Người anh hùng từ dòng suối La La

Bài hát "Ơi dòng suối La La" đã đi vào lòng người bất tận trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước và vang mãi với thời gian đến ngày hôm nay. Bài ca ấy gắn liền với những chiến công và tên tuổi Tiểu đội Bùi Ngọc Đủ, người vừa được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Ký ức anh hùng

Dũng sĩ diệt Mỹ, Bùi Ngọc Đủ sinh ra và lớn lên ở Quảng Xương, Thanh Hóa nhưng anh nặng tình với chiến trường Quảng Trị và Tây Nguyên. Cái tên dũng sĩ diệt Mỹ, Bùi Ngọc Đủ đi vào trong bài hát "Ơi dòng suối La La" ấy như một huyền thoại anh hùng.

Bài hát do nhạc sĩ Huy Thục sáng tác năm 1967, ca ngợi trận đánh thắng rất anh hùng của tiểu đội do Bùi Ngọc Đủ chỉ huy bảo vệ kho đạn ở khu đồi Không Tên thuộc làng Chanh, xã Tân Kim, huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị. Tuy lớn lên trong thời hòa bình, nhưng đọc sử sách và nghe lời kể lại qua hơn 130 trận đánh có Bùi Ngọc Đủ tham gia, tôi cảm thấy thật kính phục. Không ai nghĩ một con người có thân hình nho nhỏ như anh mà đã làm nên những kỳ tích, làm cho kẻ thù khiếp sợ. 

Hôm nay trong niềm vui mới, Bùi Ngọc Đủ bùi ngùi nhớ lại trận đánh ở đồi Không Tên, bên con suối La La, Cam Lộ, Quảng Trị diễn ra ngày 28/2/1967. Giọng chân chất nông dân ông kể, hôm ấy khoảng 8 giờ sáng, nghe có tiếng động tiến về phía kho đạn khiến Bùi Ngọc Đủ quan sát nhìn xung quanh nhưng chưa kịp trở tay thì có tiếng súng nổ đùng đùng về phía anh em mình.

Cấp tốc, Bùi Ngọc Đủ ra lệnh cho tất cả anh em về vị trí chiến đấu và một trận đánh kinh hoàng nổ ra. Lúc đầu quân Mỹ dồn dập hàng chục khẩu trung liên nhả đạn về phía tiểu đội Bùi Ngọc Đủ nhưng anh em đã chiến đấu ngoan cường nên đánh bật bọn chúng ra ngoài. Quân Mỹ chạy tán loạn và huy động máy bay giội bom, bắn pháo 15 đợt nhưng chúng vẫn thất bại vì lòng kiên trì và ý chí anh dũng của anh em trong tiểu đội.

Cũng chính vì lòng kiên trì và ý chí sắt đá ấy mà tiểu đội do Bùi Ngọc Đủ chỉ huy chỉ có 10 anh em nhưng đã chiến thắng hơn 200 lính thủy đánh bộ của Mỹ. Trận đánh kết thúc lúc 18 giờ cùng ngày, tiểu đội do Bùi Ngọc Đủ chỉ huy đã tiêu diệt hơn 100 lính Mỹ. Trận thắng lịch sử này được phát động học tập trong toàn quân để nêu gương và vinh dự được báo cáo thành tích với Bác Hồ.

Người anh hùng từ dòng suối La La ảnh 1

Dũng sĩ diệt Mỹ Bùi Ngọc Đủ.

Rồi những năm tháng vào chiến trường Tây Nguyên và chiến dịch Nam Lào, Bùi Ngọc Đủ cũng đã tham gia nhiều trận đánh anh dũng như trận đánh Đắc Tô - Tân Cảnh (Kon Tum) tiêu diệt gần hết 3 trung đoàn của địch. Bùi Ngọc Đủ cũng là người tham gia những trận đánh cuối cùng từ Buôn Ma Thuột đến Bù Đăng, Bù Đốp, Củ Chi, TP HCM... góp phần làm nên chiến thắng 30/4/1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt ấy, Bùi Ngọc Đủ cũng đã bị bom đạn kẻ thù cướp đi một phần máu thịt của mình. Năm 1971, anh bị thương trong chuyến hành quân ở chiến dịch Đường 9 - Nam Lào. Bùi Ngọc Đủ kể rằng lúc ấy với khí thế hào hùng xông trận, tuy vết thương của người thương binh 3/4 chưa lành nhưng anh đã tiếp tục xung phong ra trận cùng chiến đấu với đồng đội.

