Cơ duyên và khát vọng cống hiến
Thượng tá Nguyễn Hữu Liệu kể, năm 1986, khi vừa tốt nghiệp phổ thông tại vùng đất Hà Bắc cũ, anh đã ứng tuyển phi công lái máy bay chiến đấu của Quân chủng Phòng không - Không quân. Nhưng giấc mơ chinh phục bầu trời của anh không được do những tiêu chuẩn khắt khe về sức khỏe tâm lý.
Năm đó, Cục Cảnh vệ (Bộ Công an) tuyển sinh khóa 2. Giữa hàng trăm người đăng ký, Nguyễn Hữu Liệu là một trong 9 thanh niên ưu tú nhất của tỉnh Hà Bắc cũ (sau đó chia tách thành Bắc Giang và Bắc Ninh; hiện sáp nhập thành tỉnh Bắc Ninh) trúng tuyển. Ông được đưa vào Nam đào tạo 12 tháng tại Trường Sơ cấp Cảnh vệ T12B (Thủ Đức).
"Thời điểm ấy, khái niệm về Cảnh vệ đối với tôi chỉ đơn thuần là những hình ảnh bảo vệ lãnh tụ xem qua tivi, báo đài. Nhưng qua quá trình huấn luyện khắt khe, hiểu về truyền thống anh hùng của lực lượng Cảnh vệ, đặc biệt là những chiến công thầm lặng của Cảnh vệ miền Nam, tình yêu và lòng tự hào với nghề đã thấm sâu vào máu thịt tôi lúc nào không hay”, Thượng tá Nguyễn Hữu Liệu nhớ lại.
Sau khi hoàn thành xuất sắc khóa đào tạo và tiếp tục tốt nghiệp Trường Đại học An ninh nhân dân, ông được giữ lại công tác tại địa bàn phía Nam. Nhận thấy yêu cầu công tác đối ngoại trong thời kỳ hội nhập đòi hỏi sự toàn diện, lãnh đạo đơn vị đã chọn lựa những cán bộ có thể hình tốt, bản lĩnh vững vàng để bồi dưỡng chuyên sâu. Thượng tá Nguyễn Hữu Liệu là một trong những sĩ quan Cảnh vệ tiếp cận được tin tưởng cử đi đào tạo chuyên sâu về Lễ tân ngoại giao, ngoại ngữ tại Hội đồng Anh và sau đó là sĩ quan duy nhất được cử sang Mỹ đào tạo ngoại ngữ đạt chứng chỉ quốc tế.
Chính sự chuẩn bị bài bản từ võ thuật, bắn súng, bơi lội, cứu nạn cứu hộ cho đến kiến thức ngoại giao và ngôn ngữ đã tạo nên nền tảng vững chắc để người sĩ quan cảnh vệ trẻ tự tin bước vào những “trận tuyến” bảo vệ tiếp cận đầy áp lực.
Công tác Cảnh vệ phía Nam có những đặc thù rất riêng: địa bàn phức tạp, mật độ giao thông đông đúc, tính chất công việc thường xuyên tiếp cận độc lập với các đoàn khách quốc tế trong điều kiện không có phiên dịch đi cùng.
Bản lĩnh độc lập tác chiến trên những hành trình đặc biệt
Nhớ lại chuyến bảo vệ Ngoại trưởng Mỹ John Kerry trong chuyến thăm TP Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam, Thượng tá Nguyễn Hữu Liệu cho biết, phía Bạn có những nguyên tắc an ninh vô cùng khắt khe. Khi di chuyển từ TP Hồ Chí Minh xuống Cà Mau bằng hai chiếc máy bay quân sự, phía Mỹ yêu cầu Cảnh vệ Việt Nam không được ngồi cùng máy bay với Ngoại trưởng và không được mang theo vũ khí.
Bằng bản lĩnh, sự kiên định và nghệ thuật đối ngoại khéo léo, Thượng tá Nguyễn Hữu Liệu đã trực tiếp đấu trí, giải thích rõ quy định pháp luật Việt Nam và nguyên tắc chủ quyền trong công tác cảnh vệ: “Chúng tôi khẳng định trên lãnh thổ Việt Nam, lực lượng Cảnh vệ Việt Nam chịu trách nhiệm chính. Để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho đối tượng cảnh vệ, sĩ quan tiếp cận phải ngồi cùng phương tiện và phải được trang bị vũ khí theo đúng luật pháp Việt Nam”. Cuối cùng, phía an ninh Mỹ đã hoàn toàn tâm phục khẩu phục và chấp thuận mọi yêu cầu chuyên môn.
