Nhà văn Đỗ Hàn: “Câu chuyện bản quyền nước mình nó thế”

Liên quan đến câu chuyện tác quyền của 189 tác phẩm văn học mà Trung tâm Quyền tác giả Văn học Việt Nam (VLCC) bán cho Waka với giá 50 triệu đồng gây xôn xao làng văn trong vài ngày qua, PV candonline đã có cuộc trao đổi với nhà văn Đỗ Hàn, Chánh Văn phòng Hội Nhà văn Việt Nam để hiểu hơn vấn đề này.

Cách đây mấy ngày, nhà văn Nguyễn Văn Thọ tá hỏa khi phát hiện ra tiểu thuyết “Quyên” – tác phẩm mà ông ủy quyền cho Trung tâm Quyền tác giả Văn học Việt Nam (VLCC) khai thác - được bán công khai trên trang mạng Waka với giá 0 đồng. Sau đó, thông tin 189 tác phẩm với giá 50 triệu đồng được nhà văn Đỗ Hàn xác nhận.

Sau buổi làm việc giữa nhà văn Nguyễn Văn Thọ và Chánh văn phòng của Hội Nhà văn Việt Nam vào chiều 28-6 vừa qua, tác giả của tiểu thuyết “Quyên” cho biết, không chỉ có một mình ông ký với VLCC hợp đồng ủy quyền, khai thác, bảo hộ mà hàng nghìn nhà văn đã ký một hợp đồng tương tự. 

Tuy nhiên, chỉ có 189 tác phẩm của 189 nhà văn  đươc Waka đặt hàng và VLCC bán với giá 50 triệu. Trong số 189 tác phẩm đó có tác phẩm của ông. Thế nhưng, có một điều ngược đời, ông lại không hề biết đến thương vụ mua bán giữa VLCC và Mega (công ty chủ quản của Waka) này.

Nhà văn Đỗ Hàn.
Nhà văn Đỗ Hàn.

- Kính thưa nhà văn Đỗ Hàn, nhà văn là “cha đẻ” của những tác phẩm văn học. Khi kí hợp đồng với bên Waka, tại sao VLCC không thông báo cho các nhà văn được biết, thưa ông?

+ Thứ 1, nhà văn Nguyễn Văn Thọ đã ủy quyền cho VLCC đủ 3 quyền: lưu giữ, khai thác và bảo hộ. Chức năng “khai thác” ông ấy vẫn chưa hiểu thôi. Thông thường, chúng ta khai thác trên môi trường giấy và môi trường phái sinh (môi trường chuyển thể kịch bản), chứ môi trường kỹ thuật số thì chưa.

 Trước khi khai thác với Mega (đơn vị chủ quản của Waka), VLCC có hỏi: “Bác có bán bản quyền cho ai không”? Ông ấy bảo: “Không!”. Lúc đó, VLCC mới ký với Mega để khai thác trên môi trường số (tức e-book). 

- Nhưng nếu tôi không nhầm, trong bản hợp đồng ủy quyền quản lý, khai thác và bảo vệ quyền tác giả tại Điều 4, ở phần Trách nhiệm và quyền của bên B (ở đây là VLCC) có nói rõ: “Bên B có trách nhiệm thông báo ngay cho bên A (bên ủy quyền, ở đây là nhà văn) về việc thay đổi phương thức quản lí hoặc khai thác tác phẩm của họ?

+ Điều này nằm trong trách nhiệm và quyền của Trung tâm, nhưng số lượng người ủy quyền đông như thế, mà cứ gọi điện thông báo đến tất cả đó là điều rất khó. Thế nên, VLCC hỏi nhà văn có bán bản quyền cho ai không, ông ấy trả lời chưa thì rõ ràng Trung tâm có cái quyền khai thác đó. Bởi hai bên đã ký hợp đồng ủy nhiệm rồi cơ mà. 

Ở đây, nhà văn Nguyễn Văn Thọ còn băn khoăn là băn khoăn cái 0đồng nếu đăng ký trở thành thành viên, chứ không phải là băn khoăn ở chữ “khai thác”. VLCC đã điều chỉnh ngay với Công ty Mega không thể có cái giá như vậy được.

Trong nội dung bản hợp đồng ủy nhiệm giữa tác giả và VLCC có điều khoản về việc VLCC thông báo ngay cho các tác giả khi khai thác tác phẩm.
Trong nội dung bản hợp đồng ủy nhiệm giữa tác giả và VLCC có điều khoản về việc VLCC thông báo ngay cho các tác giả khi khai thác tác phẩm.

- Nghĩa là trước đó, khi đặt bút ký hợp đồng bán cho Waka 189 tác phẩm với giá 50 triệu đồng, VLCC không quan tâm sau đó bên Waka sử dụng gần 200 tác phẩm đó như thế nào?

+ Bên Waka đang thử nghiệm trên môi trường số, cho nên, đang trong giai đoạn thăm dò ý kiến của bạn đọc, dựa trên số lượng bạn đọc như thế nào mới thông kê được. Sau đó, VLCC sẽ thu tiền tổng số tác phẩm khai thác trong vòng 1 năm chứ.

