Trao đổi với phóng viên Báo CAND, Đại tá Phí Thanh Hưng, Bí thư Đảng ủy, Giám thị Trại giam Xuân Phước cho biết, đơn vị này được Bộ Nội vụ - nay là Bộ Công an quyết định thành lập từ ngày 2/1/1976, trên cơ sở chuyển giao từ Trại A20, thuộc Ty An ninh Phú Yên.
Xuyên suốt chặng đường nửa thế kỷ, các thế hệ CBCS Trại giam Xuân Phước luôn đoàn kết, nỗ lực vượt qua nhiều khó khăn, thử thách, gian nguy, nỗ lực hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị được giao; giam giữ, cải tạo, giáo dục hàng chục vạn phạm nhân, trong đó có hàng ngàn đối tượng xâm phạm an ninh quốc gia; tăng cường toàn diện công tác xây dựng và phát triển Đảng, xây dựng lực lượng trong sạch, vững mạnh…
Trong công tác quản lý, cải tạo, giáo dục phạm nhân, Trại giam Xuân Phước luôn thực hiện đúng quy định của Luật thi hành án hình sự, Luật đặc xá và các văn bản pháp luật của Chính phủ, Bộ Công an. Bên cạnh đó, đơn vị thường xuyên triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, nắm bắt, dự báo và phân tích tình hình để tạo thế chủ động phòng ngừa, đấu tranh, phát hiện và xử lý kịp thời, nghiêm minh những hành vi vi phạm pháp luật, vi phạm nội quy, quy chế trại giam của phạm nhân; bảo đảm ổn định ANTT trại giam, không để xảy ra tình huống bị động, đột xuất, bất ngờ…
Thượng tá Nguyễn Đình Hậu, Phó Giám thị Trại giam Xuân Phước, cho biết, ngoài hai phân trại tại thôn Phú Xuân A, xã Xuân Phước; cơ sở này còn có một phân trại ở tại xã Xuân Phước và một phân trại tại thôn ở xã Sơn Thành – cách xa trung tâm chỉ huy đơn vị hơn 80 km.
Những năm gần đây, mỗi năm Trại giam Xuân Phước đảm nhiệm quản lý, giáo dục trên dưới 3.000 phạm nhân từ nhiều tỉnh, thành trong nước chuyển đến. Trong số đó có hàng trăm phạm nhân có nhiều tiền án, tiền sự, phạm tội đặc biệt nguy hiểm, tội phạm ma túy, xâm phạm an ninh quốc gia...
Trong phong trào thi đua “Vì An ninh Tổ quốc”, “Ba nhất”, từ trung tâm chỉ huy cho đến các đội nghiệp vụ, phân trại luôn siết chặt kỷ cương, kỷ luật công tác; CBCS thường xuyên rèn luyện phẩm chất đạo đức, bản lĩnh chính trị. Đơn vị thường xuyên chú trọng phổ biến pháp luật, cảm hóa giáo dục, hướng nghiệp dạy nghề, sản xuất nông - lâm nghiệp, tổ chức lớp học xóa mù chữ… để phạm nhân có điều kiện hoàn lương, hướng thiện khi tái hòa nhập cộng đồng.
Bên cạnh đó, cán bộ quản giáo thật sự gần gũi phạm nhân và người thân, nắm rõ gia cảnh, trạng thái tâm lý của từng trường hợp để động viên, cảm hóa giáo dục, lấy tính nhân văn, nhân đạo để mở rộng lối cho mỗi phạm nhân, nên những năm qua tỷ lệ phạm nhân được xếp loại cải tạo khá, tốt đạt trên 95%.
Vào Trại giam Xuân Phước từ đầu tháng 11/2016 với mức án phạt tù 20 năm về tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”, phạm nhân Nguyễn Hữu Quyền, quê ở phường Đông Hòa, tỉnh Đắk Lắk, bày tỏ: “Khi vào trại giam, trạng thái tâm lý tôi luôn lo âu, buồn bã. Sau một thời gian được cán bộ quản giáo thường xuyên động viên, cảm hóa giáo dục, tôi thật sự an tâm cải tạo nên 7 lần được xét giảm 7 năm 5 tháng tù. Đến nay chỉ còn 9 tháng nữa tôi được trở về với gia đình. Hành trình cải tạo tốt và con đường hoàn lương hướng thiện của tôi luôn có sự giúp đỡ, hỗ trợ tận tình của cán bộ quản giáo Trại giam Xuân Phước”.
Còn phạm nhân Lê Thanh Chánh, quê ở phường Cam Linh, tỉnh Khánh Hòa bị kết án 11 năm tù về tội “Giết người”, bộc bạch: “Tôi vào Trại giam Xuân Phước cuối tháng 9/2022 trong tình trạng mù chữ. Được đến lớp học văn hóa xóa mù chữ do cán bộ trại tận tình giảng dạy nên tôi đã biết đọc, biết viết và đang nỗ lực hoàn thành chương trình tiểu học. Đó là một trong những niềm vui của tôi cùng nhiều phạm nhân khác đang thi hành án phạt tù vẫn được xóa mù chữ”.
Theo Thiếu tướng Nguyễn Thanh Trường, Ủy viên Đảng ủy Công an Trung ương, Bí thư Đảng ủy, Cục trưởng Cục Cảnh sát QLTG,CSGDBB,TGD – Bộ Công an, 50 năm qua, các thế hệ CBCS Trại giam Xuân Phước luôn tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc và Nhân dân; giữ vững tuyệt đối an ninh, an toàn cơ sở giam giữ; kiên trì giáo dục, cảm hóa hàng vạn người phạm tội; tổ chức hiệu quả hoạt động dạy nghề, lao động hướng nghiệp và giáo dục pháp luật, tạo môi trường thuận lợi để phạm nhân học tập, rèn luyện, sửa chữa lỗi lầm, chuẩn bị hành trang tái hòa nhập cộng đồng.
Trong các năm 1980, 2016, 2021, Trại giam Xuân Phước vinh dự được Chủ tịch nước tặng 2 Huân chương Chiến công hạng Nhì, 1 Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất; hàng chục CBCS được Hội đồng Nhà nước, Chủ tịch nước tặng Huân chương kháng chiến, Huân chương quyết thắng, Huân chương chiến công, Huân chương Bảo vệ Tổ quốc các hạng Nhất, Nhì, Ba…
Thành tích đó của Trại giam Xuân Phước đã đóng góp tích cực cùng lực lượng Cảnh sát QLTG,CSGDBB,TGD góp phần giữ vững an ninh chính trị, bảo đảm trật tự an toàn xã hội, bảo vệ cuộc sống bình yên.