NATO cân nhắc về tương lai các kho vũ khí hạt nhân ở châu Âu

Ngày 19/11/2010, 28 quốc gia thành viên của NATO sẽ gặp nhau ở thủ đô Lisbon của Bồ Đào Nha để phác thảo một chiến lược mới - đó là quân đội NATO sẽ sử dụng sức mạnh của mình để phản ứng đáp trả như thế nào trước hàng loạt những mối đe dọa trong tương lai.

Ngoài những mối đe dọa nguy hiểm của thế kỷ XXI như là khủng bố, cướp biển, tin tặc và những quốc gia đang chạy đua sở hữu vũ khí hạt nhân thu hút nhiều sự chú ý trong thời gian chuẩn bị hội nghị thượng đỉnh, các nước thành viên NATO còn bất đồng ý kiến với nhau về tương lai của những kho vũ khí hạt nhân chiến thuật của NATO và kể cả của Mỹ ở châu Âu.

Mỹ hiện đang dự trữ khoảng 200 quả bom nhiệt hạch trên lãnh thổ của 5 nước châu Âu: Bỉ, Đức, Italia, Hà Lan và Thổ Nhĩ Kỳ. Số bom này được coi là vũ khí hạt nhân chiến thuật - khác với vũ khí hạt nhân chiến lược - bởi vì chúng được thiết kế để tấn công quân đội đối địch, chứ không nhằm vào các thành phố, cơ sở hạ tầng hay trung tâm công nghiệp vốn là mục tiêu của tên lửa hay bom chiến lược.

Trong trường hợp của NATO, mục đích duy nhất của vũ khí là nhằm chống trả sự tấn công của Nga vào Tây Âu. Do tình hình hiện nay là khả năng này không chắc xảy ra nên một số quốc gia thành viên NATO - trong số đó nước Đức lớn tiếng nhất - chủ trương tháo dỡ số vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ của họ. Nhưng Ba Lan và một số quốc gia vùng Baltic thì cho rằng việc hủy bỏ triển khai vũ khí hạt nhân của NATO có thể sẽ làm suy yếu an ninh.

Theo nhiều báo cáo của các phương tiện truyền thông, hiện nay các quốc gia thành viên đang bất ngờ có sự thay đổi về khái niệm chiến lược trước sự kêu gọi tháo dỡ những quả bom

B-61. Một số quốc gia thành viên cũng lo sợ NATO sẽ hủy bỏ vũ khí hạt nhân răn đe trong tương lai. James Appathurai, người phát ngôn của NATO, không bình luận về chi tiết của phác thảo hay những đàm phán quanh vấn đề này, nhưng ông nói với tờ Time rằng vấn đề vũ khí hạt nhân chiến thuật đang gây tranh cãi sẽ không được giải quyết nếu Nga không có hành động cắt giảm tương tự kho vũ khí hạt nhân chiến thuật của họ.

Nhiều chuyên gia kiểm soát vũ khí nói rằng, Nga không chắc sẽ cắt giảm kho vũ khí hạt nhân chiến thuật của mình vì họ cần những chiếc máy bay chiến đấu để làm đối trọng với những sức mạnh quy ước mạnh hơn và to lớn hơn của NATO cũng như để bảo vệ đường biên giới dài của Nga với Trung Quốc.

Hans Kristensen, chuyên gia thuộc Liên đoàn các nhà khoa học Mỹ và người giám sát chặt chẽ vũ khí chiến thuật của Mỹ ở châu Âu  nói: "NATO cần đưa ra thông điệp rõ ràng: liệu Nga có phải là đối thủ dẫn đến sự triển khai vũ khí hạt nhân ở châu Âu? Nếu không thì số vũ khí này cần được tháo dỡ để cho châu Âu có thể rút khỏi cuộc Chiến tranh lạnh".

Ngoài ra, Kristensen và những chuyên gia khác cũng chỉ ra một điều là những quả bom nhiệt hạch B-61 vi phạm Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT). Hiệp ước không cho phép những hoạt động vận chuyển vũ khí hạt nhân giữa các quốc gia. Nhưng Mỹ lại có kho vũ khí hạt nhân trong những căn cứ của các quốc gia thành viên NATO và chúng luôn trong tình thế sẵn sàng được trang bị cho những chiếc máy bay chiến đấu của số quốc gia này nếu cần thiết.

Hơn nữa, người ta cũng cảm thấy lo ngại về độ an toàn của những quả bom B-61 của Mỹ, bởi số vũ khí chiến thuật này nằm trong tầm ngắm của những tên khủng bố đang tìm kiếm trang bị hạt nhân. Trong khi đó những quả bom B-61 đủ nhỏ để vận chuyển trên những chiếc xe tải nhẹ!

