New Zealand: Dự án giám sát công dân hàng loạt

Dự án giám sát công dân hàng loạt mang tên gọi "Speargun" (Xiên đâm cá) nằm trong hồ sơ mật Cục An ninh Truyền thông Chính phủ (GCSB) - Cơ quan tình báo của New Zealand - từ tháng 3/2012. Vào đầu năm 2013, một tài liệu của Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) cho biết giai đoạn đầu của dự án đã hoàn thành và lưu ý giai đoạn thứ hai bắt đầu vào cuối năm này sau khi một luật mới về gián điệp điện tử được thông qua vào tháng 8 cùng năm. Tuy nhiên, giới chức chính quyền New Zealand nhấn mạnh không hề có chương trình giám sát hàng loạt mang tên Speargun và nó cũng không hề được cấp phép hoạt động.

Theo các tài liệu mật do Edward Snowden cung cấp, chính quyền New Zealand bí mật khai thác luật giám sát Internet mới được ban hành để khởi xướng một chương trình thu thập siêu dữ liệu được thiết kế mới nhằm đánh cắp thông tin giao tiếp điện tử của công dân nước này. Chương trình giám sát này mâu thuẫn với những gì mà Thủ tướng John Key tuyên bố như là một luật mới được soạn thảo nhằm hạn chế hoạt động tình báo gián điệp hàng loạt công dân New Zealand.

Snowden tố cáo Thủ tướng Key đã lừa dối người dân về vai trò của GCSB khi tuyên bố: "Không có và không bao giờ có bất cứ chương trình giám sát hàng loạt nào". Snowden nhấn mạnh trên thực tế GCSB trực tiếp dính líu đến chương trình thu thập mọi giao tiếp liên lạc cá nhân gửi qua các mạng Internet, vệ tinh, radio và điện thoại di động.

Thậm chí, Snowden còn cho biết trạm tình báo Waihopai của GCSB - đối tác tin cậy của NSA trong liên minh tình báo Five Eyes bao gồm 5 quốc gia: Mỹ, Anh, Australia, Canada và New Zealand - giúp cho chương trình Xkeyscore của NSA thu thập thông tin giao tiếp của hàng triệu người New Zealand và cá nhân Thủ tướng Key cũng được "thông báo về việc này".

Căn cứ gián điệp tín hiệu Waihop.
Căn cứ gián điệp tín hiệu Waihop.

Trong chương trình "Speargun", trang thiết bị bí mật được xây dựng để khai thác hệ thống cáp ngầm dưới biển chính của New Zealand chuyển tải tuyệt đại đa số lượng dữ liệu giao tiếp Internet giữa nước này và phần còn lại của thế giới và hoạt động thu thập thông tin hàng loạt này chứng tỏ sự bành trướng các hoạt động gián điệp bí mật của GCSB trong suốt nhiều thập niên.

Hoạt động thu thập dữ liệu qua khai thác cáp ngầm thuộc giai đoạn 2 của chương trình Speargun nhằm bổ sung cho giai đoạn 1. Trong giai đoạn 2 của Speargun, GCSB đánh cắp một lượng khổng lồ dữ liệu trong thời gian thực; bao gồm ngày giờ, người gửi và nhận email, các cuộc gọi điện thoại di động v.v… Kỹ thuật đánh chặn tín hiệu của GCSB được Snowden giải thích là tương tự với kỹ thuật của NSA.

Sau những tiết lộ của Snowden về Speargun, người phát ngôn của GCSB chỉ  phát biểu: "Chúng tôi không bình luận vấn đề". Dưới sức ép của dư luận, cuối cùng Thủ tướng John Key buộc phải thừa nhận rằng GCSB có chương trình giám sát hàng loạt công dân New Zealand nhưng nó đã được hủy bỏ giữa chừng!

Đồng thời, John Key cũng cam kết cho giải mật một số tài liệu để minh chứng cho tuyên bố của ông. Tuy nhiên, các tài liệu do Snowden tiết lộ cho thấy điều ngược lại: chương trình Speargun vẫn tiếp tục diễn ra trong bí mật và một tài liệu tuyệt mật năm 2012 của NSA còn ghi nhận "Dự án Speargun vẫn đang tiến triển".

Người dân New Zealand biểu tình rầm rộ chống chương trình giám sát công dân của GCSB.
Người dân New Zealand biểu tình rầm rộ chống chương trình giám sát công dân của GCSB.

Chương trình giám sát công dân hàng loạt của GCSB bị phơi bày ra ánh sáng một phần do cơ quan tình báo dính líu vào vụ gián điệp bất hợp pháp triệu phú Internet Kim Dotcom - người thành lập trang web nổi tiếng Megauplod. com. Kim Dotcom là người Đức gốc Phần Lan và được coi là chính khách New Zealand sau khi thành lập đảng Internet (Internet Party) ở nước này. Ông Kim Dotcom - nổi tiếng tại Đức trong thập niên 90 thế kỷ trước trong vai trò hacker và nhà kinh doanh Internet - bị buộc vài tội danh ở Đức và nhận án tù treo vào năm 1994.

Tháng 1/2012, Dotcom lại bị Cảnh sát New Zealand bắt giam sau khi ông bị chính quyền Mỹ buộc tội đánh cắp bản quyền sản phẩm giải trí trên Internet thu lợi hàng triệu USD. Cuộc tranh cãi xung quanh vụ bắt giữ Dotcom và nỗ lực dẫn độ ông về Mỹ đã gây rắc rối cho chính quyền của Thủ tướng John Key suốt 2 năm qua. Sau vụ bê bối gián điệp Kim Dotcom, Phó giám đốc GCSB buộc phải từ chức. Nhưng, chính quyền Thủ tướng John Key từ chối truy tố những cá nhân ra lệnh gián điệp bất hợp pháp mà thay vào đó là đề xuất một luật mới về hoạt động gián điệp điện tử trong nước! Luật mới nhanh chóng gây ra cuộc tranh cãi căng thẳng và dẫn đến chiến dịch chống lại nó.

Để xoa dịu công chúng, Thủ tướng John Key và một vài quan chức khác trong Chính phủ New Zealand liên tục nhấn mạnh rằng mục đích thật sự của luật mới là cung cấp sự giám sát và làm sáng tỏ hoạt động giám sát trong nước. John Key thẳng thừng bác bỏ cáo buộc cho rằng luật mới cho phép GCSB thu thập siêu dữ liệu hàng loạt đối với người dân trong nước.

Thậm chí trước sự chỉ trích mạnh mẽ của các chuyên gia pháp lý, Thủ tướng John Key hứa sẽ từ chức nếu phát hiện thấy GCSB tiến hành hoạt động gián điệp hàng loạt công dân New Zealand!

Duy Ân (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.