Cuộc chiến bí mật của Mossad tìm kiếm vũ khí hóa học tại Syria:

Những con chuột chũi theo chân “đội quân bóng đêm”

Sự hợp tác tình báo giữa Israel và Mỹ bao giờ cũng tốt đẹp và Israel hiện nay vẫn tiếp tục chia sẻ với cộng đồng tình báo Mỹ một lượng lớn thông tin có giá trị về chính quyền Syria. Các báo cáo được công bố trong thời gian gần đây cho thấy Israel cung cấp cho Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) "thông tin từ bên trong đơn vị đặc nhiệm tinh nhuệ của Syria chịu trách nhiệm giám sát vũ khí hóa học của Tổng thống Bashar al-Assad" sau vụ tấn công bằng chất độc sarin ngày 21/8 vừa qua ở vùng ngoại ô thủ đô.

Ngoài sự hợp tác của Israel, Mỹ còn tìm sự trợ giúp từ hai quốc gia đồng minh khác có chung đường biên giới với Syria là Jordan và Thổ Nhĩ Kỳ, và cho phép Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) xây dựng các trạm nghe lén trên lãnh thổ họ.

Đơn vị 8200 của Mossad

Thiếu tướng Uri Sagi, cựu lãnh đạo tình báo quân đội Israel khẳng định: "Thông tin mà chúng tôi thu thập được - đặc biệt từ nhóm tình báo tín hiệu mang tên Đơn vị 8200 - luôn có giá trị cao nhất đối với NSA và các cơ quan tình báo khác của Mỹ". Một tài liệu tuyệt mật được tờ The Guardian của Anh tiết lộ mới đây cho thấy NSA chuyển giao dữ liệu tình báo thô cho Đơn vị 8200. Nhưng sự hợp tác song phương không phải bao giờ cũng mang đến kết quả. Ví dụ, trong cuộc Chiến tranh Vùng Vịnh 1990 -1991, Mỹ và Israel có rất ít thông tin để chia sẻ cho nhau.

Tháng 3/1990, CHDCND Triều Tiên bắt đầu có chuyến viếng thăm đầu tiên đến Damascus và hai nhà nước đã ký kết một hiệp ước bí mật về hợp tác quân sự và công nghệ, tập trung vào cam kết cung cấp các tên lửa Scud D cho Syria. Đầu tháng 2/1991, chuyến hàng khoảng 30 tên lửa chuẩn bị hướng đến cảng Latakia của Syria. Lúc đó, NSA cảnh báo có chuyện khác thường đang xảy ra song Washington không muốn thông tin cho Israel vì lo ngại nước này ngăn chặn chuyến tàu hàng dẫn đến nguy cơ làm nổ ra cuộc xung đột khác ở Trung Đông.

Tuy nhiên, Israel có nguồn tin khác của riêng mình - đó là bộ phận tình báo tín hiệu Đơn vị 8200 của Mossad. Các điệp viên nhóm Caesarea (được huấn luyện đặc biệt để xâm nhập các quốc gia Arập) của Mossad chờ đợi sự xuất hiện của chuyến tàu chở tên lửa ở Morocco. Hai điệp viên Mossad giả làm du khách sau đó lặn xuống nước gài thiết bị tiếp sóng vào đáy chiếc tàu. Một chiếc máy bay F-15 của không quân Israel sẵn sàng phóng tên lửa tiêu diệt chiếc tàu. Nhưng cuối cùng, Thủ tướng Yitzhak Shamir quyết định hủy bỏ chiến dịch vì lo ngại xảy ra xung đột ở Trung Đông.

Thiếu tướng Uri Sagi cho biết, từ lâu Israel luôn coi Syria là kẻ thù đáng quan ngại nhất của mình cho nên "sự đầu tư cho các nguồn tình báo của chúng tôi nhắm vào mục tiêu này là rất lớn". Để hoàn thành nhiệm vụ nặng nề, Mossad tăng cường tuyển mộ điệp viên từ bên trong bộ máy chính quyền và quân đội Syria để tiến hành những chiến dịch bí mật. Trong khi đó, tình báo quân đội Israel tập trung thu thập thông tin về các hệ thống quốc phòng của Syria.

Về phần mình, Syria đã  phát hiện, bắt giữ một số điệp viên Israel, như vụ Eli Cohen, được biệt phái đến Damascus vào đầu thập niên 60 thế kỷ trước dưới lốt một thương nhân giàu có trở về quê nhà sau nhiều năm sinh sống ở Nam Mỹ. Eli Cohen gầy dựng thành công mối quan hệ thân thiết với giới quan chức cao cấp trong quân đội và tình báo Syria, và thu thập được nhiều thông tin có giá trị để chuyển về cho Mossad.