Và câu chuyện sau 35 năm gắn bó ở buôn làng Tây Nguyên

Sau bao nhiêu năm tháng lịch sử, hôm nay tôi có dịp về thị trấn Kon Dơng, huyện Mang Yang, tỉnh Gia Lai để gặp lại Bùi Ngọc Đủ, người dũng sĩ diệt Mỹ năm xưa đã đi vào lịch sử và vừa được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND. Anh vẫn giọng cười thật hiền và nói: "Tôi rất cảm ơn được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước". 

Câu chuyện về Bùi Ngọc Đủ khi xưa đề nghị phong tặng danh hiệu anh hùng cũng có nhiều trắc trở. Nhớ có lần ông đang làm hồ sơ để phong danh hiệu Anh hùng LLVTND thì có tin nhà báo viết về câu trả lời của ông rằng: "Ta không bắn thằng Mỹ thì nó bắn ta...". Với cách nói thật trần trụi như nông dân vậy mà bị mất danh hiệu Anh hùng đợt ấy.

Ông bảo, thực ra mình không nói như vậy mà chỉ là muốn diễn tả đại ý sự thật của vấn đề trong một trận chiến ác liệt, một mất một còn, giữa cái chết và sự sống thì buộc chúng ta phải quyết tâm hành động rất cao. Vậy mà bị hiểu nhầm! Có đợt ông làm lại hồ sơ để đề nghị phong danh hiệu anh hùng, nhưng trong lúc chưa xong thì có nhà báo đã vội viết Bùi Ngọc Đủ là Anh hùng LLVTND.

Tuy nhiên lời tiên đoán sớm này đã chưa trở thành sự thật ngay vì nhiều lý do. Nhưng những chuyện ấy không làm Bùi Ngọc Đủ buồn mà anh luôn chân chất một lòng tiếp tục cống hiến cuộc đời còn lại của mình cho sự nghiệp cách mạng. Sau ngày đất nước hoàn toàn giải phóng, theo sự phân công của Đảng, Bùi Ngọc Đủ được cử về làm cán bộ tăng cường ở huyện Mang Yang, tỉnh Gia Lai.

Trải qua nhiều chức vụ khác nhau, từ Phó ban Tổ chức Huyện ủy đến Phó ban Cải tạo nông nghiệp... anh luôn hoàn thành nhiệm vụ của mình một cách xuất sắc. Trong giai đoạn ở Tây Nguyên, bọn phản động FULRO hoạt động hết sức phức tạp, Bùi Ngọc Đủ lại được điều về cơ sở làm Bí thư Đảng ủy các xã "nóng" nhất trong huyện Mang Yang.

Anh cùng lực lượng dân quân, Công an các xã đánh 17 trận, tiêu diệt và bắt sống hàng chục tên phản động FULRO độc ác. Có lần để thuyết phục bọn phản động FULRO ra đầu hàng, Bùi Ngọc Đủ đã cắt máu tay viết thư kêu gọi. Ở huyện Mang Yang bấy giờ, anh được điều đi làm Bí thư Đảng ủy tới 6 xã, bất kỳ ở xã nào phức tạp, đưa Bùi Ngọc Đủ đến là êm. Anh quan niệm rằng, thời nào cũng phải biết lấy dân làm gốc mới yên.

Ngoài chuyện đánh giặc giỏi, đánh FULRO đầu hàng, Bùi Ngọc Đủ còn là người có nhiều đóng góp trong việc phát triển kinh tế, xã hội ở buôn làng Tây Nguyên. Năm 1995, Bùi Ngọc Đủ về nghỉ hưu nhưng dân làng luôn tín nhiệm mãi không cho anh nghỉ.

Bà con và đồng chí đồng đội bảo rằng, anh không làm bên Đảng, bên chính quyền nữa thì làm Hội Cựu chiến binh của huyện. Rồi anh vào cuộc bằng cả lương tâm và trách nhiệm của một người lính trong thời bình. Phần lớn những cựu chiến binh ở Mang Yang thời ấy rất nghèo, Bùi Ngọc Đủ đứng ra tín chấp cho anh em hội viên vay gần 3 tỷ đồng của ngân hàng để phát triển kinh tế.

