Nhật ký "Ba nhất" – Gần học sinh, gần gia đình, gần hơn với hành trình trở về
Sáng 22/9, một trang mới trong “Nhật ký Ba nhất” của cán bộ, chiến sĩ, giáo viên Trường Giáo dưỡng số 3 - Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng) thuộc Bộ Công an được mở ra từ một cuộc gặp đặc biệt: Hội nghị gia đình học sinh năm 2026.
Tại ngôi trường đóng trên địa bàn xã Hòa Vang, TP Đà Nẵng, những người làm công tác quản lý, giáo dục cùng các gia đình ngồi lại, chia sẻ và lắng nghe.
Hội nghị không chỉ để thông tin về quá trình quản lý, nuôi dưỡng, dạy văn hóa, dạy nghề mà quan trọng hơn, là cùng chuẩn bị hành trang để các em trở về với gia đình, địa phương và từng bước tái hòa nhập cộng đồng.
Với cán bộ, chiến sĩ, giáo viên nơi đây, đó cũng là một biểu hiện cụ thể của tinh thần “Gần dân nhất” - gần học sinh để hiểu, gần gia đình để sẻ chia và đồng hành với các em trên hành trình sửa chữa sai lầm, làm lại cuộc đời.
Đại tá Đặng Trí Dũng, Hiệu trưởng Trường Giáo dưỡng số 3, cho biết Hội nghị gia đình học sinh là dịp để Nhà trường trao đổi với gia đình về quá trình quản lý, nuôi dưỡng, giáo dục; đồng thời lắng nghe tâm tư, nguyện vọng và những ý kiến đóng góp của người thân học sinh để công tác giáo dục ngày càng thiết thực, hiệu quả. Bởi phía sau mỗi học sinh là một gia đình, một hoàn cảnh và một câu chuyện riêng. Có em thiếu sự quan tâm; có em chịu tác động từ hoàn cảnh gia đình, môi trường sống; cũng có em bị ảnh hưởng bởi những mối quan hệ xã hội và không gian mạng.
Vì thế, giáo dục ở trường giáo dưỡng không thể chỉ dừng lại ở quản lý. Đó là một hành trình đòi hỏi sự kiên trì, nhẫn nại, thấu hiểu và trên hết là niềm tin vào khả năng thay đổi của mỗi học sinh.
Ở Trường Giáo dưỡng số 3, “Gần dân nhất” đôi khi bắt đầu từ những điều rất giản dị: một lời giải thích kiên nhẫn, một giờ học được chuẩn bị kỹ hơn, một cuộc trò chuyện khi học sinh gặp khó khăn hay một lần lắng nghe tâm tư của người mẹ đến thăm con. Những điều tưởng như nhỏ bé ấy lại có thể trở thành điểm tựa để một đứa trẻ nhìn nhận lại mình, nhận ra những hạn chế và nuôi dưỡng mong muốn tiến bộ.
Trường Giáo dưỡng số 3 có chức năng tiếp nhận, quản lý, giáo dục người có quyết định đưa vào trường giáo dưỡng của 7 tỉnh, thành khu vực miền Trung, từ Quảng Trị đến Khánh Hòa.
Hiện Nhà trường đang quản lý 110 học sinh, trong đó Quảng Trị 6 em, Huế 9 em, Đà Nẵng 16 em, Quảng Ngãi 11 em, Khánh Hòa 11 em, Gia Lai 18 em, Đắk Lắk 35 em và Lâm Đồng 4 em.
Đằng sau con số 110 là 110 hoàn cảnh, 110 câu chuyện và những hành trình trưởng thành khác nhau. Có em đến trường với những khoảng trống trong nhận thức; có em chịu ảnh hưởng từ hoàn cảnh gia đình, môi trường sống; cũng có em phải đối diện với những tác động phức tạp từ các mối quan hệ xã hội và không gian mạng.
Công việc đặc thù ấy đòi hỏi kỷ luật, sự chặt chẽ trong quản lý nhưng đồng thời phải có phương pháp giáo dục phù hợp với từng học sinh.
Theo Đại tá Đặng Trí Dũng, mỗi học sinh có hoàn cảnh gia đình, nhận thức, đặc điểm tâm lý và quá trình trưởng thành khác nhau. Vì vậy, cán bộ, giáo viên không chỉ cần kiến thức sư phạm mà còn phải có sự am hiểu tâm lý trẻ em, lòng kiên trì và sự nhẫn nại. Ở nơi này, kỷ luật không đối lập với sự gần gũi. Ngược lại, chính kỷ luật tạo nên khuôn khổ để giáo dục; sự gần gũi giúp người thầy hiểu học sinh hơn; còn sự tận tụy là cầu nối để những yêu cầu giáo dục đi vào nhận thức của từng em.
Đó cũng là cách tinh thần “Ba nhất” được cụ thể hóa trong từng nhiệm vụ hằng ngày. “Kỷ luật nhất” là nghiêm túc trong quản lý, giáo dục, chấp hành điều lệnh, quy định và quy trình công tác. “Trung thành nhất” là tận tụy với nhiệm vụ, kiên định với mục tiêu giáo dục, không buông bỏ những học sinh từng mắc sai lầm. Còn “Gần dân nhất” là đến gần học sinh, gần gia đình, lắng nghe, chia sẻ và đồng hành bằng những việc làm cụ thể.
Ba yêu cầu ấy không tách rời mà bổ trợ cho nhau, tạo nên cách làm của những người đang thực hiện nhiệm vụ giáo dục đặc thù tại Trường Giáo dưỡng số 3.
