Bị cáo Olyog Sokolov, 64 tuổi, Phó giáo sư sử học danh tiếng, luôn quay mặt đi để tránh bị ghi hình, chỉ có một lần duy nhất ngay khi mở đầu cuộc nghị án, Sokolov bắt gặp cái nhìn của bà mẹ cô gái bị ông ta giết chết. Sokolov đã cúi đầu nhận hình phạt 12 năm 6 tháng tù giam…
Cái chết thảm của cô gái trẻ
Ngày 9-11-2019, một người lái xe taxi đi qua bờ sông Moika nhận thấy Olyog Sokolov đang dầm mình trong nước lạnh để cố nhấn chìm một chiếc ba lô, bèn gọi ngay cấp cứu y tế, đồng thời lôi lão và chiếc ba lô lên bờ, nhưng Sokolov vẫn cố nhấn chiếc ba lô chìm xuống nước. Tổ cấp cứu y tế đến và chẩn đoán Sokolov bị cảm lạnh tuy lão không cần phải nhập viện. Khi cảnh sát đến, nhân viên y tế phát hiện vết rách của chiếc áo lão mặc ngoài. Cảnh sát xem xét con người đáng nghi này và các đồ đạc của lão, trong đó có chiếc ba lô đang lập lờ gần bờ và phát hiện hai cẳng tay phụ nữ. Rõ ràng, đây là một vụ án mạng.
Lập tức tổ điều tra được điều đến bờ sông Moika rồi dẫn giải Sokolov về nhà và phát hiện thêm một số mảnh thi thể của một phụ nữ trẻ, kể cả thủ cấp. Sokolov thú nhận chính mình đã giết người tình của mình là Anastasia Eschenko 24 tuổi, sau đó phân xác để hủy vết tích phi tang. Ông ta định kết liễu đời mình ở thành Petropavlovsk trong trang phục hoàng đế Napoleon.
 |
| Olyog Sokolov. |
Chân dung kẻ giết người
Olyog Sokolov vốn là một người siêu phàm, một nhà sử học có tên tuổi trên thế giới và là chuyên gia lớn nhất ở Nga về Napoleon, có công trạng được ghi nhận bởi cộng đồng khoa học trong nước và quốc tế. Đây là tác giả của hơn 100 công trình khoa học gồm 16 tập khảo cứu bằng các thứ tiếng Nga, Pháp, Ba Lan và Tây Ban Nha. Năm 2003, ông ta từng được nước Pháp tặng thưởng Huân chương Bắc Đẩu Bội tinh do có đóng góp kiệt xuất vào sự phát triển của công cuộc nghiên cứu và truyền bá lịch sử nước Pháp.
Là tiến sĩ khoa học lịch sử, Phó giáo sư trường Đại học Tổng hợp Quốc gia Sankt-Peterburg (SPbGU), Sokolov được coi là người khởi đầu cho việc cải cách khoa học lịch sử quân sự của nước Nga. Từ năm 1976, thời còn Liên Xô, ông ta đã thành lập nhóm cải cách lịch sử quân sự thời Napoleon đầu tiên. Các bài giảng của ông ta có tiếng vang rất lớn trong giới sinh viên, họ cố gắng để không bỏ qua các tiết học của diễn giả. Bất chấp tuổi tác đã 64, ông ta rất tự tin ngự trên lưng ngựa, rất tao nhã khi giao tiếp với phụ nữ và biết chinh phục trái tim của họ bằng tính quyết đoán của mình cũng như bằng những bữa dạ tiệc trong ánh nến theo phong cách cổ điển thế kỷ XVIII.
