Lãnh đạo Đảng Cộng sản Chile Luis Alberto Corvalan qua đời:

Niềm tin không đổi

Ngày 21/7/2010 tại Santiago, thủ đô Chile đã vĩnh biệt một trong những người con xuất sắc nhất của đất nước, lãnh tụ đảng Cộng sản Chile, Luis Alberto Corvalan. Cho tới khi trút hơi thở cuối cùng, ông vẫn tin vào lý tưởng của mình.

Trong những bài trả lời phỏng vấn hiếm hoi, Luis Corvalan đã nhắc đi nhắc lại rằng thế giới kiểu gì rồi cũng quay trở về với con đường phát triển xã hội chủ nghĩa và ngay cả sự tan rã của Liên bang Xôviết, từng khiến ông rất đau đớn, cũng chỉ là bước lùi tạm thời trước chủ nghĩa tư bản…

Luis Corvalan sinh ngày 14/9/1916  tại thành phố Puerto Montt trong một gia đình cha là giáo viên, còn mẹ là nông dân. Ngay từ trẻ, ông đã sớm giác ngộ lý tưởng cộng sản chủ nghĩa. Năm 15 tuổi (1931), ông đã gia nhập đảng Cộng sản Chile - ở thời điểm đó, tại quốc gia Mỹ La tinh này, sau hàng loạt những cuộc đảo chính liên tiếp diễn ra, người dân bị lôi cuốn ngày một nhiều hơn theo các phong trào tả khuynh và đảng Xã hội Chile, thậm chí có lúc đã được bầu lên nắm chính quyền trong … 12 ngày!

Corvalan, song song với những hoạt động chính trị năng nổ, vẫn dành thời gian thích đáng cho việc trau dồi học vấn và đã thi được bằng giáo viên. Tuy nhiên, ông đã không thể hành nghề gõ đầu trẻ lâu vì chỉ sau một năm làm thầy giáo, người đảng viên cộng sản trẻ tuổi đã bị sa thải vì lý do chính trị. Corvalan đã chuyển sang làm phóng viên cho các tờ báo của những người cộng sản Chile   là "Frente Popular" và "El Siglo". Tới năm 1946, ông đã trở thành Tổng biên tập của tờ "El Siglo"…

Năm 1948, đảng Cộng sản Chile bị giới cầm quyền đặt ra ngoài vòng pháp luật. Corvalan trong vòng hoạt động bí mật đã chuyên trách công tác tuyên truyền và rất được các đồng chí lãnh đạo cấp trên tin cậy. Ông cũng đã không chỉ một lần bị chính quyền Chile bắt nhưng nhìn chung vẫn tránh khỏi những án tù nặng nề. Uy tín của Corvalan ngày một gia tăng trong đảng và đến năm 1958, khi hoạt động của những người cộng sản Chile được hợp pháp hóa, ông đã trở thành người lãnh đạo cao nhất của đảng.

Ông Corvalan tại nhà riêng ở Santiago.

Ông Corvalan tại nhà riêng ở Santiago.

Trong vòng 15 năm sau khi được hợp pháp hóa, lực lượng tả khuynh ở Chile đã có thể hoạt động một cách công khai và tham gia vào các cuộc bầu cử hợp hiến. Tuy nhiên, để tạo nên một sức mạnh chung to lớn hơn, đảng Cộng sản và đảng Xã hội đã quyết định liên kết lại với nhau để thành lập Mặt trận Nhân dân.

Và kết quả tích cực đã trở thành nhỡn tiền: đảng Cộng sản và đảng Xã hội đã thu hút được đáng kể sự chú ý của xã hội và đã giành được vị trí trong Quốc hội Chile . Nhờ thế nên ứng cử viên chung của cánh tả là bác sĩ Salvador Allende, đảng viên đảng Xã hội, đã giành được thắng lợi trong cuộc bầu cử Tổng thống năm 1970. Trong thành công này có sự đóng góp không nhỏ của đảng Cộng sản Chile nói chung và của ông Corvalan nói riêng...

Ngày 11/9/1973 ở Chile đã xảy ra đảo chính, một cuộc đảo chính tàn bạo do tướng Augusto Pinochet cầm đầu, đã loại bỏ những người chiến sĩ tả khuynh ra khỏi chính trường đất nước trong suốt một thời gian dài. Tổng thống Allende đã hy sinh anh dũng với khẩu súng trong tay. Corvalan cũng đã bị bắt giam theo lệnh của chỉ huy tập đoàn quân sự.

