Những "lá chắn" vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Xã biên giới Mường Lát có hơn 23,5km đường biên tiếp giáp với tỉnh Houaphanh (Lào). Toàn xã có trên 81% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, đời sống nhân dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông - lâm nghiệp quy mô nhỏ và thu hái lâm sản phụ.

Đặc biệt, nơi đây có địa hình hiểm trở, nhiều đường mòn, lối mở xuyên rừng tạo thuận lợi cho giao thương truyền thống, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng để thực hiện các hành vi XNC trái phép.

Thực hiện đợt cao điểm của Công an tỉnh về đấu tranh phòng, chống XNC trái phép, Công an xã Mường Lát đã chủ động triển khai quyết liệt các biện pháp nghiệp vụ, trọng tâm là nắm chắc tình hình địa bàn, quản lý chặt chẽ nhân khẩu, hộ khẩu, cư trú; tăng cường tuần tra, kiểm soát tại các tuyến, địa bàn trọng điểm; kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về biên giới và XNC.

Với phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà", cán bộ, chiến sĩ Công an xã thường xuyên bám bản, bám dân, chủ động gặp gỡ già làng, trưởng bản, người có uy tín để trao đổi thông tin, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân. Qua đó, kịp thời tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về Luật biên giới quốc gia, Luật xuất cảnh, nhập cảnh; phân tích rõ những hệ lụy, rủi ro khi vi phạm để người dân hiểu, tự giác chấp hành.

Điển hình, ngày 13/1/2026, trong quá trình phối hợp tuần tra, kiểm soát, Công an xã Mường Lát phát hiện một người nước ngoài tự ý đi vào khu vực biên giới khi chưa được cấp phép theo quy định. Mặc dù người này có hộ chiếu và thị thực hợp lệ, song hành vi xâm nhập khu vực biên giới không phép đã vi phạm pháp luật Việt Nam. Căn cứ Nghị định 282/2025/NĐ-CP, Công an xã đã lập biên bản, ra quyết định xử phạt hành chính với mức phạt 1,2 triệu đồng. Tiếp đó, ngày 23/1/2026, Công an xã phát hiện tại một hộ dân ở thôn Chiên Pục có một phụ nữ lạ mặt không có giấy tờ tùy thân, không đăng ký tạm trú. Qua xác minh, người này vừa từ Lào trở về bằng đường tiểu ngạch. Với đầy đủ tài liệu, chứng cứ, Công an xã đã xử phạt hành chính 7,5 triệu đồng đối với hành vi "qua lại biên giới quốc gia mà không làm thủ tục xuất cảnh, nhập cảnh theo quy định". Đây là mức phạt mang tính răn đe cao, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân vùng biên.

Thiếu tá Lê Hữu Nghĩa, Phó Trưởng Công an xã Mường Lát cho biết: Thời gian tới, chúng tôi tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền giúp người dân hiểu rõ các quy định về Luật biên giới quốc gia và Luật xuất nhập cảnh. Đồng thời, tăng cường phối hợp chặt chẽ với Bộ đội Biên phòng, các phòng nghiệp vụ, các ban, ngành, đoàn thể để kiểm soát tốt người và phương tiện ra vào địa bàn; tiếp tục phát động xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, khuyến khích người dân tố giác tội phạm và hành vi xuất nhập cảnh trái phép. Những trường hợp vi phạm, pháp luật chúng tôi kiên quyết xử lý nghiêm theo quy định.

Là xã vùng cao biên giới phía Tây của tỉnh Thanh Hóa, Pù Nhi cũng có hơn 15km đường biên giới tiếp giáp Lào, dân tộc Mông chiếm đa số. Đời sống còn nhiều khó khăn, trình độ dân trí không đồng đều khiến nơi đây trở thành địa bàn các đối tượng môi giới thường lợi dụng để lôi kéo người dân XNC trái phép. Để dụ dỗ những người nhẹ dạ cả tin, kẻ xấu thường thêu dệt "giấc mơ đổi đời" nơi viễn xứ, song thực tế là vô vàn rủi ro: bị lừa đảo, bóc lột sức lao động, không được pháp luật bảo hộ, thậm chí rơi vào các đường dây mua bán người. Hệ luỵ của XNC trái phép đã khiến không ít gia đình lâm cảnh nợ nần, tan vỡ hạnh phúc khi người thân bị bắt giữ, trục xuất. Xác định phòng, chống XNC trái phép là "cuộc chiến bảo vệ người dân", Công an xã Pù Nhi đã tham mưu thành lập Ban Chỉ đạo, huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị. Bên cạnh việc tăng cường tuần tra, kiểm soát, đơn vị chú trọng tuyên truyền, vận động người dân chỉ tham gia lao động ở nước ngoài thông qua các kênh hợp pháp; đồng thời hỗ trợ sinh kế, tạo việc làm tại chỗ.

