Nghệ thuật “thánh tích hóa” J.Kennedy của Đệ nhất phu nhân

Trong quyển “Kết thúc những tháng ngày: Vụ ám sát John F. Kennedy”, tác giả James Swanson kể lại bằng cách nào mà Đệ nhất phu nhân Jackie Kennedy đã tận dụng các hình ảnh để biến chồng bà thành một thánh tích.

Vụ ám sát đã biến Kennedy thành một huyền thoại. Bí ẩn bao trùm cái chết thương tâm của ông đã đưa ông lên hàng thánh tích. Khi nhắc đến tên ông, người ta nghĩ trước tiên đến vụ ám sát. Và 50 năm sau điều đó vẫn như thế.

John Fitzgerald Kennedy (JFK), vị Tổng thống Mỹ thứ 35, đã chết ngày 22/11/1963 tại Dallas dưới làn đạn của Lee Harvey Oswald. Nhưng huyền thoại về vị nguyên thủ quốc gia đó cũng nhờ công lao của phu nhân Jackie. Dù sao đó là điều mà tác giả James Swancon muốn chứng minh trong tác phẩm "Kết thúc những tháng ngày: vụ ám sát John F. Kennedy".

Trong quyển sách đó, tác giả cho rằng ngay cả ở những giờ phút bi thảm nhất, Jackie luôn ý thức được sự kế thừa của chồng và dùng hình ảnh để tạo ra huyền thoại mà người ta đã biết.

Trong tác phẩm đó, người ta biết rằng vào những giờ phút tiếp theo sau vụ nổ súng, vô số người  đã gợi ý cho Jackie nên thay trang phục dính máu. Và Đệ nhất phu nhân đã luôn từ chối. Do vậy bà vẫn giữ nguyên bộ trang phục hồng, đôi găng tay trắng với những vệt máu đã khô trong suốt nhiều giờ.

Bà đã nói với tất cả mọi người: "Tôi sẽ không thay đồ, tôi muốn họ trông thấy những gì họ đã làm". Lúc đi vào toilet để rửa mặt, Jackie đã có quyết định. "Tôi nhìn thấy mình trong gương, mặt và mái tóc của tôi bê bết máu… Tôi dùng khăn giấy lau đi… và một thoáng sau tôi tự hỏi vì sao mình phải chùi rửa chứ? Tôi đã vứt khăn tay và đi ra ngoài…".

Lịch sử đã chứng minh bà hành động đúng, hình ảnh khi bà bước ra khỏi chiếc phi cơ Tổng thống trên đường băng sân bay Washington đã được truyền đi khắp thế giới. Sau khi chứng kiến lễ tuyên thệ của Lyndon Johnson trên máy bay đó, Jackie Kennedy bước ra khỏi máy bay. Có hàng ngàn người theo dõi sự kiện trên truyền hình. Nhân dân Mỹ đã đoàn kết sau Đệ nhất phu nhân và sững sờ trước các hình ảnh.

Tổng thống Kennedy và phu nhân.
Tổng thống Kennedy và phu nhân.

Khi bước ra khỏi chiếc Air Force One 5 giờ sau vụ ám sát, trang phục của Jackie vẫn còn dính đầy máu. Nhưng tất cả đã được trù liệu. Bà muốn đưa vào ký ức tập thể của người dân điều mà bà vừa trải qua. Sẽ không ai quên được giây phút đó. Và người ta phải thừa nhận rằng việc đó đã thành công.

Từ đó, nhiều thập niên qua, chỉ cần nhìn hình ảnh đó sẽ gợi ra trong hồi ức của mọi người về biến cố ngày 22/11/1963. Nhiều hình ảnh khác sẽ nối tiếp theo. Một trong số đó sẽ giúp khắc ghi sâu đậm hơn về huyền thoại JFK, đó là trong lễ mai táng. Buổi lễ diễn ra tại nghĩa trang quốc gia Arlington thật đầy xúc cảm. Jackie đã chuẩn bị tất cả và muốn rằng buổi lễ sẽ gợi nhớ về đám tang của cố Tổng thống Abraham Lincoln.