Cũng trong chuyến đi ấy, lúc đi bằng tàu thủy trên sông, khi Ngoại trưởng Mỹ John Kerry bất ngờ yêu cầu tấp tàu vào một quán tạp hóa ven sông Cà Mau để thăm hỏi người dân và tự bỏ tiền ra mua kẹo chia cho trẻ nhỏ, hay khi lịch trình ăn tối tại TP Hồ Chí Minh bị thay đổi vào sát nút 30 phút trước giờ xuất phát. Thượng tá Nguyễn Hữu Liệu cùng đồng đội vẫn bình tĩnh xử lý, triển khai phương án dự phòng chuẩn xác, bảo vệ an toàn tuyệt đối nhưng vẫn giữ vững nét lịch thiệp, mến khách của đất nước chủ nhà.
Kỷ niệm ấy được khắc ghi bằng món quà - bức ảnh kỷ niệm có chữ ký cùng lá thư cảm ơn trân trọng do chính Ngoại trưởng John Kerry gửi tặng Thượng tá Nguyễn Hữu Liệu thông qua Tổng Lãnh sự Mỹ sau chuyến công tác.
Không chỉ có đoàn Ngoại trưởng Mỹ, trong danh sách những nguyên thủ quốc tế mà Thượng tá Nguyễn Hữu Liệu từng tiếp cận bảo vệ còn có Chủ tịch Hạ viện Mỹ Dennis Hastert, Tổng thống Mỹ George W. Bush (khi thăm Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh), Chủ tịch Cuba Raúl Castro (dịp Lễ kỷ niệm 30 năm Ngày Giải phóng miền Nam), Nữ Tổng thống Hàn Quốc Park Geun-hye...
Mỗi chuyến đi là một thử thách về sự nhạy bén và ứng biến linh hoạt. Như lần bảo vệ Chủ tịch Hạ viện Mỹ Dennis Hastert, giữa cơn mưa tầm tã và kẹt xe nghiêm trọng tại TP Hồ Chí Minh, Thượng tá Nguyễn Hữu Liệu đã không ngần ngại nhường ô, nhảy xuống đường phân luồng giao thông để đoàn xe di chuyển an toàn.
Thượng tá Nguyễn Hữu Liệu trong chuyến hành trình cùng Bộ trưởng Thương mại Hoa Kỳ Gutierrez.
Quý mến tinh thần trách nhiệm của Thượng tá Nguyễn Hữu Liệu, vị Chủ tịch Hạ viện Hoa Kỳ đã gửi thư cảm ơn và trao tặng kỷ vật biểu trưng của Nghị viện Mỹ. Hay lần tiếp cận nữ Tổng thống Hàn Quốc Park Geun-hye, sự am hiểu sâu sắc về văn hóa Á Đông và tác phong tinh tế của người sĩ quan Cảnh vệ Việt Nam đã khiến vị nữ nguyên thủ xúc động gửi tặng ông một đôi đũa mạ bạc lưu niệm biểu tượng cho sự gắn kết và thủy chung.
Người chỉ huy tâm huyết và mệnh lệnh “Không có rút kinh nghiệm”
Trải qua hàng chục năm rèn luyện từ người sĩ quan tiếp cận trực tiếp đến vị trí lãnh đạo Phòng Cảnh vệ miền Nam, Thượng tá Nguyễn Hữu Liệu luôn trăn trở với công tác đào tạo, truyền nghề cho thế hệ trẻ.
Đại úy Trần Thanh Hùng, cán bộ Phòng Cảnh vệ miền Nam, xúc động chia sẻ: “Đồng chí Nguyễn Hữu Liệu không chỉ là một người chỉ huy tận tụy, nghiêm khắc trong công việc mà còn rất gần gũi, bao dung với anh em. Đồng chí luôn chỉ dạy chúng tôi rằng: Trong công tác cảnh vệ, tuyệt đối không bao giờ được phép để xảy ra rút kinh nghiệm. Lời dạy ấy đã trở thành kim chỉ nam khắc cốt ghi tâm của mỗi cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị.
Đối với thế hệ trẻ hôm nay, khi lực lượng Cảnh vệ đang triển khai mạnh mẽ Đề án 04 của Bộ Công an về “Xây dựng lực lượng Cảnh vệ cách mạng, thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại” và đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ, AI, Thượng tá Nguyễn Hữu Liệu luôn nhắn nhủ: Công nghệ hiện đại là công cụ hỗ trợ đắc lực, nhưng yếu tố quyết định vẫn là bản lĩnh chính trị, lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, Tổ quốc và sự rèn luyện không ngừng nghỉ...