Có tiền, anh mở lớp tập huấn cho anh em cách làm ăn để xóa đói giảm nghèo. Rồi anh vận động xây dựng 36 "kho lúa cựu chiến binh" để cứu đói, giúp những gia đình nghèo lúc khó khăn, hoạn nạn. Sau một thời gian ngắn, Bùi Ngọc Đủ đã xóa gần hết 30% số hộ gia đình cựu chiến binh đói nghèo ở huyện Mang Yang, Gia Lai.

Năm nay Bùi Ngọc Đủ đã bước sang ngoài cái tuổi "thất thập cổ lai hy", anh về sống chan hòa với những người dân nghèo ở khối phố 1, thị trấn Kon Dơng (Mang Yang, Gia Lai). Năm 2009, anh thật hạnh phúc khi được hay tin tiểu đội mang tên mình - Tiểu đội Bùi Ngọc Đủ được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng LLVTND.

Và ngày 28/5 vừa qua, cá nhân Bùi Ngọc Đủ cũng được Chủ tịch nước ký Quyết định phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND. Ngành chức năng tỉnh Gia Lai đã đề xuất Bộ Tư lệnh Quân đoàn 2 tổ chức lễ trao tặng danh hiệu cao quý này cho Bùi Ngọc Đủ vào dịp Quốc khánh 2/9 tới.

Anh thật hạnh phúc và nói: "Tôi già rồi, danh lợi há chi nữa, nhưng điều rất mừng là cuộc đời mình đã được tổng kết bằng một trang sử đẹp đẽ, có hậu"

Ngọc Như

Các tin khác

Dấu ấn Hồ Thiệu Trị

Dấu ấn Hồ Thiệu Trị

Lần đầu trở về Việt Nam sau gần 20 năm định cư ở Pháp, kiến trúc sư (KTS) Hồ Thiệu Trị đã tạo ra tiếng vang với công trình trùng tu Nhà hát lớn Hà Nội (1995-1997). Trong khoảng 3 thập niên vừa qua, ông và cộng sự đã có nhiều công trình với phong cách kiến trúc đặc trưng, giàu tính thẩm mỹ trên mảnh đất hình chữ S.

Trung tướng, nhà văn Hữu Ước: "Tác phẩm là điều còn lại cuối cùng"

Trung tướng, nhà văn Hữu Ước: "Tác phẩm là điều còn lại cuối cùng"

Cũng phải vài lần hẹn, tôi mới gặp được Trung tướng, nhà văn Hữu Ước. Đã hơn 10 năm rời vị trí Tổng Biên tập Báo Công an nhân dân, An ninh thế giới, Văn nghệ công an, nhưng giờ đây, ông vẫn luôn bận rộn với công việc của Chủ tịch Chi hội Nhà văn Công an và sáng tác văn chương, hội họa.

"Hà Nội 1987" và hành trình của một người Pháp

"Hà Nội 1987" và hành trình của một người Pháp

Trong gần 4 thập niên, Việt Nam không chỉ là bối cảnh sáng tác, mà dần trở thành một phần đời sống tinh thần của nhiếp ảnh gia Jean-Charles Sarrazin. Cuốn sách ảnh "Hà Nội 1987", ra mắt cuối năm 2025, đã khơi lại dòng ký ức, đưa người đọc trở về những ngày đầu ông gắn bó với mảnh đất này.

Ở lại với A Lưới

Ở lại với A Lưới

Miền rừng A Lưới không phải là nơi người ta đến để tìm những điều vĩ đại. Nó lặng lẽ, kín kẽ, giữ người bằng những điều rất nhỏ. Những con đường đất còn ẩm sau mưa, bóng tối xuống sớm hơn giờ quen thuộc, hay ánh mắt trẻ con nhìn người lớn không dè chừng.