Trong con mắt của các nước thuộc hệ thống xã hội chủ nghĩa thế giới khi ấy, Corvalan đã là một biểu tượng kiên cường bất khuất của những người cộng sản Chile, một chiến sĩ sẵn sàng quyết tử cho tư tưởng cộng sản còn lại mãi, giống như hình ảnh của ca sĩ Victor Hara, người đã bị tập đoàn quân sự sát hại không lâu sau đảo chính.

Luis Corvalan đã phải ở trong các nhà giam đầy những trò tàn khốc của bè lũ độc tài Pinochet ba năm. Đã từng có một thời gian ông bị giam trên hòn đảo hoang Doson ở vịnh Magellan, nơi dành riêng cho những nhân vật nổi tiếng chống lại chế độ độc tài.

Kẻ thù đã tra tấn ông dã man nhưng không khuất phục được tinh thần của người chiến sĩ, dù trong tù vẫn tiếp tục là thủ lĩnh của những người cộng sản Chile đang phải hoạt động trong vòng bí mật… Có điều, người con trai duy nhất của ông đã bị chết vì trụy tim sau khi bị những tên lính của chế độ độc tài tra tấn ngoài sân vận động…

Những người anh em ở Moskva đã không bỏ rơi ông. Trong lúc ở tù, ông được trao giải thưởng quốc tế mang tên Lênin. Và nhiều cuộc thương lượng đã được các nhà ngoại  giao Liên Xô tiến hành với các đại diện của Pinochet và cuối cùng, Corvalan cũng đã được trả lại tự do và bị trục xuất sang Liên Xô.

Có nguồn tin là, tham gia các cuộc thương lượng này còn có cả đại diện của một số nước từng ủng hộ đảo chính ở Chile . Để nhận được ông Corvalan, Moskva đã trả lại tự do cho một tù nhân mà phương Tây cần… Cuộc trao đổi diễn ra tại Thụy Sĩ ngày 18/12/1976…

Luis Corvalan đã tạm trú ở Liên Xô trong vòng 7 năm. Ông rất được những người cộng sản Xôviết trọng đãi.

Về sau ông nhớ lại: "Những năm tôi sống ở Liên Xô, chủ yếu tại Moskva, đã thành một phần quan trọng trong cuộc đời tôi. Tôi không bao giờ quên bạn bè cũ. Vào dịp sinh nhật lần thứ 90 của mình, tôi đã nhận được rất nhiều lời chúc mừng, trong đó có lời chúc mừng từ đảng Cộng sản Nga và các nhà báo, các phóng viên truyền hình".

Tuy nhiên, trong lòng ông vẫn không nguôi nỗi nhớ tổ quốc và những người đồng bào đang phải rên xiết trong sự kìm kẹp và đàn áp của chế độ độc tài. Năm 1983, sau một ca phẫu thuật chỉnh hình ở CHDC Đức (theo một số nguồn tin khác, ca phẫu thuật này đã được tiến hành ở Moskva), Luis Corvalan đã bí mật quay trở về Chile và lại tham gia các hoạt động ngoài vòng pháp luật quen thuộc của những người cộng sản.

Chính ông đã trực tiếp tham gia vào vụ mưu sát nhà độc tài Pinochet do nhóm Mặt trận yêu nước mang tên Manuel Rodriguez, lực lượng quân sự của đảng Cộng sản Chile, tiến hành tháng 9/1986. Chỉ nhờ một sự may mắn rất tình cờ mà Pinochet thoát chết: Chiếc xe Limousine của ông ta bị bắn từ súng phóng lựu nhưng cú bóp cò thứ nhất bị tắc, còn sau cú bóp cò thứ hai thì quả lựu đạn chỉ làm vỡ kính xe nhưng lại không nổ…

Năm 1989, dưới sức ép của các phong trào chính trị khác nhau, Pinochet đã bị loại khỏi bộ máy quyền lực ở Chile . Sau chiến thắng của các lực lượng dân chủ, hoạt động của đảng Cộng sản Chile lại được hợp pháp hóa và Corvalan đã lên tiếng tuyên bố về sự trở lại chính thức của mình cùng tổ quốc  - trước đó, ông đã sống "mai danh ẩn tích" ở Chile.