- Sao trong hợp đồng uỷ quyền, chữ “khai thác” không ghi rõ ra khai thác trên bản in hoặc bản số, khai thác 50% hay 100% để tranh hiểu nhầm ngay từ đầu cho các nhà văn, thưa ông?

Chưa ai nói mà nhiều nhà văn cả. Mới chỉ có nhà văn Nguyễn Văn Thọ mà thôi. Khai thác thì nó có nhiều hình thức khai thác. Khai thác như vậy thì mới thu được tiền về cho các tác giả chứ.

- Nhà văn Nguyễn Văn Thọ cho rằng VLCC đã không mang lại giá trị thiết thực nào cho nhà văn. Ông nghĩ sao, thưa ông?

+ Quyền lợi nó có 2 cái. Thứ 1, tác phẩm ấy được giới thiệu quảng cáo đến rộng rãi bạn đọc. Thứ 2, VLCC có thu tiền nhưng thu tiền trên bản số, VLCC mới ký năm nay và họ đang thử nghiệm, cuối năm mới đối soát lại và phân phối lại cho các tác giả. Còn có những tác phẩm, đưa lên đấy rồi, hằng năm, chẳng ai mở ra xem, thì đành chịu thôi. 

Về tính chuyên nghiệp, tôi cũng phải thừa nhận rằng, VLCC chưa chuyên nghiệp thật. Bởi có ai học về bản quyền đâu. Chị Nguyễn Thị Thu Huệ cũng kiêm, tôi (nhà văn Đỗ Hàn - PV) cũng kiêm, mấy cháu vừa tốt nghiệp trường khác ra bây giờ cũng mới mày mò làm. Tính chuyên nghiệp có những hạn chế nhất định. Nhưng câu chuyện bản quyền nước mình nó thế. Xưa nay ta có chuyên nghiệp đâu mà giờ đòi hỏi sự chuyên nghiệp?

- Có tin đồn cho rằng, VLCC chỉ là cái vỏ hữu danh vô thực, VLCC đã “bán cái” cho một công ty tư nhân khác điều hành? Xin hỏi ông, điều này có chính xác không?

+ Đó hoàn toàn là tin đồn mà thôi. Không đúng. Thất thiệt. Chúng tôi vẫn làm việc đầy đủ. Chúng tôi có ký với 1 -2 công ty làm đối tác. Nếu nói VLCC là chiếc vỏ vô hồn, hữu danh vô thực thì việc chúng tôi đòi được tiền bản quyền của cả bộ sách giáo khoa 12 năm cho hàng chục tác giả như nhà văn Tô Hoài, Trần Đăng Khoa, Tố Hữu… thì nên hiểu ra sao? Đấy không phải là kết quả à?

- Nhà văn Nguyễn Văn Thọ nói rằng tới đây ông ấy sẽ hủy hợp đồng với VLCC?

+ Hoàn toàn nhất trí. Chúng tôi không gây ra bất cứ khó khăn gì với việc tác giả đưa ra quyết định đó cả!

- Xin hỏi ông câu cuối cùng, các nhà văn sao kiểm soát được con đường đi của tác phẩm sau khi ký kết uỷ quyền với VLCC thưa ông?

+ Nếu ủy quyền rồi thì VLCC có trách nhiệm làm chứ. Các nhà văn thời gian đâu mà đi kiểm soát hết tất cả được. Còn nó trôi nổi chỗ khác thì khác, không nói ở đây.

- Cảm ơn ông!

Nhà văn Nguyễn Văn Thọ: “Không thể mang gần 200 tác phẩm để người ta khai thác và gọi đó là thử nghiệm”

Một trong những điều khoản của hợp đồng đó là “thông báo ngay” nếu khai thác tác phẩm. Nếu nhà văn Đỗ Hàn, đại diện VLCC nói rằng, hằng năm, số lượng người ủy quyền đông nên khó gọi điện thông báo đến tất cả nhà văn chúng tôi thì phải nói đây là tắc trách, thiếu trách nhiệm và thiếu chuyên nghiệp của VLCC. Chính sự không thông báo ngay nên mới gây bức xúc, xáo trộn như thế này. Bởi tôi không biết vì sao tác phẩm của mình bị bán công khai trên đó như thế. Nói ra để tất cả cùng rút kinh nghiệm. Tôi cũng thừa nhận mình không có hiểu biết về bản quyền nên cứ tin nhau, lơ ngơ, ấu trĩ trong việc thò bút kí vào một hợp đồng mà chính bản thân mình cũng chưa rõ lắm. Chúng tôi không biết sau khi ký xong, tác phẩm của chúng tôi sẽ đi đâu về đâu. Thế nên mới có chuyện, 189 tác phẩm giá 50 triệu đồng. Nên mới có chuyện, “Quyên” của tôi bán công khai trên Waka với giá 0đồng nếu đăng ký trở thành thành viên. Chức năng của VLCC là bảo vệ quyền lợi tác giả cơ mà, có phải là nơi để buôn bán đâu. Còn việc, VLCC nói rằng bên Waka đang chạy thử nghiệm gì đó, quan điểm cá nhân tôi cho rằng, VLCC phải xem lại cơ chế hoạt động của mình. Không thể có chuyện mang gần 200 tác phẩm của các nhà văn Việt Nam cho người ta khai thác với giá 50 triệu đồng trong vòng một năm và gọi đó là thử nghiệm. Ai biết được, phía sau “thử nghiệm” đó là gì, làm sao chúng tôi tỏ được.

