NRO bị buộc tội thu thập bất hợp pháp dữ liệu cá nhân

Cơ quan Do thám quốc gia (NRO) - một trong những cơ quan tình báo bí mật nhất của nước Mỹ - được cho là đã gây sức ép đến những chuyên viên vận hành máy phát hiện nói dối để thu thập chi tiết đời tư của hàng ngàn nhân viên trong cơ quan. Người ta cho rằng, NRO đã vượt quá giới hạn pháp lý và đạo đức khi lợi dụng chương trình được thiết kế chỉ nhằm mục đích truy lùng điệp viên và phần tử khủng bố.

Theo tiết lộ của báo chí, NRO - cơ quan chịu trách nhiệm giám sát mạng lưới vệ tinh do thám của Mỹ - đặc biệt khen thưởng (thường là bằng số tiền mặt khá lớn) những nhân viên vận hành máy phát hiện nói dối tích cực thu thập thông tin cá nhân của những đối tượng chịu sự kiểm tra và đe dọa những ai từ chối làm công việc này. Những thông tin mà NRO thu thập khá rộng bao gồm những hành vi và suy nghĩ cá nhân như là sử dụng ma túy, xâm hại trẻ em, ý định tự sát, trầm uất hay sự lệch lạc trong quan hệ tình dục.

Nhưng cho dù ngay cả hành vi quấy nhiễu trẻ em bị phát hiện qua kiểm tra, đối tượng cũng không hề bị bắt giữ hay truy tố ra trước pháp luật mà thông tin chỉ được NRO lưu trữ vào cơ sở dữ liệu của cơ quan. Mark Phillips, chuyên viên vận hành máy phát hiện nói dối đã từ chức hồi tháng 6 vừa qua để phản đối NRO, cho rằng những kỹ thuật của cơ quan đã xâm phạm quyền riêng tư của công dân Mỹ và điều này không thể chấp nhận được cho dù vì lý do bảo vệ an ninh quốc gia. 

Các chuyên gia an ninh, bao gồm những người ủng hộ việc sử dụng máy phát hiện nói dối để phục vụ mục đích an ninh, cũng tỏ ra lo lắng trước hành động được coi là bất hợp pháp của NRO. Steven Aftergood giải thích: Khi các cơ quan tình báo vượt quá quyền hạn cho phép, họ không chỉ vi phạm quyền riêng tư của nhân viên mà còn gây tai tiếng cho chương trình kiểm tra an ninh bằng máy phát hiện nói dối.

Steven Aftergood là chuyên gia phân tích ở Liên đoàn các nhà khoa học Mỹ (FAS), một trung tâm nghiên cứu phi đảng phái theo dõi những chính sách tình báo của Mỹ. Từ lâu ở Mỹ đã có nhiều cuộc tranh cãi về việc chính quyền liên bang sử dụng máy phát hiện nói dối để kiểm tra nhân viên khi mà không biết chắc được máy có thật sự phát hiện được sự khác biệt giữa nói dối và nói thật hay không, hay chỉ đơn giản là ghi nhận phản ứng cảm xúc.

Năm 2002, National Academies - Viện khoa học phi lợi nhuận bao gồm Viện Hàn lâm khoa học quốc gia (NAS) - kết luận rằng, chính quyền liên bang không nên sử dụng máy phát hiện nói dối bởi vì nó không chính xác lắm. Tuy nhiên kể từ năm 2002, con số những cuộc kiểm tra bằng máy phát hiện nói dối ở Mỹ đã tăng gấp 5 lần và chỉ riêng Bộ Quốc phòng Mỹ đã tiến hành gần 46.000 test mỗi năm.

NRO - cơ quan đứng hàng thứ 2 về số lần sử dụng máy phát hiện nói dối ở Lầu Năm Góc - tiến hành khoảng 8.000 cuộc kiểm tra mỗi năm tại trụ sở chính của cơ quan ở Chantilly, bang Virginia, cũng như tại các văn phòng ở Los Angeles và khu vực Thung lũng Silicon.