Chẳng lấy gì làm ngạc nhiên khi ông ta đã có vài đời vợ, hôn nhân cuối cùng vừa tan rã năm 2018 đã để lại cho ông ta hai cô con gái. Một giảng viên ở trường nhận xét: “Tôi biết lão nóng tính, có thể quát nạt ai đó. Nhưng ngựa, đàn bà và rượu vang là tiêu chí cửa miệng của lão”... Mặc dù say mê lịch sử nước Pháp, Sokolov vẫn thích phong cách oai hùng quý tộc Nga hơn là hiệp sĩ thanh lịch Pháp. Về điều đó, cựu nữ sinh của Sokolov là Przhigodzkaya tham dự phiên tòa cho biết: cô gặp vị giảng viên này vào năm 2007, hai năm sau khi nhập trường SPbGU. Chênh nhau hơn 30 tuổi nhưng Sokolov dễ dàng khiến cô say nắng vì những ánh nến, những cuộc khiêu vũ và những lời lẽ thanh tao. Nhưng Sokolov lại đòi hỏi cô phải hoàn toàn thuần phục và cố gắng chi phối mọi chuyện. Mới 21 tuổi, cô không chịu, thế là ông ta cư xử tàn khốc, dọa sẽ giết chết cô đem chôn ở công trường gần nhất. Có lần ông ta còn trói cô vào ghế và đánh đập, rồi dùng dây bện quấn vào cổ cô để thít chặt.
 |
| Hiện trường vụ án mạng. |
Anastasia Eschenko là con gái của đại tá an ninh Galina Eschenko. Một nhà khoa học nữ trẻ trung và tài năng, như nhiều nhân chứng tại tòa xác nhận. Luật sư của nạn nhân là Alexandra Bakshiev kể là cô vừa tốt nghiệp loại xuất sắc ở khoa sử học SpbGU và được giữ lại làm nghiên cứu sinh. Những nhân chứng biết Sokolov và Eschenko nói rằng quan hệ giữa hai người tiến triển rất nhanh mặc dù họ chênh nhau đến gần 40 tuổi. Sau lần quen được độ vài tháng là Sokolov đã bàn về đám cưới và người tình trẻ chuyển đến ở với ông ta tại ngôi nhà gần bờ sông Moika. Đặc biệt, hai người hay cãi nhau khi Sokolov vốn quen với sự nổi tiếng của mình gặp phải đối thủ trong lĩnh vực nghề nghiệp là nhà báo Evgeny Ponasenkov. Năm 2018, Ponasenkov đăng một công trình có tên “Lịch sử đầu tiên của cuộc chiến năm 1812”. Từ tên gọi công trình đã thấy xuyên suốt một ý tưởng: trước công trình này không có một công trình khoa học nào khác được đăng. Mà từ thời điểm đó trở về thời Liên Xô, Sokolov là người theo khá sát vấn đề đó, nên mâu thuẫn giữa ông ta và Ponasenkov bật ra tầm quan sát của công chúng.
Tại phiên tòa, Sokolov có kể rằng Ponasenkov và những người vào hùa với ông đã nhạo báng ông ta và Eschenko, viết những điều độc địa trên internet, dọa giết và sẽ cản trở các tiết giảng của ông ta. Để giải thích nguyên nhân mình trả thù khốc liệt Eschenko, Sokolov còn tuyên bố rằng cô này đi đêm với phái Ponasenkov. Đối lại, Ponasenkov cam kết mình chưa bao giờ quen biết Eschenko và không hề làm cái việc đầu độc và theo dõi Sokolov.
Ponasenkov gọi những lời khai của Sokolov là cơn mê sảng của loài súc vật và cũng nói với báo chí rằng Sokolov thường xuyên đổ lỗi của mình cho người khác, lúc đầu thì đổ cho nạn nhân, sau đó đổ cho bố mẹ cô…
Bốn phát đạn
Suốt quá trình điều tra kéo dài 10 tháng, trong các cuộc hỏi cung, Sokolov nói rất nhiều chuyện với các nhà điều tra, khi thì nói về tình yêu với người bị ông ta giết, khi thì nói về những ý nghĩ đen tối trong đầu cô người tình. Theo lời Sokolov thì ngoài những việc làm mờ ám với Ponasenko, Eschenko còn kết bạn với những đối tượng hình sự sừng sỏ, tình tang với một người môi giới địa ốc chợ đen dẫn đến vu khống ông ta, sau đó cô còn định báo cho cảnh sát. Tất cả kế hoạch đó nhằm chiếm đoạt căn hộ của ông ta ở bờ sông Moika.
