“Người ở bản” và hành trình gieo niềm tin giữa đại ngàn Xứ Thanh

Ít ai biết, phía sau cái tên bình dị ấy là một chiến sĩ Công an ngày ngày khoác sắc phục băng rừng, vượt suối giữ bình yên cho vùng đất từng được xem là "điểm nóng" ma túy ở miền Tây Thanh Hóa. Anh là Đại úy Hà Văn Đức, cán bộ Công an xã Trung Sơn.

Clip gần 18 triệu lượt xem từ một sự cố

Tôi biết đến Đại úy Hà Văn Đức từ khá lâu, nhưng điều khiến tôi thực sự ấn tượng lại bắt đầu từ một đoạn clip lan truyền trên mạng xã hội. Trong clip, một chiến sĩ Công an cùng đồng đội mang vài túi nhu yếu phẩm đến căn nhà lụp xụp của hai đứa trẻ. Ngôi nhà trống hoác, không có bàn tay người lớn chăm sóc. Hai đứa bé ngơ ngác nhìn những vị khách mặc sắc phục màu xanh rồi chìa tay nhận quà, thức ăn mà không hề run sợ.

Đoạn clip kéo dài hơn một phút, không có kỹ xảo, không có nhạc nền, nhưng lại khiến hàng triệu người dừng lại. Sau này gặp Đức, tôi mới biết đó hoàn toàn là một... sự cố. Hôm ấy, anh quay đoạn clip dài gần bảy phút để báo cáo chỉ huy về hoàn cảnh của hai cháu nhỏ có mẹ đang chấp hành án tù vì tội mua bán trái phép chất ma túy, cha bỏ đi làm ăn xa. Vì dung lượng quá lớn, anh cắt ngắn clip để gửi qua Zalo cho chỉ huy. Trong lúc loay hoay thao tác, đoạn clip vô tình được đăng lên tài khoản TikTok của vợ Đức. Hai ngày sau, clip đạt tới gần 18 triệu lượt xem. "Tôi còn không biết mình đăng lên lúc nào. Đến khi anh em gọi điện chúc mừng trở thành 'idol' mới giật mình...", Đại úy Đức cười nhớ lại.

Điều quý nhất là sau đoạn clip ấy, biết bao tấm lòng hảo tâm đã tìm đến hai đứa trẻ. Đó cũng là lúc Đức nhận ra mạng xã hội, nếu được sử dụng đúng cách, hoàn toàn có thể trở thành nhịp cầu nối những tấm lòng nhân ái với những mảnh đời cần giúp đỡ. Và cái tên "Người ở bản" chính thức ra đời.

Những ngày theo chân Công an xã Trung Sơn xuống cơ sở tôi mới hiểu vì sao người dân nơi đây quý những người chiến sĩ Công an đến vậy. Xe của Công an xã vừa xuất hiện đầu đường, lũ trẻ đang nô đùa lập tức đứng nghiêm, giơ tay chào. Hay như một buổi sáng, có bà cụ tóc bạc tự gói bánh chưng mang đến trụ sở Công an xã, chỉ nói gọn một câu: "Các chú ăn sáng cho đỡ đói". Những hình ảnh giản dị ấy đủ nói lên tất cả.

Trung Sơn, từng là một trong những địa bàn phức tạp nhất về ma túy của miền Tây Thanh Hóa. Có thời điểm, trộm cắp xảy ra như cơm bữa. Nhà nào sơ hở là mất tài sản. Nhiều gia đình cả bố mẹ, con cái đều sa vào vòng lao lý vì ma túy. Những đứa trẻ lớn lên trong cảnh thiếu vắng tình thương, sống lay lắt nhờ họ hàng hoặc hàng xóm. Từ khi lực lượng Công an chính quy được điều động về xã, cùng với sự vào cuộc quyết liệt của Công an các cấp, tình hình ma tuý ở đây từng bước được đẩy lùi, kiểm soát.

Mang nông sản ra khỏi bản làng

Thoạt nhìn trang Facebook "Người ở bản" hôm nay, nhiều người sẽ nghĩ đó là một kênh chuyên giới thiệu cuộc sống vùng cao hay bán đặc sản địa phương. Nhưng ít ai biết, ý tưởng ấy lại bắt nguồn từ những lần Đại úy Hà Văn Đức lặn lội đến từng bản làng, chứng kiến bà con quanh năm "được mùa mất giá".

Một lần xuống bản Ta Bán, anh thấy trước hiên nhà nào cũng xếp kín những lọ măng ớt. Măng được hái từ rừng, muối theo cách truyền thống của đồng bào Thái, hương vị thơm ngon nhưng chỉ để ăn trong nhà hoặc đem cho hàng xóm. Thi thoảng có thương lái vào mua thì giá rẻ đến mức nhiều người chẳng muốn bán.

Đức vẫn nhớ mãi câu nói của một người phụ nữ trong bản: "Có nhiều lắm chú ạ, nhưng không biết bán cho ai”. Câu nói ấy cứ day dứt trong lòng người chiến sĩ Công an. Ở thời đại mà chỉ cần một chiếc điện thoại cũng có thể đưa sản phẩm đi khắp mọi miền đất nước, tại sao những sản vật của Trung Sơn vẫn quanh quẩn dưới chân núi? Ý nghĩ ấy thôi thúc anh thử một cách làm mới.