Jackie đã yêu cầu người ta đặt một "ngọn lửa tưởng niệm" cháy vĩnh cửu để hồi tưởng về người chồng quá cố. Một chuyện khác cũng đáng nhớ trong khi buổi lễ được tiến hành. Lúc linh cữu được đội vệ binh nâng lên, Jackie đã nói nhỏ với con trai lúc ấy 3 tuổi: "John, con có thể chào cha rồi, đây là lúc để nói lời vĩnh biệt với cha". Đứa trẻ nghe theo và đứng chào theo kiểu quân đội. Một cử chỉ xé lòng sẽ mãi mãi được khắc ghi trong lịch sử như là một khoảnh khắc cảm động nhất của buổi lễ mai táng.

Hành động cuối cùng được Đệ nhất phu nhân nghĩ ra để dựng nên huyền thoại JFK là buổi phỏng vấn của nhà báo Théodore White của tờ Life 1 tuần sau vụ ám sát. Buổi phỏng vấn nhằm mục đích để Kennedy không bị quên lãng. Điều quan trọng nhất trong đó là Jackie so sánh những năm tháng mà bà sống cùng Kennedy tại Nhà Trắng với lâu đài Camelot, dinh thự huyền thoại của Vua Arthur. Qua sự so sánh nổi tiếng đó mà giờ đây người ta xem vợ chồng Kennedy như là "vua và hoàng hậu ở Camelot".

Nhưng điều ít người biết đến, đó là tiến trình của buổi phỏng vấn. Chính Jackie đã có sáng kiến cho mời phóng viên Theodore White (ông này là bạn cùng lớp với em trai của Kennedy, Joseph). Nhưng White lại không có ở nhà lúc ấy. Cuối cùng, khi White nói chuyện với Jackie qua điện thoại, bà mời ông đến Hyannis Port, nơi bà đang sống. Và bà đã gợi ý rằng bài phỏng vấn của White phải đối chiếu giữa cuộc đời của Kennedy với Vua Arthur.

Sau khi đã kể thật lâu với White về biến cố tại Dallas: máu, vết thương ở đầu, bệnh viện, lời vĩnh biệt… bà đi đến lý do thực sự. "Có một điều mà tôi muốn nói… nó đã trở thành nỗi ám ảnh đối với tôi. Tôi không ngừng nghĩ về câu hát trong một vở nhạc kịch. Về đêm trước khi đi ngủ, John thích chơi một vài bản nhạc, và bài hát anh ấy thích nhất là trong vở nhạc kịch Camelot. Câu nói anh ấy thích nhất là: "Đừng quên nơi chốn này mà trong một khoảnh khắc vinh quang đã được gọi là Camelot".

Lo rằng chàng phóng viên không hiểu rõ, Jackie kể lại câu chuyện. Bà còn nói thêm: "Sẽ còn có nhiều tổng thống vĩ đại trong Nhà Trắng, nhưng sẽ không bao giờ như Camelot". Sau một lúc, Theodore White định chuyển sang đề tài khác nhưng Jackie cố: "Đừng quên nơi chốn này mà trong một khoảnh khắc vinh quang đã được gọi là Camelot". Bà nhất quyết thuyết phục White rằng đời Tổng thống của chồng bà là độc nhất, huyền hoặc và đã mãi mãi mất đi.

Cuối buổi phỏng vấn lúc 2 giờ sáng, White cáo lui. Sự quyết tâm của Jackie đã thành công. Bài báo của White nói về cuộc đời của gia đình Kennedy tại Nhà Trắng đã được biến thành một ngày tại Camelot thời hiện đại. Từ đó đã nảy sinh một trong các huyền thoại bền bỉ và sai lạc nhất.

Vì sau đó White đã thú nhận: anh dám so sánh giữa JFK và Camelot vì có cảm tình với người góa phụ quá yêu thương một vị Tổng thống vừa bị ám sát. Anh thừa nhận rằng bài viết là một sai lầm lịch sử. "Camelot: ma lực của John F. Kennedy" chưa bao giờ hiện hữu. Và điều quan trọng là đấy, huyền thoại JFK vẫn tiếp tục tồn tại

Minh Luân (theo Le Point)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.