Người hát bên bờ Bắc sông Bến Hải

Trong những năm tháng chiến tranh, khi tiếng hát được coi là một thứ vũ khí, là sức mạnh tinh thần để chống lại kỹ thuật chiến tranh của một cường quốc quân sự thì Nguyễn Thị Ngoan là một trong những chiến sĩ trên mặt trận này. Cô đã hát với tấm lòng yêu quê hương tha thiết, hát dưới tầm đạn bom, hát trên những tấc đất thấm máu đào và không chỉ "hát cho dân tôi nghe".

Sau 35 năm ngày đất nước thống nhất, tôi về xã Vĩnh Giang để tìm lại giọng ca của một thời Vĩnh Linh "Máu và hoa". Ở vào tuổi gần bảy mươi xế ngã nhưng bà Nguyễn Thị Ngoan vẫn còn cái duyên ngầm của một cô gái ngày nào. Thật bất ngờ, món quà bà tiếp tôi để mở đầu câu chuyện không phải là trà nước mà là ca khúc "Quân reo quê mẹ Quảng Trị anh hùng" được bà hát lên bằng cảm xúc của tuổi đôi mươi. Bà kể cho tôi nghe quãng đời thanh xuân của mình.

Cán bộ chiến sĩ năm xưa hát trên đất lửa Vĩnh Linh.
Cán bộ chiến sĩ năm xưa hát trên đất lửa Vĩnh Linh.

Khi cuộc chiến tranh chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt cô gái Ngoan chỉ mới ở cái tuổi… chưa đủ để vào dân quân. Không chịu lùi lại tuyến sau hoặc tản cư ra Bắc, cô viết đơn xin gia nhập lực lượng dân quân xã để được ở lại. Ngoan nhận súng và tham gia trận đánh đầu tiên. Càng đánh càng dạn dày gan góc. Trong sự khốc liệt của cuộc chiến tranh quá dữ dằn, sức trẻ và tuổi thanh xuân của những người như Ngoan vẫn tràn trề sinh lực. Vẫn mơ những giấc mơ thiếu nữ, vẫn ngâm thơ và hát những lời ca giao duyên vào những lúc nghỉ ngơi hiếm hoi. Giọng ca của Ngoan được anh em phát hiện. Lúc đầu cô chỉ hát phục vụ trong một nhóm nhỏ rồi loan dần ra. Cô được Trung đội trưởng Nguyễn Quốc Huy tạo điều kiện cho đi tiếp thu các bài hát mới để về hát cho cả trung đội nghe.

Năm 1966, phong trào "Tiếng hát át tiếng bom" vào đến trận tiền thì ngoài cầm súng, Ngoan còn gia nhập đội văn nghệ xã Vĩnh Giang. Cùng với 15 thành viên trong đội, cô tham gia biểu diễn khắp vùng đất giới tuyến.  Những ca khúc "Bài ca Vĩnh Linh", "Quân reo quê mẹ Quảng Trị anh hùng", "Tiếng đàn ta lư"… được anh em hào hứng đón nhận lần đầu bằng tinh thần của những người xung trận tạo niềm vui cho Ngoan.

Giữa năm 1969, Bộ Văn hóa quyết định thành lập một đoàn văn nghệ tổng hợp của quân khu IV để sang biểu diễn tại đất nước Triều Tiên; Nguyễn Thị Ngoan được Ty Văn hóa Vĩnh Linh chọn gửi đi. Cô gái quê sinh ra nơi vùng đất lửa lần đầu tiên ra Hà Nội theo học khóa cấp tốc thanh nhạc, làm quen với những ký âm đồ, rê, mi; phách nhịp; quãng và trường độ. Khó khăn là thế nhưng được hai nghệ sĩ Song Thao và Xuân Năm khích lệ, Ngoan theo học chăm chỉ và tỏ ra có năng khiếu.

Tháng 2/1970, Ngoan có mặt trong đoàn đến biểu diễn nhiều nơi trên đất nước Triều Tiên. Đến đâu, Ngoan và đoàn Việt Nam cũng được nhân dân Triều Tiên chào đón nồng nhiệt. Cô hát tại nhà hát lớn, hát giữa quãng trường, hát dưới chân núi Vạn Cảnh, hát trên sông Áp Lục và hát bên hàng rào kẽm gai phủ đầy tuyết chắn ngang Vĩ tuyến 38.

Khi biết Ngoan là cô gái sinh ra bên bờ Vĩ tuyến 17, khán giả Triều Tiên đã dành cho cô một tình cảm đặc biệt. Ngày nào cũng có người tìm gặp Ngoan, họ muốn cô kể chuyện ở quê nhà. Sự trùng hợp ngẫu nhiên về nỗi đau chia cắt và ước vọng hòa bình của nhân dân nơi hai vùng giới tuyến gợi cảm xúc cho Ngoan. Cô kể say sưa bằng giai điệu của những hành khúc thôi thúc mỗi người Việt lên đường bằng trách nhiệm và ý thức công dân.

