Nạn buôn lậu chất làm lạnh HCFC-22 vào đất Mỹ

Theo Nghị định thư Montreal có hiệu lực từ năm 2009, chất làm lạnh HCFC 22 phải được loại bỏ dần khỏi các thiết bị công nghiệp trên thế giới, bởi vì nó là hóa chất gây tổn hại cho tầng ozone đồng thời góp phần làm trái đất nóng lên. Riêng Mỹ cũng có quy định chặt chẽ về số lượng HCFC-22 được nhập khẩu hay bán ở nước này. Nhưng theo nhận định của Chương trình Môi trường Liên Hiệp Quốc (UNEP), châu Á-Thái Bình Dương đang là khu vực sản xuất một lượng lớn HCFC-22 và được bán với giá rẻ, từ đó chất làm lạnh trở thành mặt hàng sinh lợi cho bọn buôn lậu quốc tế.

Carlos Garcia, Phó chủ tịch Công ty cung cấp phụ tùng thiết bị điều hòa không khí Marcone ở Mỹ, bị phát hiện mua bán số lượng hóa chất làm lạnh HCFC-22 trị giá 500.000 USD từ năm 2009, vi phạm Nghị định thư Montreal. HCFC-22 - được Carlos Garcia mua từ Trung Quốc cho Marcone - được sử dụng phổ biến trong các thiết bị điều hòa không khí (máy lạnh) từ Miami (Mỹ) đến Mumbai (ấn Độ) và từ Bogota ( Colombia ) đến Bắc Kinh. Sau vụ mua bán hóa chất gây tổn hại tầng ozone này Carlos Garcia bị tuyên án 13 tháng tù giam trong một nhà tù liên bang Mỹ vào ngày 26/6/2012.

Vụ án Carlos Garcia được coi là vụ buôn lậu chất HCFC-22 lớn nhất được phát hiện ở Mỹ. Nhưng theo Halvart Koeppen, quan chức Liên Hiệp Quốc (LHQ) chịu trách nhiệm điều tra những vụ buôn bán trái phép chất HCFC-22, vụ án chỉ cho thấy "phần nổi của tảng băng". Koeppen cũng cho biết trong hai năm qua, hải quan châu Âu đã bắt giữ được nhiều chuyến hàng buôn lậu HCFC-22 vào Phần Lan, Slovenia và Ba Lan. Những máy lạnh mới sản xuất có chứa HCFC-22 bị cấm bán ở Mỹ từ năm 2010, nhưng số lượng lớn hóa chất này vẫn còn cần thiết để phục vụ cho những chiếc máy lạnh cũ.

Ngành công nghiệp máy lạnh trên thế giới cần HCFC-22 cũng như kỹ nghệ ôtô dựa vào xăng dầu. Nhưng, dầu mỏ ngày càng khan hiếm và đắt đỏ, còn HCFC-22 đang trở nên dư thừa và có giá rẻ. Trong khi đó, giá HCFC-22 cung cấp hợp pháp đang tăng cao tại Mỹ và khắp châu Âu do chính quyền các quốc gia phát triển cố gắng tuân thủ Nghị định thư Montreal về việc giảm dần sự sử dụng hóa chất gây suy yếu tầng ozone. ở Mỹ, Cục Bảo vệ môi trường (EPA) yêu cầu các công ty phải có giấy phép mới được sản xuất, bán hay mua một số lượng đặc biệt HCFC-22, và số vụ "phê chuẩn" cũng giảm dần theo từng năm.

Chính sự giảm sút mạnh nguồn cung chất làm lạnh đã dẫn đến việc đẩy giá HCFC-22 tăng cao ở Mỹ và hóa chất này trở thành món hàng buôn lậu sinh lợi. Với sáng kiến giảm nguồn cung và kích thích tăng giá chất làm lạnh như thế, chính quyền Mỹ hy vọng các nhà sản xuất tập trung đầu tư vào những chất thay thế khác thân thiện với môi trường hơn và người tiêu dùng sẽ không sử dụng máy lạnh cũ nữa. Nhưng thật ra sáng kiến này đã không có được hiệu quả như mong muốn, nhất là trong giai đoạn kinh tế suy thoái khi mà người dân càng bám riết các thiết bị cũ hơn là sắm mới.

