- Sinh viên gốc Á kiện Đại học Harvard vì phân biệt chủng tộc
- Chi phí cho một tù nhân tốn kém hơn học Đại học Harvard
- Thủ tướng tiếp GS. Thomas Vallely, Đại học Harvard
Vào buổi chiều, một trong những nhà sáng chế khoa học của Harvard đã bị còng tay, buộc tội nói dối với chính quyền liên bang về mối quan hệ tài chính của ông với chính phủ nước ngoài, và đặc biệt là ông tham gia chương trình Nghìn lẻ tài năng, một chiến dịch nhằm thu hút các nhà khoa học nước ngoài đến Trung Quốc.
Vụ bắt giữ Charles M. Lieber, Trưởng khoa Hóa và Hóa sinh của Đại học Harvard, đã báo hiệu một giai đoạn mới quyết liệt trong chiến dịch của Bộ Tư pháp Mỹ để tìm ra các nhà khoa học đang đánh cắp nghiên cứu từ các phòng thí nghiệm của Mỹ.
 |
Trong nhiều tháng, tin tức đã được đưa ra về việc truy tố các nhà khoa học, chủ yếu là các sinh viên tốt nghiệp và các nhà nghiên cứu Trung Quốc làm việc trong các phòng thí nghiệm của Mỹ. Nhưng Tiến sĩ Lieber đại diện cho một loại mục tiêu khác, một nhà nghiên cứu ngôi sao, người đã vươn lên tầm cao nhất của hệ thống phân cấp học thuật Mỹ. Charles M. Lieber là nhà hóa học Mỹ cực kỳ nổi tiếng, hạng ứng viên giải Nobel với 400 bài báo và hơn 50 phát minh sáng chế.
Tiến sĩ Lieber, một nhà lãnh đạo trong lĩnh vực điện tử nano, không bị buộc tội chia sẻ thông tin nhạy cảm với các quan chức Trung Quốc, mà là che giấu với Đại học Harvard, Viện Y tế Quốc gia và Bộ Quốc phòng về số tiền mà các nhà tài trợ Trung Quốc đã trả cho ông.
“Đây là một nhà khoa học rất, rất được đánh giá cao đang làm việc tại Harvard, một tổ chức lớn của Mỹ, ở cấp bậc cao nhất mà một người có thể có. Thật ngạc nhiên khi với tất cả những thành công có thể có trong lĩnh vực này, tại sao ông ta vẫn muốn nhiều hơn?”, Tiến sĩ Ross McKinney Jr. , Giám đốc khoa học của Hiệp hội các trường cao đẳng y tế Mỹ, nói.
Tiến sĩ Lieber, 60 tuổi, bị buộc tội đưa ra tuyên bố sai lệch hoặc gây hiểu lầm, một tội có bản án tối đa là 5 năm tù. Đại học Harvard cho biết Tiến sĩ Lieber đã được nghỉ phép vô thời hạn. Tiến sĩ Lieber là một trong 3 nhà khoa học bị buộc tội vào ngày 28/1.
Theo các nhà chức trách, Zaosong Zheng, một nhà nghiên cứu ung thư trực thuộc Harvard đã bị bắt gặp rời khỏi Mỹ với 21 lọ tế bào bị đánh cắp từ phòng thí nghiệm tại Bệnh viện Deaconess của Israel ở Boston. Họ nói rằng ông này thừa nhận đã lên kế hoạch thúc đẩy sự nghiệp của mình bằng cách xuất bản nghiên cứu ở Trung Quốc dưới tên riêng của mình. Zaosong Zheng bị buộc tội buôn lậu hàng hóa từ Mỹ và khai báo sai sự thật, và đang bị giam giữ tại Massachusetts sau khi một thẩm phán xác định rằng ông có nguy cơ bay ra nước ngoài.
Người thứ ba là Yanqing Ye, người đã thực hiện nghiên cứu tại Khoa Vật lý, Hóa học và Kỹ thuật y sinh của Đại học Boston cho đến mùa xuân năm ngoái, khi cô trở về Trung Quốc.
 |
Các công tố viên cho biết Yanqing Ye che giấu sự thật rằng cô là một Trung úy trong Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, và tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ từ các sĩ quan quân đội Trung Quốc khi còn ở Đại học Boston.