Đậu Dung (thực hiện)

Các tin khác

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Khi “Non sông liền một dải”, trở về với cuộc sống đời thường, những điệp báo viên A10 lại tiếp tục chung tay kiến thiết, xây dựng đất nước bằng tất cả tâm huyết của mình, trong số đó có bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy – Cụm phó Cụm Điệp báo A10.

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Giữa làn mưa bom bão đạn của chiến trường miền Nam khốc liệt, có một đội quân không chỉ cầm súng mà còn cầm bút, tạo nên những trang sử bằng mực in và cả máu xương. Đó là những cán bộ, phóng viên Báo Quân giải phóng (mật danh A4, Báo chỉ tồn tại trong 12 năm: 1963-1975) - những người đã viết nên kỳ tích với 338 số báo, trở thành vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, góp phần làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Đã 51 năm trôi qua, mỗi khi nhớ đến ngày 30/4/1975, biết bao người con đất Việt không khỏi nghẹn ngào xúc động, họ là những nhân chứng trong ngày vui bất tận của dân tộc, ngày hội non sông thu về một mối, Bắc – Nam một nhà. Ngày hội già trẻ, gái, trai từ Nam chí Bắc ngập trong rừng cờ, rừng hoa. Mỗi gương mặt sáng rỡ lên trong trời đất lộng gió hòa bình.

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Có những điểm đến gây ấn tượng bằng sự náo nhiệt. Trà Sư thì làm điều ngược lại. Khu rừng ngập nước này của An Giang không vội vàng chinh phục du khách bằng những cú “wow” phô trương, mà bằng một trải nghiệm lặng, sâu và kéo người ta ra khỏi nhịp sống quá nhanh.

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Cùng với chuyển biến tư duy từ bảo tồn văn hoá đơn thuần sang bảo tồn gắn với phát triển, nhiều địa phương đã từng bước khai thác giá trị văn hóa để tạo sinh kế, nâng cao đời sống cho người dân. Tuy nhiên, để văn hoá thực sự “sống” trong cộng đồng, tạo ra giá trị, nuôi sống cộng đồng thì vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức.

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, nhiều thanh niên, sinh viên tạm biệt mái trường, quê hương, gia đình để lên đường. Bến phà Gianh, Quảng Bình (cũ) là nơi họ đến cùng với nhân dân địa phương để bảo vệ tuyến đường huyết mạch vào Nam. Và nhiều người mãi mãi tuổi 20 ở lại phà Gianh.

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Cấm hát nhép được triển khai tại tất cả các địa phương trên cả nước, không phải chỉ riêng ở TP Hồ Chí Minh. Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã có công văn đề nghị các địa phương chấn chỉnh tình trạng biểu diễn, tổ chức biểu diễn không trung thực, trong đó tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bao gồm cả hát nhép.

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Cuốn sách “Chí sĩ Nguyễn Khắc Cần trong phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX” của tác giả Thiếu tá Nguyễn Mạnh Tấn - một cán bộ đang công tác tại Công an TP Hà Nội - là một công trình có giá trị, thể hiện tinh thần trách nhiệm khoa học, sự tâm huyết với lịch sử và truyền thống dân tộc.

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

Nằm yên bình giữa miền đồi núi trập trùng của vùng Đơn Dương, Samten Hills Dalat (Lâm Đồng), không chỉ là một điểm đến mà còn là hành trình trở về với sự tĩnh tại trong mỗi con người. Ở nơi ấy, khi đêm vừa kịp khép lại, bình minh bắt đầu hé mở, thiên nhiên dường như cất lên một bản giao hưởng dịu dàng sâu lắng, nơi mây, nắng và gió quyện hòa trong từng khoảnh khắc.

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Văn nghệ Công an số 805 Phát hành thứ Năm, ngày 2/4/2026. Văn nghệ Công an số 805 với nhiều bài viết hấp dẫn, dày 24 trang, khổ 30x40cm, giá bán lẻ 8.000 đồng/ tờ.

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Một đời sống mới của du lịch văn hoá đã sẵn sàng từ khi Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam ban hành. Mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của các sự kiện văn hóa, nghệ thuật tầm cỡ khu vực và thế giới đã và đang có sự tham gia đặc biệt tích cực của một lực lượng sáng tạo nòng cốt, đó là kinh tế tư nhân.