Làn sóng Omicron khiến ca nhiễm COVID-19 mới tại Việt Nam tiếp tục gia tăng mạnh, ghi nhận hơn 178.000 ca vào ngày 17/3. Nước ta đã vượt qua mốc 7 triệu ca mắc, đến nay có gần 3,7 triệu ca khỏi bệnh. Trong đó, số lượng F0 đang điều trị tại nhà hiện nay rất lớn. Có một hiện tượng đáng lo ngại là nhiều F0 vẫn dùng thuốc tràn lan, mượn đơn thuốc của người khác về sử dụng hoặc sử dụng đơn thuốc truyền trên mạng, thậm chí vẫn uống kháng sinh, kháng virus, kháng viêm không theo khuyến cáo của Bộ Y tế.
Tự sử dụng kháng sinh - con dao hai lưỡi
Theo Hướng dẫn quản lý tại nhà đối với F0 mới nhất của Bộ Y tế, có 3 loại thuốc không tự ý dùng khi chưa có chỉ định, kê đơn là thuốc kháng virus, kháng viêm và kháng sinh. Tuy nhiên, nhiều người dù triệu chứng nhẹ nhưng khi xét nghiệm dương tính đã lo lắng tự mua các loại thuốc về điều trị, thậm chí mượn đơn của người khác, hoặc lấy đơn thuốc trên mạng, ai mách gì uống nấy… Có người còn lo lắng COVID-19 gây tổn thương phổi khi đã uống ngay kháng sinh trong khi triệu chứng khá nhẹ, chỉ ngứa họng.
Theo BSCKII Nguyễn Thu Hường, Trưởng Đơn nguyên phòng, chống dịch COVID-19, Bệnh viện Thanh Nhàn, việc lạm dụng kháng sinh để điều trị COVID-19 là hoàn toàn không đúng. Tổn thương phổi do COVID-19 là tổn thương xơ phổi, kích thích bệnh nhân ho cùng hội chứng trào ngược, do vậy dùng kháng sinh phải căn cứ trên xét nghiệm người bệnh có nhiễm trùng hay không mới dùng. "Nếu F0 ho nhiều, hoặc gặp bất kỳ triệu chứng gì cũng cần gặp bác sĩ thăm khám và chỉ định, không nên tự ý mua kháng sinh về sử dụng. Vì kháng sinh là con dao hai lưỡi, nếu không nhiễm trùng thì không mang lại hiệu quả điều trị, thậm chí gây dị ứng, tổn thương men gan, chức năng thận, làm cho bệnh nhân nặng nề hơn trong quá trình hậu COVID-19", BS Hường nói.
Thực tế vừa qua, nhiều F0 điều trị tại nhà ho nhiều, sợ tổn thương tới phổi đã tự mua kháng sinh, chống viêm về uống. Vậy với F0 ho nhiều thì liệu có bị tổn thương phổi hay không? Trả lời câu hỏi của PV, BS Hường cho biết: "Rất khó, nếu chỉ ho không thì có nhiều lý do, có thể viêm họng, trào ngược dạ dày từ dưới kích thích lên cũng khiến bệnh nhân ho (không ít bệnh nhân sau khi mắc COVID-19 còn thêm hội chứng trào ngược); tổn thương tại phổi, tại tim (bệnh nhân ứ huyết ở tim kích thích phổi gây ho…). Do vậy, tổn thương ở phổi có phải do COVID-19 hay không cần căn cứ kết quả xét nghiệm thì mới chẩn đoán chính xác được".
Bằng cảm quan hay qua ho, người bệnh không thể nhận biết mình có bị tổn thương phổi hay không. Theo BS Hường, để biết điều này trước hết người bệnh phải thăm khám, chụp phổi để đánh giá. Tất cả các trường hợp ho nhiều, ho húng hắng vài tiếng thì không sao, nhưng ho làm bệnh nhân khó chịu, phải thức giấc giữa đêm, hoặc khó thở và nhiều triệu chứng thì bắt buộc phải vào viện thăm khám.
Với hậu COVID-19 nếu có tổn thương phổi là tổn thương cũ, cũng có thể có trường hợp xét nghiệm PCR âm tính nhưng vẫn kéo theo cả chu trình hệ lụy phản ứng viêm phổi còn tiếp diễn. Những trường hợp như vậy thường nặng, cần phải nhập viện điều trị.
Thuốc kháng virus không phòng được hậu COVID
Anh Nguyễn Văn H (30 tuổi, Đông Anh, Hà Nội) phát hiện dương tính với triệu chứng rất nhẹ, chỉ nhức đầu, sổ mũi. Anh đã tiêm 3 mũi vaccine, trẻ khỏe, không bệnh nền, tuy nhiên, người nhà khá lo lắng đã đưa đơn thuốc của "bà thím" từng là F0 và anh H đã đi mua đơn thuốc trên về uống. Điều đáng nói là anh mua thuốc kháng virus trên mạng giá cao, uống cả kháng viêm. Nhiều người tin rằng uống thuốc kháng virus sẽ giúp giảm triệu chứng, nhanh âm tính, thậm chí còn tin rằng uống thuốc kháng virus để chống viêm phổi và không bị hậu COVID.
Vừa qua, 3 cháu bé ở Hải Phòng đã phải vào Bệnh viện Trẻ em của TP cấp cứu vì bị thủng dạ dày nghi do dùng thuốc. Cả 3 cháu đều bị nhiễm COVID-19, song gia đình đã tự mua thuốc về cho các cháu uống không theo chỉ định dẫn đến các cháu bị thủng dạ dày, phải mổ cấp cứu. Theo BS Hường, tin đồn uống thuốc kháng virus để tránh hậu COVID-19 là không đúng. "Đến nay chưa có nghiên cứu nào uống thuốc kháng virus có thể phòng được hậu COVID-19", BS Hường khẳng định.
Bệnh viện Thanh Nhàn đã từng tiếp nhận nhiều bệnh nhân tự sử dụng thuốc Molnupiravir. Sau khi dùng thuốc đến ngày thứ 3 - 4, bệnh nhân biểu hiện nặng, đến bệnh viện thì đã ở tình trạng rất nặng và phải nhập viện điều trị. "Thuốc kháng virus Molnupiravir không phải là thuốc thần thánh, uống phải có chỉ định. Với bệnh nhân trẻ tuổi không có bệnh lý nền, không cần thiết dùng. Ngay cả các trường hợp nguy có cao nhưng chức năng gan, thận bình thương mới nên dùng. Người suy thận, men gan tăng không được dùng", BS Hường khuyến cáo.
Theo khuyến cáo của các bác sĩ, F0 không được tự ý dùng thuốc kháng viêm có nhóm corticoid. Corticoid là nhóm thuốc kháng viêm rất quen thuộc được sử dụng trong điều trị nhiều bệnh: Ức chế rối loạn viêm, chống dị ứng và ức chế hệ thống miễn dịch. Tuy nhiên, các thuốc này chỉ sử dụng sau khi cân nhắc rất kỹ lợi ích/nguy cơ và chỉ sử dụng khi thật cần thiết. Vì vậy, người bệnh chỉ dùng các thuốc corticoid khi được bác sĩ kê đơn và phải dùng đúng liều lượng, thời gian do bác sĩ kê.
Dịch lên đỉnh, bác sĩ F0 điều trị bệnh nhân F0 
Cảnh báo F0 thiếu oxy “thầm lặng” 
