Mỹ: Nỗ lực chống rò rỉ thông tin mật quốc gia

Trong thời gian gần đây, Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) đã tiến hành nhiều cuộc phỏng vấn đối với các quan chức cao cấp đã rời chức vụ hay đương nhiệm trong nỗ lực săn lùng những đối tượng làm rò rỉ thông tin mật quốc gia. Cuộc điều tra những vụ tiết lộ thông tin mật - mở rộng đến Nhà Trắng, Lầu Năm Góc, Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA) và Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) - được coi là quy mô nhất của FBI từ trước đến nay.

Chiến dịch của FBI diễn ra đồng thời với sự phê chuẩn của Thượng viện Mỹ về luật mới được soạn thảo nhằm ngăn cản những sự trao đổi thông tin giữa giới chức tình báo và các phóng viên báo chí và truyền thông. Tuy nhiên, các cựu sĩ quan tình báo và nhà hoạt động nhân quyền lo ngại luật mới có thể phản tác dụng đồng thời gây ra một số vấn đề liên quan đến hiến pháp.

Luật mới được Thượng viện thông qua sẽ giúp giảm bớt được số người ở mỗi cơ quan an ninh được phép nói chuyện với các phóng viên về thông tin mật, đòi hỏi các ủy ban tình báo của Thượng viện và Hạ viện cẩn thận hơn nữa trong việc cho phép tiết lộ thông tin tình báo, đồng thời cho phép chính quyền cắt lương hưu của bất cứ sĩ quan tình báo nào tiết lộ trái phép thông tin mật.

Ứng cử viên tổng thống Mitt Romney cùng với các nghị sĩ Cộng hòa khác cáo buộc Nhà Trắng đã rò rỉ những thông tin mật nhằm mục đích tôn lên hình ảnh của Tổng thống Barack Obama để giành chiến thắng trong cuộc bầu cử sắp tới. Trong khi đó, Tổng thống Obama tuyên bố Nhà Trắng không đứng đằng sau những vụ tiết lộ thông tin mật trong thời gian qua và cam kết sẽ truy tố những người chịu trách nhiệm về thông tin bị rò rỉ.

Chính quyền Obama được cho là lập kỷ lục về số lượng những vụ truy tố tội thông tin mật rò rỉ cho giới truyền thông - tất cả là 6 vụ so với chỉ 3 vụ ở chính quyền các tổng thống trước đây.

Thượng nghị sĩ John McCain cũng cho rằng, FBI hành động chậm chạp và nên tập trung điều tra các quan chức cao cấp của Obama. Những thông tin bị tiết lộ trong thời gian qua bao gồm âm mưu đánh bom máy bay của nhánh Al-Qaeda ở Yemen bị một điệp viên hai mang chặn đứng, những chi tiết về chương trình phối hợp phát triển virus máy tính Stunext giữa Mỹ và Israel nhằm mục đích phá hoại các thiết bị ly tâm trong chương trình hạt nhân của Iran, và một mô tả về vai trò của Obama trong việc phê chuẩn "danh sách tiêu diệt" các nghi can khủng bố bằng chiến dịch máy bay không người lái.

Toàn bộ các thông tin này được công bố trên The Times, The Associated Press, Newsweek và các phương tiện truyền thông khác, cũng như trong những cuốn sách được xuất bản mới đây của các phóng viên Newsweek và The Times.

Tháng 6/2012, Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Eric Holder chỉ định hai công tố viên liên bang - Ronald Machen ở Washington D.C, và Rod Rosenstein ở Maryland - chịu trách nhiệm điều tra những vụ việc tiết lộ thông tin mật quốc gia và động thái này có thể được coi là phát súng đầu tiên trong cuộc chiến mới chống rò rỉ thông tin mật của chính quyền Mỹ. Tuy nhiên, Kenneth L. Wainstein - cựu Thứ trưởng Tư pháp về an ninh quốc gia dưới thời chính quyền Tổng thống George W. Bush - nhận định phần lớn những cuộc điều tra về rò rỉ thông tin mật thường không mang đến kết quả như mong muốn và nhiều cuộc truy tố bị thất bại.

Bộ tưởng Tư pháp Eric Holder nói chuyện trước Hội đồng tư pháp Hạ viện.
Bộ tưởng Tư pháp Eric Holder nói chuyện trước Hội đồng tư pháp Hạ viện.