Hình ảnh vệ tinh về lò phản ứng hạt nhân Al Kibar của Syria bị không quân Israel đánh bom phá hủy ngày 6/9/2007.
Hình ảnh vệ tinh về lò phản ứng hạt nhân Al Kibar của Syria bị không quân Israel đánh bom phá hủy ngày 6/9/2007.

Sự thành công của Mossad cũng nhờ vào công lao của Đơn vị 8200, bộ phận đảm trách công việc nghe lén những cuộc giao tiếp của đối phương. Trong Cuộc chiến tranh 6 ngày năm 1967, Israel lần đầu tiên tiết lộ khả năng ưu việt của Đơn vị 8200.

Trong cuộc chiến tranh năm 1973, bất chấp sự giúp đỡ của Liên Xô, Syria vẫn bại trận trước Israel nhưng một sự kiện bất ngờ khác đã xảy ra - sĩ quan cao cấp Amos Levinberg của Đơn vị 8200 bị người Syria bắt giữ. Từ đó, chính quyền Damascus biết được điệp viên Israel đã xâm nhập sâu vào lãnh thổ Syria và bí mật lắp đặt các thiết bị nghe lén kết nối với các đường truyền cáp viễn thông của nước này để thu thập thông tin gửi về căn cứ của Đơn vị 8200.

Sự phản bội của Amos Levinberg - điệp viên được quyền sử dụng các tài liệu tình báo tuyệt mật của Mossad - đã gây tổn thất rất lớn cho tình báo Israel do các cơ sở cũng như những nơi chôn giấu thiết bị nghe lén ngầm dưới đất ở Syria đã bị lộ. Khi được trở về Israel trong thỏa thuận trao đổi tù binh, Amos Leviberg đã buộc phải tự sát.

Sau vụ này, Syria tin chắc họ đã làm "mù mắt" và "điếc tai" được Israel trong những năm tiếp theo. Nhưng họ đã lầm. Năm 1978, Israel vẫn tiếp tục nghe lén thông qua đường truyền cáp chính giữa Damascus và Jordan.

Thiếu tướng Uri Sagi.
Thiếu tướng Uri Sagi.

Tháng 6/1982, Syria một lần nữa bị thất bại cay đắng khi gần 100 chiếc máy bay bị bắn rơi trong cuộc chiến tranh xâm lược của Israel nhằm vào Liban. Nguyên do là Đơn vị 8200 của Mossad thu thập được các thông tin quan trọng về lực lượng không quân và các hệ thống phòng không của Syria. Sau chiến tranh, Tổng thống Syria Hafez al-Assad bắt đầu dồn mọi nguồn lực để tăng cường sức mạnh cho không quân và mua tên lửa hiện đại.

Năm 1984, Damascus ký kết thỏa thuận mua tên lửa M-9 của Trung Quốc có tầm bắn xa hơn tên lửa Scud của Liên Xô. Nhưng thông tin về giao dịch bí mật này đã bị một điệp viên Israel ở Damascus thu thập được cho nên sau đó Mỹ gây sức ép buộc chính quyền Syria phải hủy bỏ thỏa thuận mua tên lửa từ Trung Quốc.

Sau Chiến tranh Vùng Vịnh năm 1990 - 1991 và cảm thấy sự lạc hậu của các hệ thống vũ khí của mình, Tổng thống Hafez al-Assad cho triệu tập cuộc họp với lãnh đạo các lực lượng vũ trang, tình báo và Cơ quan Nghiên cứu phát triển vũ khí của nước này (SSRC). Nội dung của cuộc họp kín cũng bị Đơn vị 8200 của Mossad nghe lén! Do nhận thức không có cách nào để thu hẹp khoảng cách giữa quân đội Syria và IDF của Israel trong tương lai gần cho nên Tổng thống Assad quyết định trang bị đầu đạn hóa học cho các tên lửa của mình.

Những nỗ lực giám sát vũ khí hóa học của Syria

Theo các nguồn tình báo Israel, Syria có được khả năng sản xuất vũ khí hóa học nhờ sự giúp đỡ từ Liên Xô, Trung Quốc và các cá nhân cũng như công ty ở Tây Âu và Nhật Bản. Vào giữa thập niên 90, Syria đã sản xuất thành công tác nhân hóa học cực độc VX - bao gồm hai chất riêng biệt nằm trong đầu đạn và chỉ trộn vào nhau khi tên lửa chạm mặt đất.