Trước hôm lên đường về nước Ngoan hát tặng một làn điệu dân ca miền Trung. Có bà mẹ không giấu nổi xúc động ôm Ngoan mà khóc, vậy là cô khóc theo, lời ca nhoà trong nước mắt. Rồi mẹ cởi chiếc khăn trên vai mình choàng lên người Ngoan và dặn: "Ở đây lạnh lắm, con cần giữ sức hát cho hay và mai này còn về quê cầm súng đánh Mỹ"

Nguyễn Hùng

Các tin khác

Cô gái Hà Nhì trên hành trình “Gần dân nhất”

Cô gái Hà Nhì trên hành trình “Gần dân nhất”

Chủ động xây dựng các video tuyên truyền pháp luật bằng tiếng Hà Nhì, tích cực cùng đồng đội hướng dẫn người dân sử dụng các tiện ích số, Thiếu úy Sừng Tiểu Nhị, cán bộ tổng hợp Công an xã Bum Tở, tỉnh Lai Châu, đang đưa tinh thần “Gần dân nhất” vào những công việc thường ngày.

Nữ Công an xã với những việc làm thiết thực vì cộng đồng

Nữ Công an xã với những việc làm thiết thực vì cộng đồng

Ghi dấu bằng tinh thần trách nhiệm, sáng tạo và những việc làm vì cộng đồng, Thiếu úy Nguyễn Hồng Ân, cán bộ Công an xã Thanh Tùng, tỉnh Cà Mau đã  trở thành một trong 15 cá nhân tiêu biểu toàn quốc nhận giải thưởng “Thanh niên sống đẹp” năm 2026 do Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên (LHTN) Việt Nam tổ chức.

Giữ vững an ninh, trật tự trên đặc khu Phú Quý

Giữ vững an ninh, trật tự trên đặc khu Phú Quý

Xác định công tác bảo đảm an ninh trật tự (ANTT) địa bàn biển đảo đòi hỏi sự chủ động cao, Công an Đặc khu Phú Quý, Lâm Đồng chú trọng phát huy vai trò của các thành phần, người dân, doanh nghiệp, các cơ sở kinh doanh dịch vụ...

Tuổi trẻ Công an Đà Nẵng xung kích chuyển đổi số

Tuổi trẻ Công an Đà Nẵng xung kích chuyển đổi số

Bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần dám nghĩ, dám làm của tuổi trẻ Công an TP Đà Nẵng, trong đó có tuổi trẻ Công an cấp xã - lực lượng gần dân, sát cơ sở, trong công cuộc chuyển đổi số (CĐS) và đổi mới sáng tạo không chỉ tạo ra những mô hình, phần việc thiết thực phục vụ công tác chuyên môn, mà còn là nhịp cầu nối vững chắc đưa công nghệ hiện đại đến gần hơn với người dân.

Đại úy Công an sáng tạo "dân vận số", đưa thông tin gần gũi với người dân

Đại úy Công an sáng tạo "dân vận số", đưa thông tin gần gũi với người dân

Từ video tuyên truyền gần gũi, trò chơi pháp luật do bản thân tự nghiên cứu, tạo lập… đến những câu chuyện đời thường giàu nghĩa tình, Đại úy Mã Quốc Quang, cán bộ Công an phường Vĩnh Trạch (tỉnh Cà Mau) đưa công tác dân vận khéo lên không gian số. Ở đó, mỗi lượt xem không chỉ là con số mà trở thành một lượt chia sẻ, sự đồng hành thiết thực vì cộng đồng.

Bản lĩnh người sĩ quan Cảnh vệ và những chuyến hành trình thầm lặng

Bản lĩnh người sĩ quan Cảnh vệ và những chuyến hành trình thầm lặng

Sắc phục chỉn chu, ánh mắt tinh anh, tác phong nhanh nhẹn, lịch thiệp - đó là ấn tượng đầu tiên về Thượng tá Nguyễn Hữu Liệu, Phó Trưởng phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ). Trải qua gần 40 năm gắn bó với nghề, người sĩ quan Cảnh vệ ấy đã in dấu chân trên hàng trăm hành trình bảo vệ tuyệt đối an toàn các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các nguyên thủ quốc tế và các sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng của đất nước.

Đại uý Hồ Đình Khánh nhiều lần dũng cảm cứu dân trong mưa bão

Đại uý Hồ Đình Khánh nhiều lần dũng cảm cứu dân trong mưa bão

Đại uý Hồ Đình Khánh, cán bộ Đội Chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 1 thuộc Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH Công an tỉnh Nghệ An là một trong những người “bất đắc dĩ” được viral trên mạng xã hội bởi những lần lao vào tâm bão, dấn thân vào những tình huống nguy hiểm để kịp thời cứu người bị nạn …

Nhiều hoạt động “Gần dân nhất” kỷ niệm Ngày truyền thống

Nhiều hoạt động “Gần dân nhất” kỷ niệm Ngày truyền thống

Hướng tới chào mừng kỷ niệm 65 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH, 4/10/1961 - 4/10/2026) và 25 năm “Ngày toàn dân PCCC, CNCH” (4/10/2001 - 4/10/2026), những ngày qua, không khí thi đua sôi nổi, trách nhiệm đang lan tỏa mạnh mẽ trong toàn lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an tỉnh Quảng Ngãi.