Trong quá trình xem xét toàn bộ bối cảnh vụ việc và thẩm tra hàng loạt, các chuyên gia xác nhận bị can đã bắn 4 phát đạn vào đầu Eschenko.
 |
| Nạn nhân là nữ nghiên cứu sinh. |
Tại tòa, Sokolov cố thuyết phục hội đồng xét xử rằng mình giết người trong trạng thái bức xúc, không chịu nổi sự nhục mạ. Theo lời ông ta thì hai người thường xuyên cãi nhau bởi vì người tình trẻ không thích ông ta tiếp xúc với hai cô con gái của hôn nhân lần trước. Điều này được khẳng định khi xem xét nhật ký của Anastasia. Anastasia Eschenko mơ một gia đình bình thường một chồng một vợ và con đẻ của mình. Cô tin là nhà sử học hay phản bội mình, vẫn đi lại với vợ cũ. Điều đó làm cho Eschenko hay gắt gỏng với Sokolov và hai đứa con.
Sokolov nói rằng không nhớ hành động sau đó của mình sau án mạng và giai đoạn phân xác, chỉ biết mở mắt ra lão đã thấy nước ngập đến thắt lưng và lạnh ghê gớm. Nhưng chuyên gia tâm lý bác lại, vì Sokolov không ở trong tình trạng bức xúc và phải trả giá cho những hành động của mình: biết không đủ sức một mình lôi thi thể ra khỏi căn hộ, ông ta bèn phân xác, và theo kết quả điều tra, Sokolov làm việc đó bằng chiếc cưa cán gỗ, sau đó đến hiệu “Leroy Merlin” mua một chiếc túi lớn để chứa các phần thi thể và đến trung tâm IKEA mua nệm mới thay thế nệm cũ.
Tòa xác định Sokolov phạm tội trong điều kiện chấn thương tâm lý kéo dài, nhưng vẫn giữ được năng lực chịu trách nhiệm. Tòa cũng làm sáng tỏ: mối quan hệ hai người xấu đi sau kỳ nghỉ năm 2019. Tất nhiên vấn đề với nhà sử học trẻ Ponasenkov có ảnh hưởng đến Sokolov, nhưng yếu tố chủ yếu là bản chất của ông ta thiên về sự chi phối và bao giờ cũng nổi đóa nếu có ai đó không chịu nghe lời, điều này cũng được những người biết rõ Olyog Sokolovà xác nhận.
Ngày định mệnh đó là sinh nhật một người bạn, Anastasia được mời đi nhà hàng, nhưng chưa đi thì lại nổ ra cuộc cãi cọ với Sokolov vì thói ghen tuông của Sokolov. Từ quát tháo đến nhục mạ lẫn nhau, Anastasia lại nhắc đến chuyện hai cô con gái và thói phản bội của ông ta, lúc ấy Sokolov giở súng ra, cô cũng vơ lấy dao. Điều tra không loại trừ cô làm việc đó do hoảng sợ và Olyog Sokolov thừa cơ bóp cò. Tòa cũng nhận định vụ giết người này là hành động tự phát, không có trong kế hoạch. Người hàng xóm đến tòa cũng kể là thường nghe tiếng nhạc và vợ chồng nhà sử học hay cãi nhau, hôm xảy ra án mạng có thấy tiếng đập vào tường và tiếng rít của cô.
Trong phần lớn thời gian xét xử, bà mẹ của Anastasia Eschenko thường định nhìn thẳng vào mắt Olyog Sokolov, nhưng ông ta chỉ chú mục vào chánh tòa và các luật sư. Mỗi lần thay đổi tư thế trong chừng một phút, ông ta đều cố ý để các phóng viên nhiếp ảnh không ở góc nhìn thuận tiện. Theo pháp luật Nga, tòa tuyên án xong, Sokolov đứng bất động một lúc như cố mường tượng những năm sẽ phải ở trong tù: hết hạn 12 năm 6 tháng mất tự do thì ông ta sẽ 76 tuổi, mà các luật sư bào chữa cho ông ta cũng không sẵn sàng kháng án vì tòa đã nghiên cứu và xét xử khách quan.