Tướng Anatoly Kuntsevich - cố vấn về giải giáp vũ khí hóa học của Tổng thống Nga Boris Yeltsin - được cho là người giúp đỡ Syria chế tạo vũ khí hóa học. Ngày 3/4/2002, Kuntsevich chết đột ngột trên chuyến bay từ Damascus đến Moskva! 

Hình ảnh vệ tinh về căn cứ tên lửa Al-Safir của Syria.
Hình ảnh vệ tinh về căn cứ tên lửa Al-Safir của Syria.

Trong suốt nhiều năm dài, tình báo Israel luôn để mắt theo dõi sát sao SSRC, cơ quan chính của Syria thực hiện những nỗ lực nghiên cứu sản xuất vũ khí sinh học và hóa học cho quân đội nước này. SSRC được tình báo Mỹ đánh giá là tổ chức bình phong của Bộ Quốc phòng Syria, và Bộ Tài chính Mỹ cũng đã có những biện pháp trừng phạt tài chính để đối phó. Với hơn 10.000 nhân viên, SSRC điều hành các cơ sở sản xuất cũng như cất giấu vũ khí hóa học trên lãnh thổ Syria.

Theo nguồn tình báo quân đội Israel, cơ sở chính cất giữ vũ khí hóa học của Syria nằm ở Al-Safir miền Bắc nước này. Al-Safir được chọn là mục tiêu tấn công đầu tiên của quân đội Mỹ nếu Tổng thống Barack Obama ra lệnh tiến hành sự can thiệp quân sự vào Syria cuối tháng 8 vừa qua. Nhưng hiện nay khả năng tấn công của Mỹ đã không còn và Al-Safir trở thành mối quan tâm rất lớn của các thanh sát viên vũ khí quốc tế. Căn cứ tên lửa Al-Safir là một cơ sở rộng lớn chiếm diện tích hàng chục km vuông, được phân chia thành nhiều khu vực khác nhau và được bao bọc bởi những con đường tuần tra, hàng rào kép bảo vệ.

Ngày 25/7/2007, một tai nạn khủng khiếp đã xảy ra tại dây chuyền sản xuất các thành phần đầu đạn chứa VX bên trong cơ sở hóa học Al-Safir. Một trong những đường ống dẫn hóa chất đến dây chuyền sản xuất bất ngờ nổ tung chỉ trong vài giây, toàn bộ dây chuyền này biến thành lò lửa khủng khiếp.

Theo thông tin mà Mossad thu thập được, vụ nổ ban đầu đã giết chết 15 người Syria, 10 kỹ sư Iran và khoảng 200 người khác được tin là bị nhiễm chất độc VX bị phát tán trong không khí. Những cuộc điều tra sau đó được tiến hành dẫn đến kết luận khá mập mờ cho rằng sự cố ở Al-Safir là do hành động phá hoại mặc dù không có bằng chứng nào cho thấy có sự xâm nhập từ bên ngoài!

Hình ảnh cắt từ một video được cho là nơi cất giữ vũ khí hóa học của Syria.
Hình ảnh cắt từ một video được cho là nơi cất giữ vũ khí hóa học của Syria.

Tháng 7/2000, Bashar al-Assad thay thế cha - Hafez al-Assad - nắm giữ chiếc ghế Tổng thống Syria và bắt đầu thực hiện nhiều thay đổi cũng như cải cách trong cơ cấu quốc phòng của nước này. Tổng thống Bashar al-Assad chỉ định tướng Mohammed Suleiman lãnh đạo mọi dự án đặc biệt, bao gồm trách nhiệm quản lý kho vũ khí hóa học của Syria. Những dự án vũ khí hủy diệt hàng loạt bí mật của Suleiman được tình báo quân đội Israel gọi là "Đội quân Bóng tối của tướng Suleiman".

Sau 5 năm không biết gì về dự án hạt nhân bí mật của Damascus, vào tháng 1/2007, các điệp viên Mossad theo dõi một sĩ quan Syria cao cấp du hành đến London. Trong khi một nữ điệp viên thuộc đơn vị Rainbow của Mossad "quấy rầy" vị sĩ quan tại quầy bar khách sạn, thì căn phòng của người này bị đột nhập và toàn bộ dữ liệu chứa trong 2 USB được sao chép. Dữ liệu mà điệp viên Mossad đánh cắp được có những hình ảnh về lò phản ứng hạt nhân đang được xây dựng ở Al-Kibar của Syria.

Cuối cùng, không quân Israel đã đánh bom phá hủy cơ sở hạt nhân của Syria vào ngày 6/9/2007. Tháng 8/2008, tướng Suleiman bị lực lượng đặc nhiệm của Israel ám sát

Diên San (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.