Nhà văn Vũ Liêm: Chẳng có tội ác nào là ngẫu nhiên

Nhà văn Vũ Liêm: Chẳng có tội ác nào là ngẫu nhiên

Viết về tội ác không chỉ là tái hiện hành vi phạm pháp, mà là đối diện với những vùng xám của quyền lực, trí tuệ và nhân tâm. Trong cuộc đối thoại thẳng thắn này, nhà văn - Trung tá Vũ Liêm nhìn lại tiểu thuyết “Tội ác sau khe cửa” như một thử nghiệm nhiều tham vọng, đó là truy nguyên động cơ phạm tội, đặt người sáng tạo trước giới hạn đạo đức của chính mình, và phơi bày những ranh giới mong manh giữa tưởng tượng nghệ thuật, nghiệp vụ điều tra và đời sống thật.

Đất lành của người cựu tù chính trị Côn Đảo

Đất lành của người cựu tù chính trị Côn Đảo

Nhớ về quãng thời gian “tòng phu” ra Côn Đảo, bà Tư rổn rảng: Năm 1981 cô ra đây theo ổng thì có một đứa con trai rồi, tên là Thọ, sinh năm 1977; hiện nay là bác sĩ bệnh viện đặc khu Côn Đảo. Năm 1982, sinh con trai thứ hai là Nghiệp, năm 1983 thì sinh một cô con gái. Đến giờ các con cũng lập gia đình, sinh sống gần đây. Cô chú có 6 đứa cháu nội ngoại. Vậy là nhà cô đến giờ có ba đời ở Côn Đảo rồi đó.

Cỏ xanh trên vết xước chiến tranh

Cỏ xanh trên vết xước chiến tranh

"Cỏ xanh đời thép"của Tống Phước Bảo, viết về nữ điệp báo Nguyễn Thị Thảo - Sáu Thảo, là cuốn sách cố gắng trả lại hơi ấm của người, cho một thân phận đã đi qua chiến tranh như một ngọn cỏ mọc trên vùng đất nhiều lần cháy rụi. Từ giọt nước mắt của biên tập viên đầu tiên đọc bản thảo, cho đến những đêm tác giả bật băng ghi âm, ngồi một mình với lời kể của cô Sáu, cuốn sách được sinh ra trong thứ thinh lặng rất dài, rất sâu.

Phía sau sự sụp đổ của “Đế chế Diddy”

Phía sau sự sụp đổ của “Đế chế Diddy”

Từng là ông trùm hip-hop, tài sản tỷ đô, tiệc tùng cùng sao hạng A, và rồi một ngày, tất cả sụp đổ, không phải vì một bản nhạc dở, mà vì những bí mật đen tối giấu kín suốt 4 thập kỷ. Đó là Sean "Diddy" Combs, người từng được ca tụng như "biểu tượng sống của giấc mơ Mỹ", nay đang là phạm nhân số 45388-509 ở nhà tù liên bang Fort Dix, New Jersey (Mỹ). Diddy đã tự hủy bằng những bí mật mà chính anh ta tạo ra. Đó không chỉ là việc một cá nhân sa ngã, mà là lời cảnh tỉnh cho cả Hollywood, nơi công lý thường chỉ lên tiếng sau khi nhạc đã tắt.

Nhà văn Tô Giang: 30 tháng tù, những trang viết đau đớn và giải thưởng văn chương

Nhà văn Tô Giang: 30 tháng tù, những trang viết đau đớn và giải thưởng văn chương

Có những câu chuyện mà nếu chỉ đọc lướt, người ta dễ tưởng đó là kịch bản của một bộ phim tội phạm xuyên biên giới: một nhà báo trẻ rời quê hương với khát vọng đổi đời, rồi trượt dài vào những căn nhà trồng cần sa trên đất Úc và kết thúc bằng bản án lặng lẽ sau song sắt. Nhưng ở Tô Giang, bóng tối không phải dấu chấm hết.

Nhà khoa học nặng lòng với quê hương

Nhà khoa học nặng lòng với quê hương

Ở tuổi gần 90, GS Trần Thanh Vân vẫn minh mẫn và mang nhiều tâm huyết với sự nghiệp khoa học của nước nhà. Hơn 30 năm trước, dù có một sự nghiệp đồ sộ và danh tiếng trong giới nghiên cứu khoa học thế giới, GS Trần Thanh Vân cùng vợ vẫn chọn quay về Việt Nam khi đó còn rất nhiều khó khăn để cống hiến.

