Tay chống tham nhũng, tay “vá lỗ thủng” ngân hàng trong thập niên 1990
Vào đúng thời gian trọng điểm của cuộc khủng hoảng phá sản ngân hàng lớn nhất trong lịch sử Trung Quốc năm 1998, bấy giờ ông Vương Kỳ Sơn - một đảng viên Đảng Cộng sản, nguyên Giáo sư Sử học đang quyết tâm tiễu trừ tham quan trong ngành tài chính, thì bất ngờ có một người bạn từ xa ghé thăm nhà cùng với lời cảnh báo nguy hiểm rằng, ông không nên “ngồi trên lưng cọp.”
“Tôi đã cố giải thích cho ông ấy hiểu những chủ ngân hàng đó rất có thế lực và họ có mối quan hệ gần gũi với các nhà lãnh đạo chính trị, đồng thời tôi nói rõ trong lòng thật sự bất an về phản ứng của họ nếu như Vương Kỳ Sơn buộc họ phải chịu thất bại nặng nề. Ông chỉ từ tốn bảo tôi ngừng nói và khẳng định ông luôn kiên nhẫn. Quả thật, Vương Kỳ Sơn là một con người rất cương nghị và nhẫn nại”, giọng bồi hồi đầy trân trọng và trìu mến, ông Hoàng Giang Nam hồi tưởng một kỷ niệm đẹp về người bạn thân và cũng là đồng nghiệp cũ Vương Kỳ Sơn.
Vào giữa những năm 1990, với nhiệm vụ vừa mới vừa khó: Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước kiêm Thống đốc Ngân hàng Xây dựng, ông Vương Kỳ Sơn đã tạo ra một ngân hàng đầu tư thương mại đầu tiên của Trung Quốc liên doanh với tập đoàn tài chính Morgan Stanley (Mỹ) và vào cuối những năm 1990 giám sát qui trình phá sản trị giá 4 tỉ USD của Tập đoàn Tín dụng và Đầu tư Quốc tế Quảng Đông do mắc nợ không có khả năng trả. Nhờ công lớn của Vương Kỳ Sơn, Chính phủ Trung Quốc đã bảo vệ thành công hàng tỉ USD ngân sách.
Quân sư “cú đấm thép” của Tập Chủ tịch trên trận tuyến chống tham nhũng
Đầu tháng 8 vừa qua, Ủy ban Thanh tra - Kỷ luật Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, cơ quan do ông Vương Kỳ Sơn lãnh đạo chính thức tiến hành một cuộc điều tra nhắm vào Chu Vĩnh Khang, nguyên Giám đốc Cơ quan An ninh mật vụ kiêm cán bộ cấp cao Chính phủ Trung Quốc bị truy tố công khai tội danh tham nhũng. Kể từ ngày lập quốc năm 1949, đây là lần đầu tiên trong lịch sử Trung Quốc xảy ra một vụ đại án tham nhũng có liên quan đến một đảng viên cấp cao nắm quyền lãnh đạo cơ quan an ninh.
“Con hổ” Chu Vĩnh Khang (trái) và “con cáo” Bạc Hy Lai đã sa lưới pháp luật Trung Quốc vì tội tham nhũng.
Vương Kỳ Sơn xem tham nhũng chính là kẻ thù số 1 đối với vận mệnh quốc gia, chỉ sau hơn 18 tháng tham gia chiến dịch chống tham nhũng, ông đã giúp Đảng Cộng sản Trung Quốc “thanh lọc” bộ máy khi có đến 250 ngàn cán bộ trong đó có 39 quan chức cấp thứ trưởng hoặc bộ trưởng phải hầu tòa và bị pháp luật trừng trị nghiêm khắc vì “ăn bẩn”, do đó cho đến nay, ông Vương Kỳ Sơn được cho là “cánh tay phải” đắc lực có quyền lực chỉ sau Chủ tịch Tập Cận Bình.
Quyết sách chống tham nhũng đã trở thành chính sách trọng tâm của chính quyền Chủ tịch Tập Cận Bình, thời gian và qui mô của nó đã gây ngạc nhiên cho nhiều người dân Trung Quốc, đặc biệt các quan chức rơi vào “tầm ngắm”.