Công ty Marcone ở St. Louis liên quan đến mạng lưới buôn lậu chất làm lạnh.
Công ty Marcone ở St. Louis liên quan đến mạng lưới buôn lậu chất làm lạnh.

Công ty hóa chất khổng lồ DuPont đánh giá nhu cầu HCFC-22 ở Mỹ có thể vượt cung và đạt đến 10 tấn hàng mỗi năm trong vòng 3 năm tới. Do đó, theo các chuyên gia, số lượng thiếu hụt sẽ được bù lại thông qua con đường buôn lậu! Nạn buôn lậu chất HCFC-22 sẽ khó ngăn chặn được bởi vì những bình khí sẽ dễ dàng vận chuyển nếu chúng được dán nhãn sai lệch với sự thật. Trong khi đó, việc kiểm tra tốn nhiều thời gian, đòi hỏi những thiết bị test đắt tiền mà nhân viên biên giới lại phải ưu tiên nhắm vào các mục tiêu đặc biệt như súng và ma túy.

Trong thập niên 90 thế kỷ trước, khi thế giới mở chiến dịch loại bỏ sử dụng chất gây suy yếu mạnh tầng ozone gọi là CFC-12, buôn lậu cũng là một vấn đề hóc búa. Nhưng 20 năm sau, thách thức càng to lớn hơn do trung tâm công nghiệp chất làm lạnh di chuyển sang châu á, nơi mà sự sản xuất và tiêu thụ các hóa chất gây hại cho môi trường và "lá chắn" ozone bảo vệ hành tinh như HCFC khó được giám sát hơn. Đặc biệt là Trung Quốc, nước sản xuất, tiêu thụ và cung cấp HCFC lớn nhất thế giới. Theo số liệu báo cáo của UNEP, Trung Quốc sản xuất hơn 70% số lượng máy lạnh trên thế giới, và hơn một nửa số lượng HCFC-22 cung cấp cho thế giới đến từ quốc gia này. Hơn nữa, bọn buôn lậu dễ dàng cất giấu chất làm lạnh trong những kiện hàng hợp pháp. 

Cuộc điều tra căng thẳng kéo dài 2 năm - kết hợp nghe lén điện tử và sử dụng người đưa tin mật - đã vạch trần một mạng lưới buôn lậu trị giá hàng triệu USD và những con đường buôn lậu chất làm lạnh trải dài từ các nhà máy ở các quốc gia đang phát triển - nhiều nhất là ở Trung Quốc - đến Cộng hòa Dominican, Wales, Mexico và các địa điểm khác trước khi kết thúc trên đất Mỹ.

Theo hồ sơ điều tra, HCFC-22 của Trung Quốc sản xuất được giấu cẩn thận trong 3 container hàng hóa hợp pháp chở trên chiếc tàu nhỏ đi qua Ireland và Cộng hòa Dominican trước khi đến Miami để cung cấp cho Công ty Marcone. Carlos Garcia chịu trách nhiệm cung cấp số giấy tờ giả cần thiết cho những người trung gian ở Cộng hòa Dominican để dễ dàng đưa hàng vào Mỹ.

Một lượng chất HCFC-22 khác được chuyển lậu qua Harp Internation, công ty sản xuất hóa chất hàng đầu của Wales. Một lô hàng HCFC-22 buôn lậu khác đi theo con đường ngoằn ngoèo hơn - sản xuất tại Mỹ và xuất khẩu sang Mexico, cuối cùng quay trở về Miami để đi sâu vào đất Mỹ! Do Mexico chưa có quy định hạn chế HCFC-22 cho nên giá của chất làm lạnh ở đây rẻ hơn ở Mỹ rất nhiều. Bọn buôn lậu lợi dụng sự chênh lệch giá này để mua HCFC-22 tại Mexico (nhập khẩu từ Công ty DuPont) rồi vận chuyển qua vùng Caribe để đến Miami bán lại với giá cao.

Ngoài Carlos Garcia của Công ty Marcone còn có vài tay buôn lậu chất làm lạnh khác bị bắt giữ và kết án, bao gồm một cặp vợ chồng ở Florida và một người quốc tịch Ireland đang sống ở Mỹ

Duy Ân (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.