Về sau, tháng 5/1989, do tuổi cao, ông đã rời khỏi cương vị chính thức của mình nhưng vẫn tham gia Ban chấp hành Trung ương đảng Cộng sản Chile . Ông vẫn luôn luôn trung thành với lý tưởng cộng sản. Trong một bài trả lời phỏng vấn cách đây khoảng 5 năm, Corvalan nói: "Thế giới hiện nay đang cấu tạo sai lầm vì xã hội tư bản luôn là không công bằng. Tất nhiên, tôi đã rất đau đớn khi Liên bang Xôviết tan rã - sự việc này theo tôi ngay cả người Mỹ trước đó cũng không ngờ tới. Nhưng thời gian đã trôi qua và tôi cũng đã tĩnh tâm lại chút ít rồi. Điều quan trọng là hơn 70 năm trước tôi đã gia nhập đảng Cộng sản và từ đó, tôi không hề thay đổi quan điểm của mình".

Corvalan cho rằng, việc tan rã Liên bang Xôviết tác động rất tiêu cực tới tất cả những người cộng sản và không chỉ riêng những người cộng sản mà với toàn bộ loài người tiến bộ…

Luis Corvalan đã qua đời ở tuổi 94. Đúng như ông mong ước, ông đã sống lâu hơn kẻ thù chính yếu của đời ông, nhà độc tài August Pinochet, kẻ đã chết vào ngày 10/12/2006. Trong cách nhìn của ông, Pinochet mãi mãi chỉ là "một kẻ cắp, một kẻ dối trá, một tên tội phạm".

Ông từng kể lại rằng, khi nghe trên truyền hình thông báo tin Pinochet đã chết, ông cảm thấy một niềm vui vô cùng tận, cũng như đại đa số nhân dân Chile . Bởi lẽ, Pinochet đã nhấn chìm Chile trong một biển máu suốt cả một thời gian không ngắn. Nỗi hận này đâu dễ dàng quên…

Hoàng Long

Các tin khác

Dấu ấn Hồ Thiệu Trị

Dấu ấn Hồ Thiệu Trị

Lần đầu trở về Việt Nam sau gần 20 năm định cư ở Pháp, kiến trúc sư (KTS) Hồ Thiệu Trị đã tạo ra tiếng vang với công trình trùng tu Nhà hát lớn Hà Nội (1995-1997). Trong khoảng 3 thập niên vừa qua, ông và cộng sự đã có nhiều công trình với phong cách kiến trúc đặc trưng, giàu tính thẩm mỹ trên mảnh đất hình chữ S.

Trung tướng, nhà văn Hữu Ước: "Tác phẩm là điều còn lại cuối cùng"

Trung tướng, nhà văn Hữu Ước: "Tác phẩm là điều còn lại cuối cùng"

Cũng phải vài lần hẹn, tôi mới gặp được Trung tướng, nhà văn Hữu Ước. Đã hơn 10 năm rời vị trí Tổng Biên tập Báo Công an nhân dân, An ninh thế giới, Văn nghệ công an, nhưng giờ đây, ông vẫn luôn bận rộn với công việc của Chủ tịch Chi hội Nhà văn Công an và sáng tác văn chương, hội họa.

"Hà Nội 1987" và hành trình của một người Pháp

"Hà Nội 1987" và hành trình của một người Pháp

Trong gần 4 thập niên, Việt Nam không chỉ là bối cảnh sáng tác, mà dần trở thành một phần đời sống tinh thần của nhiếp ảnh gia Jean-Charles Sarrazin. Cuốn sách ảnh "Hà Nội 1987", ra mắt cuối năm 2025, đã khơi lại dòng ký ức, đưa người đọc trở về những ngày đầu ông gắn bó với mảnh đất này.

Ở lại với A Lưới

Ở lại với A Lưới

Miền rừng A Lưới không phải là nơi người ta đến để tìm những điều vĩ đại. Nó lặng lẽ, kín kẽ, giữ người bằng những điều rất nhỏ. Những con đường đất còn ẩm sau mưa, bóng tối xuống sớm hơn giờ quen thuộc, hay ánh mắt trẻ con nhìn người lớn không dè chừng.

