sở, khu vực, địa điểm ô nhiễm môi trường nghiêm trọng so với năm trước.
Cơ quan điều tra, Cơ quan thanh tra, Kiểm toán nhà nước, Viện kiểm sát, Tòa án, Cơ quan thi hành án phối hợp chặt chẽ trong công tác phòng ngừa, phát hiện và xử lý, áp dụng các biện pháp theo quy định của pháp luật để thu hồi tiền, tài sản trong các vụ việc, vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế đạt trên 60%, trong đó tại giai đoạn điều tra đạt từ 65% trở lên trên tổng giá trị tiền, tài sản thực tế thu hồi nêu trên.
Trước đó, báo cáo tóm tắt tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo nghị quyết, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, điểm a và điểm n khoản 1 Điều 2 của dự thảo nghị quyết đã chỉnh lý các chỉ tiêu liên quan đến kéo giảm 10% số vụ phạm tội về trật tự xã hội và các chỉ tiêu liên quan đến phòng, chống ma túy, bảo đảm phù hợp với Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 28/7/2026 về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển.
Về chỉ tiêu giải quyết, xét xử vụ án hình sự, vụ việc dân sự, vụ án hành chính (điểm a khoản 1 Điều 4), qua thảo luận, có ý kiến đại biểu Quốc hội đề nghị bên cạnh việc quy định chỉ tiêu về bảo đảm giải quyết, xét xử đúng thời hạn luật định, cần tiếp tục quy định tỷ lệ giải quyết, xét xử trên tổng số thụ lý. Có ý kiến đại biểu Quốc hội đề nghị, chỉ quy định phải bảo đảm giải quyết, xét xử đúng thời hạn luật định (không quy định tỷ lệ giải quyết, xét xử trên tổng số thụ lý).
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nêu rõ, theo báo cáo của Tòa án nhân dân tối cao (tại Công văn số 490/TANDTC-PC ngày 06/8/2026), trong điều kiện số lượng vụ án, vụ việc các Tòa án phải thụ lý tăng gần gấp đôi (so với thời điểm Quốc hội ban hành Nghị quyết số 96/2019/QH14) và với tính chất ngày càng phức tạp; biên chế giữ nguyên từ năm 2012 và tiếp tục điều chỉnh giảm trong năm 2026, đang gây quá tải cho hệ thống Tòa án. Do đó, Tòa án nhân dân tối cao đề nghị Quốc hội tập trung giám sát chất lượng và thời hạn giải quyết, xét xử đã được quy định cụ thể trong pháp luật tố tụng.
Trên cơ sở cân nhắc các mặt, tiếp thu ý kiến của nhiều đại biểu Quốc hội và đề xuất của Tòa án nhân dân tối cao, dự thảo nghị quyết chỉnh lý quy định tại điểm a khoản 1 Điều 4 theo hướng: Bảo đảm việc giải quyết, xét xử vụ án hình sự, vụ việc dân sự, vụ án hành chính đúng thời hạn theo quy định của pháp luật đạt 100%. Chánh án Tòa án nhân dân tối cao giao cụ thể tỷ lệ giải quyết, xét xử vụ án hình sự, vụ việc dân sự, vụ án hành chính trên tổng số thụ lý trong ngành Tòa án, gửi Quốc hội để giám sát.
Chỉ tiêu trong công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật được quy định như sau:
a) Tăng cường các biện pháp phòng ngừa để kéo giảm bền vững tội phạm, vi phạm pháp luật, trong đó phấn đấu hằng năm giảm 10% số vụ phạm tội về trật tự xã hội;
b) Tỷ lệ thụ lý tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố đạt 100%;
c) Bảo đảm việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố đúng thời hạn theo quy định của pháp luật đạt 100%. Tỷ lệ giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố đạt trên 88% tổng số thụ lý. Tỷ lệ giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố về xâm hại trẻ em đạt trên 95% tổng số thụ lý tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố về xâm hại trẻ em;
d) Bảo đảm 100% các vụ việc đã xác định có dấu hiệu tội phạm đều phải được khởi tố vụ án để điều tra theo quy định của pháp luật;
đ) Giảm mạnh số người bị tạm giữ hình sự chuyển xử lý hành chính vì hành vi không cấu thành tội phạm so với năm trước;
e) Tỷ lệ điều tra, khám phá các loại tội phạm đạt trên 75%; tỷ lệ điều tra, khám phá đối với tội phạm rất nghiêm trọng đạt trên 90%; tỷ lệ điều tra, khám phá đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng đạt trên 90%;
g) Bảo đảm việc khởi tố, điều tra đúng người, đúng tội, đúng pháp luật; không để xảy ra trường hợp bỏ lọt tội phạm, làm oan người vô tội;
h) Hạn chế tối đa phát sinh số người bị truy nã mới; giảm ít nhất 5% số người bị truy nã trong nước so với năm trước;
i) Không để xảy ra trường hợp tạm đình chỉ, đình chỉ không đúng quy định của pháp luật; thường xuyên rà soát, tích cực xác minh tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố đang tạm đình chỉ và các vụ đang tạm đình chỉ điều tra; kịp thời phục hồi giải quyết, phục hồi điều tra khi lý do tạm đình chỉ không còn; phấn đấu giảm ít nhất 5% số vụ việc tạm đình chỉ giải quyết và số vụ tạm đình chỉ điều tra so với năm trước. Đối với các trường hợp sắp hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự, phải kịp thời áp dụng các biện pháp theo quy định của pháp luật, bảo đảm không bỏ lọt tội phạm, không làm oan người vô tội;
k) Cơ quan điều tra, Cơ quan thanh tra, Kiểm toán nhà nước, Viện kiểm sát, Tòa án, Cơ quan thi hành án phối hợp chặt chẽ trong công tác phòng ngừa, phát hiện và xử lý, áp dụng các biện pháp theo quy định của pháp luật để thu hồi tiền, tài sản trong các vụ việc, vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế đạt trên 60%, trong đó tại giai đoạn điều tra đạt từ 65% trở lên trên tổng giá trị tiền, tài sản thực tế thu hồi nêu trên;
l) Nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động thanh tra, kiểm toán, kịp thời phát hiện các vụ việc có dấu hiệu tội phạm; chuyển ngay 100% các vụ việc khi thanh tra, kiểm toán phát hiện có dấu hiệu tội phạm, cung cấp các tài liệu, đồ vật có liên quan để Cơ quan điều tra xem xét việc khởi tố theo quy định của pháp luật;
m) Giảm ít nhất 5% số vụ tai nạn giao thông, 5% số người chết do tai nạn giao thông và 5% số người bị thương do tai nạn giao thông so với năm trước; giảm ít nhất 5% số vụ cháy từ cấp III trở lên theo quy định của pháp luật so với năm trước;
n) Từ năm 2029 trở đi, hằng năm giảm ít nhất 5% số người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy; đến năm 2030 đạt ít nhất 50% số địa bàn cấp xã và 20% số địa bàn cấp tỉnh không có ma túy;
o) Giảm mạnh các cơ sở, khu vực, địa điểm ô nhiễm môi trường nghiêm trọng so với năm trước;
p) Bảo đảm 100% các kiến nghị của Viện kiểm sát được trả lời, xử lý đúng quy định của pháp luật.