Trung tá Hà Văn Ban, Trưởng Công an xã Pù Nhi cho biết: Thực hiện đợt cao điểm đấu tranh phòng, chống XNC trái phép, Công an xã đã chủ động rà soát, thống kê, lập danh sách đối với 40 trường hợp đang lao động hợp pháp tại nước ngoài; 6 trường hợp khác đang cư trú trái phép tại các nước để tuyên truyền, vận động gia đình động viên, kêu gọi thân nhân trở về. Đồng thời, đơn vị đã ngăn chặn kịp thời 2 trường hợp có ý định vượt biên, xử phạt 1 trường hợp người nước ngoài xâm nhập biên giới trái quy định với số tiền 1.250.000 đồng.

Hoạt động XNC trái phép không chỉ diễn ra ở các xã biên giới trên đất liền, tại các xã ven biển có đông người dân theo nghề cá cũng diễn biến khá phức tạp, khó lường. Thủ đoạn của tội phạm chủ yếu lợi dụng nhu cầu tìm kiếm việc làm, nâng cao thu nhập của một bộ phận người dân, các đối tượng sử dụng mạng xã hội để quảng bá, đưa ra những lời hứa hẹn "việc nhẹ, lương cao", thủ tục nhanh gọn, chi phí thấp. Thực chất, đây là thủ đoạn dụ dỗ công dân xuất cảnh trái phép, tiềm ẩn nhiều rủi ro như bị lừa đảo, bóc lột sức lao động, cưỡng bức lao động, thậm chí mua bán người. Trước thực trạng trên, Công an xã Vạn Lộc đã chủ động rà soát, lập danh sách các trường hợp có biểu hiện nghi vấn; tăng cường quản lý nhân khẩu, hộ khẩu; thường xuyên nắm chắc tình hình biến động dân cư, đặc biệt là số thanh niên trong độ tuổi lao động có ý định ra nước ngoài làm việc. Theo thống kê, trên địa bàn xã hiện có 5 công dân đang cư trú, lao động trái phép tại nước ngoài; 5 công dân bị phía nước ngoài phát hiện, bắt giữ và trục xuất về nước. Trong đợt cao điểm rà soát, vận động vừa qua, đã có 6 công dân tự giác trở về địa phương. Đối với các trường hợp này, Công an xã đã lập hồ sơ quản lý, tổ chức tuyên truyền và yêu cầu ký cam kết không tái phạm; đồng thời phối hợp với gia đình và các tổ chức đoàn thể theo dõi, hỗ trợ ổn định việc làm, phòng ngừa phát sinh vi phạm.

Xác định phòng ngừa là chính, Công an xã đã tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương huy động các ban, ngành, đoàn thể vào cuộc; tăng cường tuyên truyền tại các khu dân cư, lồng ghép nội dung cảnh báo về hệ lụy của xuất cảnh trái phép trong các buổi sinh hoạt cộng đồng. Lực lượng Công an xã trực tiếp gặp gỡ, vận động các gia đình có con em trong diện nguy cơ; phân tích rõ những rủi ro pháp lý, kinh tế và an toàn cá nhân khi xuất cảnh trái phép. Qua đó, nhiều trường hợp đã nâng cao nhận thức, tự nguyện từ bỏ ý định vi phạm.

Ổn định tư tưởng quần chúng nhân dân, giữ vững an ninh biên giới chính là tiền đề quan trọng để bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia, đồng thời góp phần bảo vệ tuyệt đối an toàn cho các sự kiện chính trị quan trọng của đất nước. Bằng sự chủ động, quyết liệt, gần dân, sát dân, lực lượng Công an ở các địa bàn biên giới Thanh Hóa đang ngày đêm khẳng định vai trò nòng cốt, là "lá chắn" vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc, quyết giữ trọn bình yên cho nhân dân.