Những ngày giáp Tết, căn nhà nhỏ của vợ chồng chị Nguyễn Thị Ngọ (SN 1990) và anh Trần Văn Nho (SN 1987) ở Ninh Bình đầy ắp niềm vui. Đây là cái Tết hạnh phúc trọn vẹn đầu tiên sau 8 năm hiếm muộn, vợ chồng họ đã có cô con gái xinh xắn vừa chào đời.
Kết hôn năm 2017 nhưng mãi họ không có con, áp lực đè nặng lên vai hai vợ chồng trẻ. Đi khám kết quả cho thấy anh Nho bị tinh trùng yếu, khiến khả năng thụ thai tự nhiên gặp nhiều khó khăn. Năm tháng trôi qua, hy vọng vẫn mong manh.
Không có tiền làm thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), vợ chồng họ uống thuốc nam, thuốc bắc, đi khám nhiều nơi, thậm chí vào tận TP Hồ Chí Minh với mong muốn “còn nước còn tát”. Song mọi nỗ lực vẫn chưa đem lại kết quả.
Đến năm 2022, sau khi tích góp và vay mượn thêm người thân, bạn bè, vợ chồng chị Ngọ bước vào hành trình IVF. Trải qua 6 lần chuyển phôi liên tiếp nhưng không thành công, chị Ngọ còn phải trải qua nhiều can thiệp như xử lý ứ dịch vòi tử cung, cắt polyp, cắt vách ngăn buồng tử cung, nhưng chưa chạm đến may mắn.
Nợ nần chồng chất, áp lực tâm lý bủa vây, đã có lúc vợ chồng chị Ngọ nghĩ đến việc dừng lại. Nhưng may mắn đã mỉm cười khi anh chị là một trong 10 gia đình nhận được gói hỗ trợ miễn phí 100% chi phí IVF năm 2024 của Bệnh viện Nam học và hiếm muộn Hà Nội. Đó không chỉ là sự giúp đỡ về tài chính mà còn là điểm tựa tinh thần để họ tiếp tục nuôi hy vọng.
Tháng 7/2024, hành trình IVF lần hai bắt đầu. Hai tháng sau, lần chuyển phôi thứ 7 cho kết quả mang thai, cả gia đình vỡ òa. Nhưng niềm vui chỉ kéo dài đến tuần thứ 7 thì thai ngừng phát triển. Nỗi đau thêm một lần thử thách ý chí của đôi vợ chồng.
Không bỏ cuộc, tháng 3/2025, chị Ngọ bước vào lần chuyển phôi thứ 8. Lần này, phép màu đã ở lại. Vượt qua tất cả, cuối năm 2025, bé Trần Ngọc Diệu Anh chào đời khỏe mạnh, khép lại hành trình gần một thập kỷ bằng cái kết mà anh chị đã mong ngóng suốt bao năm.
Giống chị Ngọ, chị Đặng Thị Thùy Trang (Ninh Bình) kết hôn từ năm 2012 nhưng mãi cũng không có con. Sau khi đi khắp nơi tìm thuốc Nam và thuốc Bắc về uống, "phép màu" vẫn chưa xuất hiện với họ.
Chị Trang quyết định đến bệnh viện thăm khám. Kết quả chị bị vòi trứng thông hạn chế. Nhiều lần thực hiện thụ tinh nhân tạo (IUI) thất bại khiến tinh thần chị Trang kiệt quệ. Một ngày, chị nghẹn ngào nói với chồng: “Hay mình ly hôn, để anh đi tìm hạnh phúc mới”. Chồng chị nắm chặt tay vợ nói: “Tin anh, rồi mình sẽ tìm ra cách mà em”.
Sau nhiều năm chạy chữa, anh chị hiểu rằng con đường phía trước chỉ còn thụ tinh trong ống nghiệm (IVF). Trong lần làm IVF đầu tiên, bác sĩ phát hiện vòi trứng chị Trang bị ứ dịch, cần phẫu thuật kẹp vòi trứng để tránh ảnh hưởng đến khả năng làm tổ của phôi.
Lần chuyển phôi tiếp theo, chị Trang có tin vui nhưng thai sinh hóa (phôi không phát triển). “Khoảnh khắc đó, tôi như sụp đổ. Nhưng nhìn xung quanh có những người chờ con hơn 10 năm, mình lại tự nhủ phải kiên trì”, chị Trang chia sẻ.
Anh chị quay lại Bệnh viện Nam học và hiếm muộn Hà Nội, được bác sĩ xây dựng cho phác đồ mới. Lần này, may mắn đã mỉm cười với hai vợ chồng hiếm muộn 8 năm khi chị Trang có tin vui đậu thai. 9 tháng sau, 2 bé song sinh Lê Duy Hưng và Lê Thuỳ Linh chào đời khỏe mạnh, mang đến hạnh phúc vô bờ cho cặp vợ chồng hiếm muộn.
Theo các bác sĩ, ghi nhận từ thực tế bệnh viện, ngày càng nhiều cặp vợ chồng đến điều trị vô sinh hiếm muộn thể hiện xu hướng tăng và trẻ hóa. Nếu như khoảng 10 năm trước, Bệnh viện Phụ sản Trung ương mỗi tháng tiếp nhận chỉ 1 đến 2 ca vô sinh thì con số này đã tăng gấp 20 lần ở thời điểm hiện tại.
ThS.BS Lê Thị Thu Hiền, Giám đốc chuyên môn, Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội cho biết, tỷ lệ vô sinh hiếm muộn ở Việt Nam cao và góp phần tác động đến mức sinh chung cả nước. Tỷ lệ vô sinh hiếm muộn ở Việt Nam cao trong khi mức sinh đang có xu hướng giảm thấp dẫn tới nhiều hệ lụy như suy giảm dân số, thiếu lao động đặc biệt là lao động trẻ, già hóa dân số và tăng gánh nặng an sinh xã hội.
Nguyên nhân vô sinh thường gặp ở nữ là tắc hai vòi tử cung, hội chứng buồng trứng đa nang, lạc nội mạc tử cung. Bệnh nhân không rụng trứng do bẩm sinh, tuổi cao, hậu quả của phẫu thuật hoặc điều trị hóa chất. Đời sống gặp áp lực, căng thẳng, bất thường đường sinh dục... gây rối loạn quá trình rụng trứng.
Nam giới vô sinh thường không có tinh trùng do suy tinh hoàn, xuất tinh ngược hoặc tắc nghẽn hệ thống dẫn tinh. Người có tinh trùng yếu, ít, bất thường do bẩm sinh về gene, hệ quả của bệnh quai bị, viêm tinh hoàn. Thói quen uống rượu hút thuốc cũng ảnh hưởng đến chất lượng tinh trùng.
Các bác sĩ khuyến cáo, khi vợ chồng sau 6–12 tháng mà chưa có con, người phụ nữ nên chủ động đi khám chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh đánh mất “thời gian vàng” cho thiên chức làm mẹ.
Hạnh phúc lớn lao của gần 70 cặp vợ chồng vô sinh nghèo 
Hút thuốc lá tăng nguy cơ vô sinh ở nam giới 
