Hành trình tìm tên cho liệt sĩ: Điểm tựa niềm tin từ những mẫu ADN

Sáng 12/11, UBND TP Hồ Chí Minh và Công an thành phố trang trọng tổ chức Lễ triển khai thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin trên địa bàn TP Hồ Chí Minh (đợt 2 năm 2026), với sự đồng hành của Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (QLHC về TTXH) Bộ Công an và đơn vị thu mẫu GeneStory, nhằm ứng dụng khoa học - công nghệ hiện đại phục vụ công tác “Đền ơn đáp nghĩa”, góp phần sớm đưa các liệt sĩ trở về với tên tuổi, quê hương và gia đình.

Buổi lễ có sự tham dự của đại diện Ban giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh, đại diện Ban Chỉ đạo 515 thành phố; lãnh đạo Sở Nội vụ; đại diện Sở Tài chính, Sở Văn hóa và Thể thao, Sở Y tế, Trung tâm chuyển đổi số thành phố, Bộ Tư lệnh thành phố… Buổi lễ được phát trực tuyến tới 168 điểm cầu xã, phường, đặc khu…

Khát vọng đưa người thân trở về sau hàng chục năm xa cách

Tại điểm thu nhận mẫu trên địa bàn phường Phú Nhuận, TP Hồ Chí Minh, từ sáng sớm, nhiều thân nhân gia đình liệt sĩ đã có mặt với sự xúc động nghẹn ngào. Trải qua hàng chục năm chiến tranh lùi xa, điều đau đáu của những người ở lại là tìm được phần mộ, trả lại đúng tên tuổi cho người thân đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Cầm trên tay bộ hồ sơ đã nhuốm màu thời gian của anh trai ruột là Liệt sĩ Trần Quốc Hưng (hy sinh năm 1970 tại Mặt trận miền Đông Nam Bộ), hai chị em gái ruột của liệt sĩ là bà Trần Thị Hạc - người chị kế (và người em út) không giấu nổi những giọt nước mắt.

Chia sẻ với phóng viên, bà Trần Thị Hạc nghẹn ngào cho biết, gia đình chỉ có duy nhất tờ giấy báo tử nhận từ năm 1975. Suốt nhiều năm ròng rã, gia đình đã tìm kiếm qua đủ mọi kênh, thậm chí từng tìm đến cả nhà ngoại cảm tại Hà Nội, lặn lội lên Tây Ninh tìm kiếm từ năm 2009 nhưng mọi thông tin vẫn bặt vô âm tín.

"Cha mẹ và các chị của chúng tôi đều đã mất cả rồi, giờ chỉ còn hai chị em tôi. Hôm nay dù không có giấy mời, nhưng ngay khi em út đọc được thông tin trên báo về chương trình lấy mẫu ADN tìm thân nhân liệt sĩ, hai chị em liền mang hồ sơ đến ngay. Chúng tôi chỉ cầu mong qua đợt cao điểm 500 ngày đêm này, khoa học sẽ giúp gia đình tìm được phần mộ của anh ở đâu", người chị xúc động bày tỏ.

Cùng chung nỗi niềm khắc khoải ấy, bà Nguyễn Thị Bích Thái (quê gốc Hải Phòng, hiện ngụ tại phường Tây Thạnh, TP Hồ Chí Minh) cũng mang theo hy vọng tìm lại người anh ruột là Liệt sĩ Trần Văn Minh. Năm xưa, anh trai bà lên đường vào Nam chiến đấu rồi bặt vô âm tín, đến nay gia đình vẫn chưa rõ năm hy sinh cũng như chiến trường cụ thể.

Bà Nguyễn Thị Bích Thái chia sẻ: "Suốt mấy chục năm qua, gia đình tôi đã cất công đi tìm kiếm khắp nơi nhưng vẫn chưa có kết quả. Nay thấy Nhà nước và lực lượng Công an tổ chức chương trình xét nghiệm ADN quy mô lớn thế này, tôi rất vui mừng và đặt trọn niềm tin lần này sẽ tìm được anh để đón anh về an nghỉ".

Nỗ lực hết mình vì nhiệm vụ thiêng liêng, cao cả!

Xác định việc thu nhận mẫu sinh phẩm ADN gắn với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và Đề án 06 là giải pháp khoa học mang tính đột phá để tìm lại danh tính cho các anh hùng liệt sĩ, Công an TP Hồ Chí Minh đã chủ động tham mưu, phối hợp chặt chẽ với Sở Nội vụ, Bộ Tư lệnh thành phố cùng cấp ủy, chính quyền 168 xã, phường, đặc khu tiến hành rà soát, chuẩn hóa dữ liệu. Qua đó, toàn thành phố đã vận động được 6.927 thân nhân liệt sĩ đăng ký thu mẫu trong đợt này.

Phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, Đại tá Trần Hồng Minh, Phó Giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh mỗi phần mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin là một nỗi đau chưa nguôi của gia đình, đồng thời là trách nhiệm của các thế hệ hôm nay.

Với tinh thần “uống nước nhớ nguồn”, lãnh đạo Công an thành phố yêu cầu toàn lực lượng tập trung tối đa điều kiện, lấy sự thuận tiện của các gia đình thân nhân liệt sĩ làm thước đo trong suốt quá trình thực hiện. Ngoài 3 trạm thu mẫu cố định đặt tại phường Thủ Dầu Một, phường Bà Rịa và phường Phú Nhuận, Công an thành phố đã bố trí các tổ công tác lưu động phối hợp cùng lực lượng y tế địa phương đến tận nhà thu mẫu đối với các cô, chú, bác lớn tuổi, sức yếu, đi lại khó khăn.

Quá trình thu nhận được thực hiện bài bản, khoa học, ưu tiên dòng ngoại theo 6 nhóm quy định, bảo đảm nguyên tắc tự nguyện và bảo mật tuyệt đối thông tin cá nhân.

"Mỗi mẫu ADN thu được hôm nay là thêm một cơ hội để mỗi phần mộ của anh hùng liệt sĩ được gọi đúng tên, trở về với quê hương, gia đình. Lực lượng Công an thành phố nguyện nỗ lực hết mình, tận tâm, tận tụy để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đặc biệt quan trọng và đầy thiêng liêng này", đại diện lãnh đạo Công an thành phố khẳng định.

Sự vào cuộc quyết liệt, nghĩa tình của lực lượng Công an nhân dân cùng các đơn vị đồng hành Công ty Cổ phần Di truyền Xanh và Thông minh (GSM) đang từng bước biến niềm mong mỏi bao đời của các thân nhân liệt sĩ thành hiện thực, thắp lên ngọn lửa tri ân sâu sắc giữa thời bình.

Trao đổi với phóng viên, Đại tá Ngô Xuân Thọ, Trưởng phòng Cảnh sát QLHC về TTXH Công an TP Hồ Chí Minh cho biết, Công an TP Hồ Chí Minh sẽ chủ trì, phối hợp với Sở Nội vụ, UBND cấp xã và các đơn vị liên quan triển khai thu nhận mẫu ADN đợt 2 năm 2026 đối với 6.927 thân nhân liệt sĩ trên địa bàn.

Hoạt động được thực hiện từ ngày 12 - 17/11/2026 tại 3 điểm thu mẫu, cụ thể: trạm số 1 đặt tại Hội trường UBND phường Thủ Dầu Một (số 1 Quang Trung, phường Thủ Dầu Một); trạm số 2 tại Hội trường UBND phường Bà Rịa (đường Lê Duẩn, phường Bà Rịa); trạm số 3 tại Hội trường UBND phường Phú Nhuận (số 159 Nguyễn Văn Trỗi, phường Phú Nhuận).

Bên cạnh đó, lực lượng chức năng tổ chức 3 tổ lưu động đến tận nhà thu nhận mẫu ADN đối với những trường hợp có hoàn cảnh khó khăn, không thể trực tiếp đến các điểm thu mẫu.

Đối tượng thu nhận mẫu trong đợt này tập trung vào thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính theo dòng họ ngoại, với thứ tự ưu tiên gồm mẹ đẻ liệt sĩ; bà ngoại ruột (mẹ đẻ của mẹ liệt sĩ); anh, chị, em cùng mẹ đẻ với liệt sĩ; bác, cậu, dì là anh, chị, em ruột cùng mẹ đẻ với mẹ liệt sĩ; con của chị gái, em gái mẹ đẻ liệt sĩ; con của chị gái, em gái liệt sĩ và con ruột của liệt sĩ nữ.

Theo kế hoạch, mỗi liệt sĩ được đăng ký tối đa 2 thân nhân tham gia cung cấp mẫu sinh phẩm; việc thu nhận được thực hiện trên tinh thần tự nguyện, đúng quy trình, bảo đảm an toàn và bảo mật thông tin.

Các mẫu ADN sau khi thu nhận sẽ được đưa vào cơ sở dữ liệu phục vụ công tác đối sánh, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ chưa có thông tin đang được tìm kiếm, quy tập tại các nghĩa trang trên cả nước. Đây là giải pháp ứng dụng khoa học - công nghệ, góp phần tháo gỡ những khó khăn trong hành trình tìm lại tên tuổi cho các anh hùng liệt sĩ.