Anh bảo một thanh niên mạnh dạn lấy trang Facebook của mình để livestream bán hàng. Buổi phát trực tiếp đầu tiên gần như thất bại. Người xem khá đông nhưng hầu như chỉ hỏi chuyện về... anh Công an trong clip, chẳng ai đặt mua hàng. Không nản chí, những phiên livestream sau, chính Đại úy Đức trực tiếp xuất hiện cùng bà con. Anh giới thiệu từng hũ măng ớt, từng gói măng khô, từng bó đũa tre, từng lọ chẩm chéo hay những trái mận bản địa vừa hái trên núi… Không màu mè, không quảng cáo, chỉ là lời giới thiệu mộc mạc của một người con vùng cao hiểu từng sản vật quê mình. Ấy vậy mà đơn hàng bắt đầu xuất hiện.

Từ vài đơn đầu tiên, rồi hàng chục đơn, nhiều sản phẩm của bà con đã theo những chuyến xe rời khỏi đại ngàn để đến với khách hàng ở nhiều tỉnh, thành. Những phiên livestream không chỉ giúp người dân bản địa bán được nông sản mà còn mở ra cho họ một hướng đi mới, biết tận dụng công nghệ để kết nối với thị trường.

Nhịp cầu yêu thương giữa đại ngàn

Không chỉ giúp bà con tiêu thụ nông sản, điều khiến tôi ấn tượng hơn cả là cách những chiến sĩ Công an xã Trung Sơn chăm lo cho những đứa trẻ vùng cao. Ở Trung Sơn, nhiều em học sinh phải đi bộ hàng chục cây số mới tới trường. Buổi trưa không đủ thời gian về nhà, các em trải áo mưa nằm ngủ dưới hiên lớp học, ngồi co ro ở quán nước ven đường hoặc lang thang quanh trường chờ đến giờ học chiều. Thực trạng đó vừa tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông, vừa dễ phát sinh những vấn đề phức tạp về an ninh, trật tự.

Nhìn những đứa trẻ ngủ vật vờ giữa trưa nắng, Đại úy Hà Văn Đức và đồng đội không khỏi trăn trở. Nếu có một nơi để các em nghỉ ngơi, có lẽ việc đến trường sẽ bớt nhọc nhằn hơn. Từ suy nghĩ ấy, Đoàn thanh niên Công an xã Trung Sơn phối hợp với Đoàn Thanh niên nhà trường xây dựng mô hình "Nhà trọ tiếp sức trẻ em đến trường".

Thông qua trang Facebook "Người ở bản", các anh kêu gọi những tấm lòng hảo tâm cùng chung tay thuê một căn nhà nhỏ gần trường học. Khi số tiền quyên góp đủ khoảng bảy triệu đồng cho một năm thuê nhà, căn nhà được bàn giao để học sinh sử dụng miễn phí. Rồi từ những lời kêu gọi chân thành ấy, từng chiếc chăn, chiếc màn, chiếc quạt điện, từng bộ bàn ghế học tập, sách vở, cặp sách... lần lượt được gửi về. Đến nay, hàng chục học sinh đã có nơi nghỉ trưa an toàn để yên tâm học tập.

Quê ở xã Hiền Kiệt, huyện Quan Hóa (cũ), Đại úy Hà Văn Đức là người con của núi rừng. Sau khi tốt nghiệp, anh công tác tại Đội Cảnh sát điều tra tội phạm về hình sự, kinh tế, ma túy Công an huyện Quan Hóa, phụ trách các xã thượng nguồn sông Mã, trong đó có Trung Sơn. Nhiều năm bám địa bàn đã giúp anh thuộc từng con dốc, nhớ từng bản làng, hiểu từng hoàn cảnh, từng phận người nơi đây. Tháng 3/2025, khi được điều động về Công an xã Trung Sơn, với nhiều người, đó đơn thuần là một quyết định phân công công tác. Nhưng với Đại úy Đức, đó là hành trình trở về với mảnh đất mà anh đã dành nhiều năm gắn bó.

Là người dân tộc Thái, nói thành thạo tiếng bản địa, Đại úy Đức dễ dàng ngồi bên bếp lửa trò chuyện với các già làng, cùng bà con lên nương, xuống suối hay đến từng gia đình để lắng nghe những điều họ còn trăn trở. Ở Trung Sơn, người dân không gọi anh bằng những mỹ từ hoa mỹ. Họ chỉ giản dị gọi là “Chú Đức Công an”. Cách gọi ấy mộc mạc nhưng chứa đựng sự gần gũi và tin cậy, bởi với bà con, anh không phải là người đến để kiểm tra, xử lý hay tuyên truyền, mà là người sẵn sàng có mặt khi dân cần.

Thượng tá Hà Xuân Trường, Trưởng Công an xã Trung Sơn, dành nhiều lời ghi nhận đối với người đồng đội trẻ của mình. Theo anh, Đại úy Hà Văn Đức có lợi thế là nhiều năm công tác ở địa bàn miền núi, am hiểu phong tục, tập quán và cuộc sống của đồng bào, vì vậy rất thuận lợi trong quá trình vận động quần chúng. Điều đáng quý hơn cả là bên cạnh nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự, Đại úy Đức luôn trăn trở tìm cách giúp người dân cải thiện cuộc sống. Từ việc kêu gọi xây dựng nhà ở cho hộ nghèo, hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, đến kết nối tiêu thụ nông sản, tất cả đều xuất phát từ mong muốn người dân có cuộc sống ổn định hơn để không còn bị cái nghèo, cái đói hay tệ nạn xã hội níu kéo. Những việc làm ấy góp phần bồi đắp hình ảnh người chiến sĩ Công an trong lòng nhân dân.