Nhà văn Vũ Liêm: Chẳng có tội ác nào là ngẫu nhiên

Nhà văn Vũ Liêm: Chẳng có tội ác nào là ngẫu nhiên

Viết về tội ác không chỉ là tái hiện hành vi phạm pháp, mà là đối diện với những vùng xám của quyền lực, trí tuệ và nhân tâm. Trong cuộc đối thoại thẳng thắn này, nhà văn - Trung tá Vũ Liêm nhìn lại tiểu thuyết “Tội ác sau khe cửa” như một thử nghiệm nhiều tham vọng, đó là truy nguyên động cơ phạm tội, đặt người sáng tạo trước giới hạn đạo đức của chính mình, và phơi bày những ranh giới mong manh giữa tưởng tượng nghệ thuật, nghiệp vụ điều tra và đời sống thật.

Đất lành của người cựu tù chính trị Côn Đảo

Đất lành của người cựu tù chính trị Côn Đảo

Nhớ về quãng thời gian “tòng phu” ra Côn Đảo, bà Tư rổn rảng: Năm 1981 cô ra đây theo ổng thì có một đứa con trai rồi, tên là Thọ, sinh năm 1977; hiện nay là bác sĩ bệnh viện đặc khu Côn Đảo. Năm 1982, sinh con trai thứ hai là Nghiệp, năm 1983 thì sinh một cô con gái. Đến giờ các con cũng lập gia đình, sinh sống gần đây. Cô chú có 6 đứa cháu nội ngoại. Vậy là nhà cô đến giờ có ba đời ở Côn Đảo rồi đó.

Cỏ xanh trên vết xước chiến tranh

Cỏ xanh trên vết xước chiến tranh

"Cỏ xanh đời thép"của Tống Phước Bảo, viết về nữ điệp báo Nguyễn Thị Thảo - Sáu Thảo, là cuốn sách cố gắng trả lại hơi ấm của người, cho một thân phận đã đi qua chiến tranh như một ngọn cỏ mọc trên vùng đất nhiều lần cháy rụi. Từ giọt nước mắt của biên tập viên đầu tiên đọc bản thảo, cho đến những đêm tác giả bật băng ghi âm, ngồi một mình với lời kể của cô Sáu, cuốn sách được sinh ra trong thứ thinh lặng rất dài, rất sâu.

Phía sau sự sụp đổ của “Đế chế Diddy”

Phía sau sự sụp đổ của “Đế chế Diddy”

Từng là ông trùm hip-hop, tài sản tỷ đô, tiệc tùng cùng sao hạng A, và rồi một ngày, tất cả sụp đổ, không phải vì một bản nhạc dở, mà vì những bí mật đen tối giấu kín suốt 4 thập kỷ. Đó là Sean "Diddy" Combs, người từng được ca tụng như "biểu tượng sống của giấc mơ Mỹ", nay đang là phạm nhân số 45388-509 ở nhà tù liên bang Fort Dix, New Jersey (Mỹ). Diddy đã tự hủy bằng những bí mật mà chính anh ta tạo ra. Đó không chỉ là việc một cá nhân sa ngã, mà là lời cảnh tỉnh cho cả Hollywood, nơi công lý thường chỉ lên tiếng sau khi nhạc đã tắt.

Nhà văn Tô Giang: 30 tháng tù, những trang viết đau đớn và giải thưởng văn chương

Nhà văn Tô Giang: 30 tháng tù, những trang viết đau đớn và giải thưởng văn chương

Có những câu chuyện mà nếu chỉ đọc lướt, người ta dễ tưởng đó là kịch bản của một bộ phim tội phạm xuyên biên giới: một nhà báo trẻ rời quê hương với khát vọng đổi đời, rồi trượt dài vào những căn nhà trồng cần sa trên đất Úc và kết thúc bằng bản án lặng lẽ sau song sắt. Nhưng ở Tô Giang, bóng tối không phải dấu chấm hết.

Nhà khoa học nặng lòng với quê hương

Nhà khoa học nặng lòng với quê hương

Ở tuổi gần 90, GS Trần Thanh Vân vẫn minh mẫn và mang nhiều tâm huyết với sự nghiệp khoa học của nước nhà. Hơn 30 năm trước, dù có một sự nghiệp đồ sộ và danh tiếng trong giới nghiên cứu khoa học thế giới, GS Trần Thanh Vân cùng vợ vẫn chọn quay về Việt Nam khi đó còn rất nhiều khó khăn để cống hiến.

