Phát hiện thiết bị giám sát internet của Mỹ ở Iran và Sudan

Các thiết bị giám sát Internet do Mỹ sản xuất vừa bị phát hiện sử dụng tại các mạng chính quyền và thương mại ở Iran và Sudan, một sự việc được cho là vi phạm lệnh trừng phạt của Mỹ cấm bán các loại hàng hóa, dịch vụ hay công nghệ cho các nhà nước vi phạm nhân quyền. Một vài thiết bị, do Công ty Blue Coat Systems ở California (Mỹ) sản xuất, cũng được tìm thấy ở Syria.

Các công cụ của Blue Coat được chính quyền Tổng thống Bashar al-Assad sử dụng để kiểm duyệt các trang web và giám sát những giao tiếp điện tử của phe nổi dậy, các nhà hoạt động chính trị và nhà báo. Nhưng ở Iran và Sudan, mặc dù vẫn chưa biết chính xác công nghệ của Blue Coat được sử dụng như thế nào, song các chuyên gia nhận định chúng có thể giúp chính quyền tăng thêm sức mạnh do thám phe đối lập.

Blue Coat Systems tự giới thiệu là nhà cung cấp quản lý và an ninh web hàng đầu thế giới. Theo trang web của Blue Coat, công ty có 15.000 khách hàng là chính quyền và đoàn thể trên toàn thế giới. Các sản phẩm của Blue Coat được sử dụng cho rất nhiều mục đích, bao gồm chống virus máy tính và vô hiệu hóa các trang web khiêu dâm trẻ em. Tuy nhiên, một số chuyên gia công nghệ lập luận rằng, do các công cụ của Blue Coat có quá nhiều ứng dụng cho nên chúng lọt qua được kẽ hở của những quy định và do đó không là đối tượng của những hạn chế xuất khẩu.

Người dùng internet bị chính quyền giám sát mọi lúc mọi nơi.
Người dùng internet bị chính quyền giám sát mọi lúc mọi nơi.

David Murphy, Giám đốc điều hành và Chủ tịch Blue Coat, cho biết, công ty luôn nghiêm chỉnh tuân thủ lệnh cấm vận thương mại của Mỹ khi xuất khẩu sản phẩm và "chúng tôi không thiết kế sản phẩm nhằm vi phạm nhân quyền và các sản phẩm của chúng tôi cũng không nhằm mục đích do thám". Tuy nhiên, Blue Coat Systems không là công ty Mỹ duy nhất gây quan ngại về các công nghệ vi phạm nhân quyền.

Năm 2011, các nhà hoạt động đã lên tiếng cáo buộc công nghệ của Công ty Narus ở Sunnyvale, bang California (Mỹ) - hiện thuộc sở hữu của Boeing - có lẽ được chính quyền Ai Cập sử dụng để do thám phe đối lập trong những cuộc biểu tình rầm rộ ở nước này trong làn sóng Mùa xuân Arập. Cùng năm, Cisco Systems cũng bị chỉ trích bán công nghệ do thám cho chính quyền Trung Quốc nhưng công ty phủ nhận điều này.

Citizen Lab đặc biệt quan tâm dò xét Blue Coat và tập trung điều tra hai thiết bị của công ty - ProxySG và PacketShaper. Hai công cụ này được cho là có thể được sử dụng để lọc trang web và phân tích luồng lưu thông trên Internet, do đó rất hữu dụng cho các kỹ thuật viên an ninh mạng cũng như các cơ quan gián điệp.

Điều tra sản phẩm công nghệ xuất khẩu của Blue Coat, các nhà nghiên cứu ở Citizen Lab phát hiện 6 thiết bị ở Iran, 3 ở Sudan và 4 ở Syria (bao gồm các mạng do Công ty Viễn thông Syria (STE) của nhà nước quản lý). Mỗi thiết bị, có thể được sử dụng để giám sát giao tiếp Internet của hàng ngàn người dùng cá nhân. Các công cụ lọc Internet của Blue Coat được phát hiện lần đầu tiên ở Syria vào năm 2011 bởi một nhóm hacker, từ đó thúc giục Cục Công nghệ và An ninh của Bộ Thương mại Mỹ tiến hành điều tra và tháng 4/2011 ra lệnh phạt 2,8 triệu USD đối với Computerlinks FZCO - một trong những nhà phân phối của Blue Coat ở Dubai.

Trụ sở Blue Coat Systems ở Sunnyvale, bang California (Mỹ).
Trụ sở Blue Coat Systems ở Sunnyvale, bang California (Mỹ).

Để biện minh, đại diện của Blue Coat tuyên bố: "Cho dù các sản phẩm công ty bị lén lút xuất khẩu bất hợp pháp sang các quốc gia bị Mỹ cấm vận mà chúng tôi không biết, dĩ nhiên lúc đó chúng tôi sẽ có biện pháp sử dụng nhiều kỹ thuật khác nhau để các sản phẩm này không được cập nhật hay nhận được sự hỗ trợ từ các server của công ty hay hỗ trợ cá nhân".

Theo các nhà hoạt động nhân quyền, từ khi nổ ra bạo lực ở Syria đầu năm 2011, lực lượng an ninh nước này thường xuyên do thám hoạt động giao tiếp Internet của đa số các thành viên đối lập cũng như các nhà báo. Để củng cố kết luận này, Bassam al-Ahmed - nhà hoạt động nhân quyền Syria bị bắt giữ năm 2012 và đào thoát thành công sang Istanbul của Thổ Nhĩ Kỳ - tiết lộ: "Khi anh bị bắt giữ, câu hỏi đầu tiên của lực lượng an ninh là "laptop của anh ở đâu và mật khẩu là gì?". Điều không may là trong phần lớn những vụ việc, họ dễ biết được mọi thứ".

Iran cũng là quốc gia sử dụng các công cụ tinh xảo để kiểm duyệt Internet. Các nhà nghiên cứu ở Citizen Lab cho biết, họ đã phát hiện các thiết bị của Blue Coat Systems hiện diện trên một số mạng, trong đó một mạng thuộc về Công ty Công nghệ thông tin (ITC) của chính quyền Iran và một phần thuộc sở hữu của Lực lượng Vệ binh Cộng hòa Iran - tổ chức vũ trang được tin là dính líu rất sâu vào chế độ kiểm duyệt Internet của Tehran.

Ở Sudan, Citizen Lab xác định các thiết bị của Blue Coat xuất hiện trên các mạng của nhà cung cấp dịch vụ Internet thương mại Canar Telecom. Sudan - quốc gia cũng đối mặt với những biện pháp trừng phạt của Mỹ - hiện thời vẫn tiếp tục gián điệp Internet để kiềm chế quyền tự do ngôn luận của người dân và đàn áp các nhà báo.

Các nhà nghiên cứu ở Citizen Lab cũng tuyên bố họ phát hiện thêm nhiều thiết bị của Blue Coat Systems tại ít nhất hàng chục quốc gia khác mặc dù các nước này không là đối tượng trừng phạt của Mỹ - bao gồm Trung Quốc, Bahrain, Arập Xêút, Thái Lan, Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE) và Bờ Biển Ngà

Diên San (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.