Cô Yanqing bị buộc tội gian lận visa, khai báo sai sự thật, hoạt động như một đại lý của một chính phủ nước ngoài và âm mưu. Yanqing Ye hiện đang ở Trung Quốc và không bị bắt.
Các công tố viên đã nói rõ rằng các cáo buộc được công bố vào 28-1 là một phần của cuộc bố ráp lớn hơn đối với các nhà nghiên cứu làm việc với Chính phủ Trung Quốc. Các tài liệu cáo buộc của tòa án mô tả các cam kết ngày càng tăng của Tiến sĩ Lieber tại Trung Quốc và những nỗ lực che giấu chúng khỏi cấp trên của ông ở Mỹ.
Năm 2011, các tài liệu cho biết, ông Lieber đã ký một thỏa thuận để trở thành một nhà khoa học chiến lược tại Đại học Công nghệ Vũ Hán ở Trung Quốc, với mức lương 50.000 đô la hàng tháng, 150.000 đô la chi phí sinh hoạt hàng năm và hơn 1,5 triệu đô la cho phòng thí nghiệm thứ hai ở Vũ Hán.
Năm 2013, ông đã tổ chức lễ thành lập một phòng thí nghiệm chung, Phòng thí nghiệm Nano chung của Đại học Công nghệ Vũ Hán và Đại học Harvard. Và ông đã được thông báo vào năm 2012 rằng ông đã được chọn tham gia kế hoạch Ngàn Tài năng, chương trình do Chính phủ Trung Quốc phát động.
Năm 2015, Harvard phát hiện Tiến sĩ Lieber đang lãnh đạo một phòng thí nghiệm tại Đại học Vũ Hán và thông báo cho ông rằng việc sử dụng tên và logo của Harvard là vi phạm chính sách của trường đại học. Tiến sĩ Lieber sau đó xa lánh dự án, nhưng tiếp tục nhận được các khoản thanh toán từ Trung Quốc, các công tố viên cho biết.
Năm 2017, Tiến sĩ Lieber được vinh danh là giáo sư đại học, cấp bậc giảng viên cao nhất của Harvard, một trong 26 giáo sư giữ vị trí đó. Cùng năm, ông được Giải thưởng N.I.H. cho phát minh điện tử lưới tiêm có thể tích hợp với não. Các nhà điều tra từ Bộ Quốc phòng - nơi đã cấp 8 triệu đô la tài trợ cho Tiến sĩ Lieber - bắt đầu thẩm vấn ông vào năm 2018 về các nguồn thu nhập thứ cấp, các công tố viên cho biết.
Tiến sĩ Lieber nói với họ là ông biết về chương trình Ngàn Tài năng của Trung Quốc, nhưng chưa bao giờ được mời tham gia. Hai ngày sau cuộc trò chuyện đó, Tiến sĩ Lieber đã nhờ một cộng tác viên phòng thí nghiệm giúp ông xác định các trang web mà ông được gọi là người đứng đầu phòng thí nghiệm Trung Quốc.
Năm ngoái, Harvard đã được yêu cầu nộp báo cáo chi tiết về Tiến sĩ Lieber cho N.I.H., nơi đã cung cấp 10 triệu đô la tài trợ cho các dự án nghiên cứu của ông. Ông nói với các quan chức đại học rằng ông không có mối liên hệ chính thức nào với Đại học Công nghệ Vũ Hán, các công tố viên nói rằng ông không phải và chưa bao giờ là một người tham gia chương trình Ngàn Tài năng.
Chiến dịch xem xét kỹ lưỡng các nhà khoa học tài trợ nước ngoài là một hoạt động tương đối mới. Cuối năm 2018, Jeff Sessions, khi đó là Tổng chưởng lý, tuyên bố rằng Mỹ đang đứng trước những mối đe dọa có chủ ý, có hệ thống và có tính toán từ nước ngoài. Do đó, các nhà nghiên cứu đang chịu mức độ giám sát cao hơn về tài trợ nước ngoài so với trước đây, Derek Adams, cựu công tố viên liên bang chuyên về gian lận dân sự cho biết.