Tái sinh kỳ diệu nhờ phục hồi chức năng

Tái sinh kỳ diệu nhờ phục hồi chức năng

Có nhiều trường hợp vì di chứng của tai nạn thương tích, đột quỵ, bệnh mãn tính… khiến cuộc đời họ những tưởng sẽ phải gắn chặt với xe lăn, giường bệnh, chịu cảnh tàn phế. Nhưng điều trị phục hồi chức năng (PHCN) đã giúp họ có được sự tái sinh kỳ diệu.

Ai là nguyên mẫu nhân vật trong bài hát “Hành quân xa”

Ai là nguyên mẫu nhân vật trong bài hát “Hành quân xa”

Hành quân xa dẫu qua nhiều gian khổ/ Vai vác nặng ta đã đổ mồ hôi/ Mắt ta sáng, chí căm thù, bảo vệ đồng quê ta tiến bước/ Đời chúng ta, đâu có giặc là ta cứ đi”… Ca từ giản dị, ngắn gọn, nhịp điệu tựa như bước chân đầy khí thế xung trận trong bài hát “Hành quân xa” do nhạc sĩ Đỗ Nhuận sáng tác năm 1953 đã trở thành hành khúc của người lính trong những năm kháng chiến chống Pháp.

Chuyện nghề của một xạ thủ bắn tỉa quốc tế

Chuyện nghề của một xạ thủ bắn tỉa quốc tế

Tham gia Đội tuyển Bộ Công an tại cuộc thi bắn tỉa quốc tế “Phong Nhẫn 2025”, Trung đoàn Đặc nhiệm - Bộ Tư lệnh Cảnh vệ đóng góp 2 xạ thủ chủ lực thi đấu chính thức là Thiếu tá Phạm Hùng Trường và Đại úy Lê Văn Phương đã xuất sắc giành Huy chương vàng nội dung thi đấu đồng đội, phối hợp tác chiến.

NSND Phạm Thị Thành: Hoa hướng dương đã đi về phía mặt trời

NSND Phạm Thị Thành: Hoa hướng dương đã đi về phía mặt trời

Tôi vẫn gọi NSND Phạm Thị Thành là một bông hoa hướng dương, bởi bà đã sống một cuộc đời rực rỡ, tận hiến cho sân khấu - nghệ thuật nước nhà. Bà là một nữ đạo diễn đầu tiên của sân khấu Việt Nam đương đại. NSND Phạm Thị Thành đã trút hơi thở cuối cùng ở tuổi 84, nhưng ánh hào quang bà để lại trên bầu trời sân khấu - nghệ thuật nước nhà sẽ vẫn còn…

“Chiến trường và quê hương” của lão tướng U100

“Chiến trường và quê hương” của lão tướng U100

95 tuổi đời, 75 tuổi Đảng, Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phan Văn Lai vẫn khỏe mạnh. Giọng nói sang sảng, tinh thần mẫn tiệp, chân bước chậm nhưng vững chãi, ông vẫn tích cực tham gia các hoạt động xã hội, tham gia nhiều sự kiện, hội thảo do Bộ Công an tổ chức.

Robert Redford: Người định hình Hollywood

Robert Redford: Người định hình Hollywood

Ngày 16/9, đạo diễn kiêm diễn viên nổi tiếng người Mỹ Robert Redford đã qua đời ở tuổi 89 khi đang ngủ tại nhà riêng trên dãy núi Utah. Redford là "gã khổng lồ của điện ảnh Mỹ" và đã góp phần định hình Hollywood thập niên 1970 khi đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy nền điện ảnh độc lập Mỹ khi đồng sáng lập Liên hoan phim Sundance - bệ phóng cho nhiều bộ phim nổi tiếng.

Nhạc sĩ Dương Thụ: Những giấc mơ dài

Nhạc sĩ Dương Thụ: Những giấc mơ dài

Ông là một trong 4 gương mặt của “Bộ tứ sông Hồng”, cùng với nhạc sĩ Trần Tiến, nhạc sĩ Phó Đức Phương, nhạc sĩ Nguyễn Cường làm nên diện mạo của âm nhạc Việt Nam thập niên 90.