Các cơ quan liên bang biện hộ rằng, những thông tin thu thập được qua sử dụng máy phát hiện nói dối giúp họ phát hiện và xử lý những nhân viên xấu hay thậm chí nguy hiểm, trong khi những cuộc điều tra thông thường được mô tả là tốn tiền bạc lẫn thời gian mà không hiệu quả. Nhưng một số chuyên gia an ninh quốc gia đặt câu hỏi: Liệu các cơ quan liên bang Mỹ có bảo đảm sự cân bằng giữa việc bảo vệ quyền riêng tư của công dân và yêu cầu an ninh quốc gia hay không khi họ đặt ra những câu hỏi được cho là đi quá sâu vào đời tư của người chịu kiểm tra.

Tháng 6 vừa qua, chính quyền Obama thông báo các cơ quan liên bang, bao gồm NRO, được phép sử dụng máy phát hiện nói dối để kiểm tra nhân viên xem họ có tiết lộ thông tin mật cho giới truyền thông hay không. Và điều này đã gây lo ngại cho các nhóm nhân quyền.

Chương trình kiểm tra nói dối của NRO nằm trong số 8 chương trình kiểm tra bằng máy phát hiện nói dối của Bộ Quốc phòng Mỹ được triển khai và chỉ tập trung vào những vấn đề liên quan đến an ninh quốc gia.

Những nỗ lực tình báo toàn cầu của NRO.
Những nỗ lực tình báo toàn cầu của NRO.

Những câu hỏi kiểm tra được soạn thảo đặc biệt chỉ để phát hiện gián điệp và phần tử khủng bố mưu toan xâm nhập nội bộ chính quyền Mỹ, song không xâm phạm đời tư của viên chức chính quyền hay quân nhân. Nhưng cách đây khoảng 5 năm, NRO bắt đầu ép buộc những chuyên viên vận hành máy phát hiện nói dối thu thập thông tin ngoài giới hạn cho phép. Hành động vi phạm pháp luật này của NRO sau đó gặp phải sự chống đối của một số chuyên viên bao gồm Chuck Hinshaw và Mark Phillips, cựu lính thủy đánh bộ và từng làm việc cho nhiều cơ quan tình báo trong hai thập niên qua.

Chuck Hinshaw làm việc cho NRO từ năm 2005 cho đến đầu năm 2012 thì từ chức để phản đối hành vi xâm phạm quyền riêng tư của NRO. Cả hai đồng ý công khai danh tính vì cho rằng hành động của NRO đã vi phạm các chính sách của Bộ Quốc phòng Mỹ và cần được ngăn chặn ngay. Một chuyên viên giấu tên thừa nhận NRO từ lâu đã áp dụng chính sách bất hợp pháp tăng cường thu thập những thông tin bị cấm.

Để phản ứng, NRO quy cho Phillips và Hinshaw tội gây rối. Trước khi Phillips từ chức, NRO đã tạm đình chỉ công tác 3 ngày đối với ông với lý do là ông không tuân lệnh thượng cấp, còn Hinshaw bị rút giấy phép truy cập thông tin mật vào đầu năm 2012. Cả hai người đều buộc tội NRO có hành vi trả đũa họ. Được biết, hiện nay tổng thanh tra của Lầu Năm Góc đang tiến hành điều tra về những cáo buộc của Phillips và Hinshaw.

Vào cuối năm 2011, Lầu Năm Góc đã phát hiện NRO vi phạm các chính sách của Bộ Quốc phòng khi cho tiến hành thu thập những thông tin về đời tư nhân viên thông qua kiểm tra bằng máy phát hiện nói dối. Song, theo tiết lộ của những chuyên viên vận hành thiết bị này, hành động của NRO còn vượt xa hơn những gì mà Lầu Năm Góc biết được

Diên San (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.