Năm ngoái, Không lực Mỹ phát hiện những căn cứ của châu Âu và Mỹ đang giữ số bom B-61 không đáp ứng đầy đủ những yêu cầu an ninh để bảo vệ chúng. Mới đây, 36 cựu quan chức cấp cao của châu Âu đã đưa ra một tuyên bố kêu gọi NATO nên "xem xét lại toàn bộ chính sách hạt nhân của mình", đồng thời nhắc nhở "NATO nên giải trừ một yếu tố cốt lõi trong chính sách cung cấp an ninh" và "đồng minh này nên kết hợp giữa răn đe và xoa dịu".

Những nhân vật ký tên trong tuyên bố này bao gồm cựu Ngoại trưởng Anh Margaret Beckett, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Anh Des Browne, cựu Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jacques Delors, cựu Thủ tướng Hà Lan Ruud Lubbers và cựu Thủ tướng Đức Helmut Schmidt. Nhưng bất chấp tuyên bố này, vũ khí hạt nhân chiến thuật của NATO vẫn không nằm ngoài khái niệm chiến lược của khối này - theo Steve Andreasen, cựu Giám đốc Kiểm soát vũ  khí của Hội đồng An ninh quốc gia Mỹ và hiện là giảng viên Đại học Minnesota .

Từ lâu, Ngoại trưởng Đức Guido Westwelle đã nhấn mạnh: Vũ khí hạt nhân không có chỗ ở nước Đức. Nhưng một bài diễn văn mới của NATO chỉ ra rằng mọi nỗ lực đưa toàn bộ số vũ khí này ra khỏi lãnh thổ Đức của Westwelle sẽ không có được thành công. Vào đầu nhiệm kỳ của mình cách đây 1 năm, Ngoại trưởng Westwelle gọi vũ khí hạt nhân là "dấu tích của Chiến tranh lạnh" và nói chúng đã "không còn có mục đích quân sự nữa".

Căn cứ quân sự Buchel ở miền nam nước Đức, nơi được cho là tồn trữ một số vũ khí hạt nhân chiến thuật.
Căn cứ quân sự Buchel ở miền nam nước Đức, nơi được cho là tồn trữ một số vũ khí hạt nhân chiến thuật.

Trong một dự thảo của Khái niệm chiến lược mới của NATO đang được phát triển, số tên lửa hạt nhân đồn trú tại Đức không được đề cập đến. Hơn nữa, tài liệu cũng nói rõ sự bố trí hạt nhân của NATO phải tính đến sự chênh lệch với kho tên lửa tầm ngắn lớn hơn của Nga.

Trong bài nói chuyện tại Quỹ Marshall Đức mới đây ở Brussels (Bỉ), Tổng thư ký NATO Anders Fogh Rasmussen tránh đề cập đến những chi tiết và nói: "Công việc của chúng ta vẫn là ngăn chặn những cuộc tấn công, nghĩa là chừng nào mà vũ  khí hạt nhân còn tồn tại trên thế giới thì NATO vẫn phải duy trì các kho vũ khí hạt nhân của mình". Và ông cũng không đề cập đến kho vũ khí hạt nhân ở Đức.

 NATO đã triển khai khoảng 200 vũ khí hạt nhân tầm ngắn ở châu Âu với khoảng 20 trong số đó đặt ở Đức. Trong khi Nga được cho là có nhiều lần hơn số đó. Trong một cuộc phỏng vấn của tờ Der Spiegel vào đầu năm nay, cựu Tổng thư ký NATO George Robertson nói nước Nga hiện có khoảng 5.400 vũ khí hạt nhân. Đồng thời Robertson cũng chỉ trích kịch liệt mong muốn tháo dỡ toàn bộ số vũ khí hạt nhân trên đất Đức của Westwelle và nói đó là "sự nguy hiểm". Robertson cũng nói "thay vì đáp ứng yêu cầu đơn phương tháo dỡ vũ khí hạt nhân khỏi đất Đức, thì vấn đề ưu tiên nên làm là giải quyết sự mất cân bằng khổng lồ này".

Vấn đề về vũ khí hạt nhân của Nga chắc chắn cũng được đề cập đến trong cuộc gặp của những Ngoại trưởng khối NATO chuẩn bị cho hội nghị tháng 11 sắp diễn ra ở thủ đô Lisbon của Bồ Đào Nha. Nước Đức cũng thúc đẩy một sự liên minh chiến lược gần gũi hơn giữa NATO và Nga, nhưng nhiều quốc gia thành viên của NATO ở Đông Âu bày tỏ sự nghi ngờ về hành trình này. Dự thảo Khái niệm chiến lược mới của NATO cũng bao gồm kế hoạch hợp tác với Nga xây dựng một hệ thống phòng thủ tên lửa

Diên San (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.