Tái sinh kỳ diệu nhờ phục hồi chức năng

Tái sinh kỳ diệu nhờ phục hồi chức năng

Có nhiều trường hợp vì di chứng của tai nạn thương tích, đột quỵ, bệnh mãn tính… khiến cuộc đời họ những tưởng sẽ phải gắn chặt với xe lăn, giường bệnh, chịu cảnh tàn phế. Nhưng điều trị phục hồi chức năng (PHCN) đã giúp họ có được sự tái sinh kỳ diệu.

Ai là nguyên mẫu nhân vật trong bài hát “Hành quân xa”

Ai là nguyên mẫu nhân vật trong bài hát “Hành quân xa”

Hành quân xa dẫu qua nhiều gian khổ/ Vai vác nặng ta đã đổ mồ hôi/ Mắt ta sáng, chí căm thù, bảo vệ đồng quê ta tiến bước/ Đời chúng ta, đâu có giặc là ta cứ đi”… Ca từ giản dị, ngắn gọn, nhịp điệu tựa như bước chân đầy khí thế xung trận trong bài hát “Hành quân xa” do nhạc sĩ Đỗ Nhuận sáng tác năm 1953 đã trở thành hành khúc của người lính trong những năm kháng chiến chống Pháp.

Chuyện nghề của một xạ thủ bắn tỉa quốc tế

Chuyện nghề của một xạ thủ bắn tỉa quốc tế

Tham gia Đội tuyển Bộ Công an tại cuộc thi bắn tỉa quốc tế “Phong Nhẫn 2025”, Trung đoàn Đặc nhiệm - Bộ Tư lệnh Cảnh vệ đóng góp 2 xạ thủ chủ lực thi đấu chính thức là Thiếu tá Phạm Hùng Trường và Đại úy Lê Văn Phương đã xuất sắc giành Huy chương vàng nội dung thi đấu đồng đội, phối hợp tác chiến.

NSND Phạm Thị Thành: Hoa hướng dương đã đi về phía mặt trời

NSND Phạm Thị Thành: Hoa hướng dương đã đi về phía mặt trời

Tôi vẫn gọi NSND Phạm Thị Thành là một bông hoa hướng dương, bởi bà đã sống một cuộc đời rực rỡ, tận hiến cho sân khấu - nghệ thuật nước nhà. Bà là một nữ đạo diễn đầu tiên của sân khấu Việt Nam đương đại. NSND Phạm Thị Thành đã trút hơi thở cuối cùng ở tuổi 84, nhưng ánh hào quang bà để lại trên bầu trời sân khấu - nghệ thuật nước nhà sẽ vẫn còn…

“Chiến trường và quê hương” của lão tướng U100

“Chiến trường và quê hương” của lão tướng U100

95 tuổi đời, 75 tuổi Đảng, Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phan Văn Lai vẫn khỏe mạnh. Giọng nói sang sảng, tinh thần mẫn tiệp, chân bước chậm nhưng vững chãi, ông vẫn tích cực tham gia các hoạt động xã hội, tham gia nhiều sự kiện, hội thảo do Bộ Công an tổ chức.

Robert Redford: Người định hình Hollywood

Robert Redford: Người định hình Hollywood

Ngày 16/9, đạo diễn kiêm diễn viên nổi tiếng người Mỹ Robert Redford đã qua đời ở tuổi 89 khi đang ngủ tại nhà riêng trên dãy núi Utah. Redford là "gã khổng lồ của điện ảnh Mỹ" và đã góp phần định hình Hollywood thập niên 1970 khi đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy nền điện ảnh độc lập Mỹ khi đồng sáng lập Liên hoan phim Sundance - bệ phóng cho nhiều bộ phim nổi tiếng.

Nhạc sĩ Dương Thụ: Những giấc mơ dài

Nhạc sĩ Dương Thụ: Những giấc mơ dài

Ông là một trong 4 gương mặt của “Bộ tứ sông Hồng”, cùng với nhạc sĩ Trần Tiến, nhạc sĩ Phó Đức Phương, nhạc sĩ Nguyễn Cường làm nên diện mạo của âm nhạc Việt Nam thập niên 90.