Người truyền cảm hứng đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc sống

Người truyền cảm hứng đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc sống

Đạt Giải nhất cấp cụm thi số 3, Giải Nhất cấp Đảng bộ Công an Trung ương, Giải Ba khu vực và tiến thẳng vào vòng chung khảo, xuất sắc giành Giải Nhì Hội thi Báo cáo viên, Tuyên truyền viên giỏi toàn quốc năm 2026, Thiếu tá, nhà báo Nguyễn Công Triện cũng là nhà báo duy nhất của Bộ Công an nói riêng, báo chí cả nước nói chung đạt giải cao ở hội thi tuyên truyền lớn nhất cả nước năm nay.

Hiệu quả từ “Cẩm nang sử dụng AI” của Phó trưởng Công an xã

Hiệu quả từ “Cẩm nang sử dụng AI” của Phó trưởng Công an xã

Mô hình “Chú Công an xã Bố Trạch AI” giải đáp các nội dung liên quan đến công tác Công an xã và “Cẩm nang sử dụng AI tại Công an xã” cung cấp những kiến thức nền tảng về trí tuệ nhân tạo của Đại uý Hoàng Thái Ngọc, Phó trưởng Công an xã Bố Trạch, tỉnh Quảng Trị đang mang lại nhiều hiệu quả trong thực tiễn công tác tại Công an cơ sở.

Trại giam Xuân Phước: Hành trình nửa thế kỷ gieo ươm mầm thiện

Trại giam Xuân Phước: Hành trình nửa thế kỷ gieo ươm mầm thiện

Sau hành trình nửa thế kỷ gieo ươm mầm thiện, Trại giam Xuân Phước thuộc Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng (QLTG,CSGDBB,TGD) – Bộ Công an đang tiếp tục chuyển mình vươn lên, xây dựng đơn vị trong sạch, vững mạnh; môi trường quản lý, cải tạo, giáo dục phạm nhân an toàn, kỷ cương, nhân văn.

"Ba nhất" - Ghi ở Trường Giáo dưỡng số 3

"Ba nhất" - Ghi ở Trường Giáo dưỡng số 3

“Gần dân nhất” ở Trường Giáo dưỡng số 3 - Bộ Công an, không chỉ là gần về khoảng cách, mà là gần để hiểu, để sẻ chia và để đồng hành. Từ những việc làm tận tâm mỗi ngày, cán bộ, giáo viên đang lặng lẽ gieo lại niềm tin, bồi đắp kiến thức, để con đường trở về của những học sinh từng lầm lỗi thêm gần và sáng hơn.

Công an xã Bình Yên giúp người chấp hành xong án phạt tù làm kinh tế giỏi

Công an xã Bình Yên giúp người chấp hành xong án phạt tù làm kinh tế giỏi

Sau khi chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương, anh Phùng Văn Lộc, sinh năm 1986, trú tại thôn Quyết Tâm, xã Bình Yên, tỉnh Thái Nguyên đã nỗ lực vượt qua mặc cảm, quyết tâm làm lại cuộc đời bằng chính sức lao động của mình, đó là lựa chọn phát triển mô hình chăn nuôi lợn rừng và nuôi chó.

Những người trẻ ở Lâm Đồng chọn thử thách để trưởng thành

Những người trẻ ở Lâm Đồng chọn thử thách để trưởng thành

Nhiều thanh niên ở Lâm Đồng đã chủ động viết đơn tình nguyện thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân năm 2027. Điểm chung ở họ là lựa chọn bước vào một môi trường nhiều thử thách để rèn luyện bản lĩnh, ý thức tổ chức, kỷ luật và cống hiến sức trẻ cho nhiệm vụ bảo vệ an ninh, trật tự.

Dấu ấn sĩ quan trẻ tiêu biểu của Công an tỉnh Quảng Ngãi

Dấu ấn sĩ quan trẻ tiêu biểu của Công an tỉnh Quảng Ngãi

Được đào tạo bài bản cùng với thực tiễn công tác tại Công an cơ sở, 18 năm trong ngành, Thiếu tá Phạm Bình Trọng, Phó Đội trưởng Đội an ninh giao thông, xây dựng - Phòng An ninh kinh tế (ANKT) là một trong những sĩ quan trẻ tiêu biểu của Công an tỉnh Quảng Ngãi, được tặng danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn lực lượng.