Nhiều quan chức cấp cao trên khắp Trung Quốc hoạt động và công tác nhiều lĩnh vực khác nhau từ tài chính cho đến lương thực - thực phẩm đã trở thành “mục tiêu đặc biệt” của “Bao Thanh Thiên” Vương Kỳ Sơn, điển hình nhất có thể kể đến như: Bạc Hy Lai, Chu Vĩnh Khang - nguyên lãnh đạo cơ quan an ninh quốc gia, ngoài ra còn có một lãnh đạo cấp cao tỉnh Tứ Xuyên cùng một số chủ doanh nghiệp quốc doanh.
Tham nhũng đang gây ra ảnh hưởng nghiêm trọng đối với nền kinh tế Trung Quốc, nhận thức rõ mối nguy hại đó, ông Tập Cận Bình ngay từ khi nhậm chức Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch đã lập tức tuyên bố chính sách trọng tâm của Đảng Cộng sản nước này: tiêu diệt “ruồi” lẫn “hổ” và nhân tố chính trị đầy năng lực được người đứng đầu nhà nước Trung Quốc tín thác, trao cho “thượng phương bảo kiếm” diệt tham quan không ai khác: Vương Kỳ Sơn. Kể từ khi khởi động trận chiến chống tham nhũng đến nay, ông Vương Kỳ Sơn đã phanh phui nhiều vụ án lớn, chẳng hạn vụ một số cán bộ cấp cao ngành cảnh sát nhận hối lộ của tập đoàn dược phẩm GlaxoSmithKline, nhiều quan chức cỡ “bự” nhận “quà hậu tạ” đắt tiền từ nhà sản xuất đồng hồ Thụy Sĩ, túi xách ngàn đô LV, Remy Cointreau & Diageo để được tạo “môi trường kinh doanh thuận lợi”...
Ông Vương Kỳ Sơn là một trong những quân sư tham mưu cho ông Tập Cận Bình lập kế hoạch bất ngờ “đánh úp” những “con hổ” tham lam tại Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc, nhiều đối tượng đã bị xử lý hình sự. Cách chống tham nhũng của Trung Quốc đáng để nhiều quốc gia trên thế giới “tham khảo”, vì trước khi diệt một hoặc một “chuỗi” tham quan, chính quyền ông Tập Cận Bình sẽ bí mật lựa chọn cán bộ đủ đức - tài lãnh đạo, lấy lại uy tín cho cơ quan hoặc doanh nghiệp có lãnh đạo đã bị tòa kết tội tham ô hoặc lạm dụng chức quyền chiếm đoạt tài sản.
Sự sắp xếp này phản ánh quyền lực đặc biệt của Ủy ban Thanh tra - Kỷ luật Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc - một cơ quan luật pháp bí mật tối cao có quyền bắt giữ, điều tra vô thời hạn đối với bất kỳ đảng viên nào trong tổng số 87 triệu đảng viên Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Phát biểu tại một cuộc họp của Ủy ban Thanh tra - Kỷ luật Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc vào năm ngoái - Tổng thư ký Vương Kỳ Sơn đã đề cập đến chiến dịch chống tham nhũng bằng giọng rất đanh thép: “Chúng ta phải nhận thức sâu sắc về bản chất trường kỳ, sự phức tạp và khó khăn của cuộc chiến này để xây dựng một thể chế vững mạnh, một chính phủ trung thực và chống lại tham nhũng. Chúng ta phải kiên trì triệt tiêu cả triệu chứng lẫn nguyên nhân gốc rễ gây ra nạn tham nhũng”.
Vượt ra ngoài “bóng” lớn của cha vợ
Người ta cho rằng sở dĩ ông Vương Kỳ Sơn có quyền lực chính trị là nhờ nhạc phụ (cha vợ) Diêu Y Lâm - một trong những nhà lãnh đạo cấp cao nhà nước Trung Quốc trong những năm 80-90 thế kỷ XX, người được mệnh danh là “đội trưởng đội cứu hỏa quốc gia” vì luôn khéo léo xử lý những biến động chính trị, kinh tế, và xã hội.
Tuy nhiên, cho đến nay nhiều người Trung Quốc dần tin tưởng: Vương Kỳ Sơn không bị “bóng” cha vợ “đè”, công nhận ông có năng lực, bản lĩnh chính trị thật sự vững vàng, ông không nịnh bợ hay xun xoe bất kỳ lãnh đạo cấp cao nào. Đó là lý do vì sao ông Tập Cận Bình tin tưởng chọn ông làm “mũi hỏa công” chính trong cuộc chiến diệt trừ tham nhũng.