Để chiến thắng trong một vụ án rò rỉ thông tin tại tòa án, các công tố viên phải chứng minh với thẩm phán rằng thông tin bị tiết lộ có thể gây nguy hại cho nước Mỹ và mang lại lợi ích cho nước ngoài. Và cho đến nay, Tòa án liên bang Mỹ chỉ buộc tội được một chuyên gia phân tích tình báo đã cung cấp những hình ảnh vệ tinh chụp cơ sở đóng tàu của Liên Xô cho tờ Jane's Defense Weekly vào năm 1984.

Luật mới chống rò rỉ thông tin của Thượng viện nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ của cả hai đảng nhưng gặp phải sự chống đối của các quan chức tình báo, Nhà Trắng hay Ủy ban tình báo Hạ viện. Những người chỉ trích lập luận rằng, những quy định mới nên có sự chọn lọc ở mức độ cao, chỉ nên áp dụng đối với các cơ quan tình báo mà không nhằm vào Nhà Trắng, Bộ Ngoại giao hay chính Quốc hội.

Ngoài ra, W. George Jameson - luật sư từng phục vụ CIA suốt 30 năm - còn cho rằng, luật cấm quan chức nói chuyện với giới truyền thông có thể thúc đẩy các phóng viên tìm đến những nguồn không chính thức khác dẫn đến việc nhiều thông tin hơn nữa bị rò rỉ mà không kiểm soát được. Mark M. Lowenthal, cựu Phó giám đốc CIA, cho biết mọi người trong thế giới tình báo đều thừa nhận lượng thông tin mật bị rò rỉ hiện nay là quá lớn song luật mới của Thượng viện không là giải pháp đúng đắn.

Quan sát gần hơn những vụ rò rỉ thông tin người ta sẽ nhìn thấy một số sự phức tạp. Ví dụ, thông tin về sâu máy tính Stuxnet không do báo chí đưa tin đầu tiên mà chính từ các công ty an ninh mạng nhìn thấy hậu quả của nó tại một vài quốc gia.

Tháng 1/2009, tờ New York Times đưa tin Tổng thống George W. Bush cho phép tiến hành những cuộc tấn công vào mạng máy tính của Iran, và những bài báo mới đây cung cấp thêm nhiều chi tiết về vai trò của Mỹ trong những cuộc tấn công này.

Các thượng nghị sĩ (từ trái qua phải): Saxby Chambliss (Phó Chủ tịch Ủy ban Tình báo Thượng viện), John McCain và John Comyn trong cuộc họp báo tại Capitol Hill ở Washington, ngày 26/6/2012.
Các thượng nghị sĩ (từ trái qua phải): Saxby Chambliss (Phó Chủ tịch Ủy ban Tình báo Thượng viện), John McCain và John Comyn trong cuộc họp báo tại Capitol Hill ở Washington, ngày 26/6/2012.

Elizabeth Goitein, chuyên gia Trung tâm tư pháp Brennan Đại học New York , nhận định có quá nhiều thông tin thông thường cũng được xếp vào loại mật chính là nguyên do dẫn đến việc bị rò rỉ thông tin. Cũng theo Goitein, hơn 4,8 triệu nhân viên chính quyền và nhà thầu hiện được phép sử dụng thông tin nên từ đó dẫn đến việc những bí mật khó được giữ kín.

Một quan chức tình báo cao cấp cho biết, James Clapper, Giám đốc Tình báo Quốc gia (DNI), sắp tới sẽ cho phép thực hiện các cuộc kiểm tra phát hiện nói dối ở khắp các cơ quan tình báo nếu cần thiết để ngăn chặn việc rò rỉ thông tin mật. Đồng thời Clapper cũng đang chuẩn bị cho thành lập một đội đặc nhiệm truy lùng những đối tượng tiết lộ thông tin ở bất cứ đâu bên trong cộng đồng tình báo Mỹ. Đội đặc nhiệm sẽ bao gồm các tổng thanh tra từ mỗi cơ quan tình báo. Vấn đề tiếp theo là liệu Quốc hội có coi hành động rò rỉ thông tin mật là một trọng tội hay không - một biện pháp mà một số nghị sĩ đề nghị.

Năm 2000, Quốc hội đã thông qua một dự luật như thế song sau đó đã bị Tổng thống Bill Clinton bác bỏ. Và năm 2002, Bộ trưởng Tư pháp của Tổng thống George W. Bush - John Ashcroft - nói trước Quốc hội rằng không có luật mới nào là cần thiết

Trang Thuần (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.