Thượng tá Trần Thị Bích Ngọc, Phó Hiệu trưởng Nhà trường, cho biết đội ngũ giáo viên luôn dành sự quan tâm và thời gian cho học sinh, trong đó có việc ôn luyện văn hóa ngoài giờ. Nhà trường cũng phối hợp với Phòng Văn hóa - Xã hội xã Hòa Vang trong tập huấn, bồi dưỡng phương pháp giảng dạy và thực hiện xét công nhận hoàn thành chương trình giáo dục THCS cho học sinh.
Nếu dạy chữ trang bị tri thức thì dạy nghề mở thêm một con đường trở về. Năm 2026, dù cơ sở vật chất, phương tiện dạy nghề còn khó khăn, Nhà trường đã liên kết với Trường Cao đẳng nghề Trung ương V mở lớp sơ cấp nghề “Kỹ thuật xây dựng” cho 20 học sinh.
Cùng với đó, các em được truyền nghề xây dựng, gò hàn, chăn nuôi, trồng trọt, nấu ăn, gia công giày, ươm cây keo lai... Mỗi nghề được học không chỉ là một kỹ năng để tìm việc sau này, mà còn là bài học về lao động, trách nhiệm và giá trị của việc tự mình tạo dựng cuộc sống bằng con đường chân chính.
"Cô ơi, giúp được không"?
Tinh thần “Gần dân nhất” tại Trường Giáo dưỡng số 3 đôi khi bắt đầu từ những điều rất nhỏ. Trung tá Trương Thị Thúy, cán bộ Hội Phụ nữ Trường Giáo dưỡng số 3, nhớ một ca trực tại vọng gác khi nhiều gia đình từ xa đến thăm con. Trên tay họ là những túi quà quê. Có phụ huynh là người đồng bào, lần đầu từ núi xuống Đà Nẵng để đến trường, còn bỡ ngỡ trước các quy định thăm gặp.
Một câu hỏi giản dị: “Cô ơi, giúp được không?” khiến người cán bộ bước lại gần, kiên nhẫn hướng dẫn, giải thích từng điều. Khi trở ra, những gương mặt ấy đã nhẹ nhõm hơn. Một cái gật đầu, một ánh mắt thay lời cảm ơn từ phía bên kia cánh cổng cũng đủ khiến người cán bộ thấy ấm lòng. Những câu chuyện như thế được cán bộ, chiến sĩ, giáo viên ghi lại trong “Nhật ký Ba nhất” của Nhà trường.
Nhưng những trang nhật ký ý nghĩa nhất lại được viết bằng chính sự thay đổi của học sinh. Sử Văn Tuấn Khang, SN 2009, quê Ninh Thuận, nay thuộc tỉnh Khánh Hòa, đã cho biết sự quan tâm, chỉ bảo của thầy cô giúp em dần nguôi ngoai mặc cảm, lấy lại tự tin và biết suy nghĩ về tương lai. Ước mơ của Khang giản dị: học một nghề, có việc làm để tự nuôi sống bản thân, phụ giúp gia đình và không vi phạm pháp luật để người thân phải buồn lòng.
Trần Hải Đăng, SN 2009, quê Gia Lai, từng sa ngã vào ma túy. Những ngày đầu trong trường giáo dưỡng, em xa lạ với môi trường mới. Nhưng sự tận tình của thầy cô giúp Đăng nhận ra mình vẫn còn cơ hội làm lại. Đăng hoàn thành chương trình lớp 9, có bằng tốt nghiệp THCS, học nghề hàn, được tín nhiệm làm đội trưởng Đội học sinh số 7 và được giảm thời gian chấp hành 1 tháng 25 ngày.
Còn học sinh, Nguyễn Quang Hà, SN 2010, quê Khánh Hòa, cũng nhớ những ngày đầu xa gia đình. Sau 11 tháng chấp hành, Hà luôn đạt loại khá trở lên và được giảm thời hạn chấp hành 1 tháng 10 ngày dịp 2/9 vừa qua. Hà nói mình “lớn dần lên trong suy nghĩ, việc làm, ứng xử”, biết quý trọng bản thân, biết ơn gia đình, thầy cô và biết ước mơ những điều tốt đẹp.
Nhưng có lẽ xúc động nhất vẫn là những lời các em dành cho gia đình. “Con xin lỗi!”. Sau lời xin lỗi là một lời hứa giản dị: cố gắng học tập, rèn luyện để sớm trở về. Với các em, Hội nghị gia đình năm 2026 được Trường Giáo dưỡng số 3 tổ chức không chỉ là một cuộc gặp. Đó là ngày được ngồi bên cha mẹ, ông bà, được ăn một bữa cơm gia đình và cảm nhận rằng, phía sau những lỗi lầm vẫn còn một mái nhà chờ đợi. Và trên hết là sự quan tâm đầy trách nhiệm của các giáo viên, cán bộ nhà trường đối với "những đưa trẻ lầm lỗi".
“Nhật ký Ba nhất” ở Trường Giáo dưỡng số 3 không nằm trên những khẩu hiệu. “Gần dân nhất” cũng không chỉ hiện hữu trong Hội trường, nơi Hội nghị gia đình học sinh đang diễn ra. Dọc các hành lang, những bảng báo tường, khung ảnh ghi lại hoạt động của học sinh và thầy cô như những trang nhật ký lặng lẽ, kể về một ngôi trường nơi sự gần gũi được bắt đầu từ những điều rất đỗi đời thường.
“Gần là để hiểu, gần để giáo dục, gần để cảm hóa và gần để trao thêm niềm tin”, Đại tá Đặng Trí Dũng, Hiệu trưởng Trường Giáo dưỡng số 3 nhấn mạnh thêm.
