Chỉ còn vài tiếng đồng hồ nữa giao thừa sẽ đến. Thời tiết năm nay thật đỏng đảnh. Chỉ mấy hôm trước nắng hanh hao, thế mà hôm nay trời đổi gió, chuyển lạnh đột ngột. Hạt mưa rắc dày "đồng lõa" với cái rét buốt giá như muốn cắt da, bầm thịt. Tôi thảng thốt, lo sợ. Nỗi sợ cố hữu của đứa trẻ hoang hoải, ngơ ngác ngay trong chính nhà mình. Vây bám trong đầu thằng bé chưa đến 14 tuổi là cả mớ những câu hỏi lạ kỳ, có vẻ như ngu ngơ, người ngoài nghe chắc là khó hiểu nổi: "Đêm nay, mình ở đâu?","Bố, mẹ...thế nào? Em Tuấn ra sao"...
Ngôi nhà thân thương gắn bó với bao kỷ niệm tuổi thơ bỗng trở nên xa lạ. Tôi dùng dằng giữa hai nửa yêu thương: Một bên là bố triền miên trong trạng thái tỉnh say như muốn quên đời. Một bên là mẹ hân hoan với niềm đam mê mới. Từ khi bố mẹ chia tay, tôi hẫng hụt, tuyệt vọng. Ai chưa từng bị bỏ rơi sẽ không biết sự khốn khổ này. Tôi khác tôi trước đó đến không ngờ. Sự bỏ rơi khiến tôi tự thấy mình như kẻ thừa, bị bỏ quên, có khi chẳng khác mấy quả bóng mặc sức cho người lớn lăn đá. "Của để dành" - mẹ vẫn thường say sưa mỗi khi nói về con cái, nhưng thực tế không phải thế. "Tài sản" đã bị "phát mại", phân tán te tua. Cụm từ hoa mỹ "của để dành" bị "phá sản". Tôi sống với bố. Còn em Tú ở với mẹ. Xem ra, anh em tôi như chẳng thuộc về ai. Hình như bố, mẹ đều cho rằng mình ngoại phạm, là kẻ vô can..
Chiều 30 Tết. Tôi móc ruột "con lợn đất còm" bị "đứt bữa" triền miên như chủ của nó. Vuốt lại mớ tiền lẻ cho phẳng phiu, nhét vào túi, tôi dắt xe ra đường. Ngang qua bãi quất, đào, tôi tần ngần dừng lại...Từ mấy hôm trước, xe ôtô cứ ùn ùn chở quất, đào về Hà Nội. Người bán hàng dựng lều lán ăn ở đó luôn. Họ trông chờ, hy vọng vào vụ thu hoạch này. Kết quả cả năm phụ thuộc vào "canh bạc" này. Nhưng đã đến chiều 30 tết mà số hàng vợi đi không là mấy. Quất, đào năm nay rớt thảm hại. Bóng chiều đổ ập. Chiều 30 Tết vắng lặng. Lúc ấy, bác bán hàng - trạc tuổi ông nội tôi - đội mũ bông rách lụp xụp, mới uể oải thu dọn nốt hành lý, vừa đi, vừa ngoái nhìn lại bãi quất xót xa. Gió rin rít từng hồi, từng hồi. Dáng bác xiêu xiêu chỉ chực ngã. Tôi chạy theo bác:
- Bác về...để quất, đào ở đây à?
- Không để... thì dễ mang được về chắc?
Bác trả lời mà không thèm nhìn mặt người hỏi. Buồn thiu. Đầu lao chúi về trước. Bước đi chậm chạp, nặng nề.
Cô nhân viên môi trường đẩy xe vừa tới, sầm sập chạy theo, túm bác bán quất lại:
- Ông để chềnh ềnh thế này à? Chở ngay đi cho tôi nhờ!
Vẻ mặt bác thất thần thật tội nghiệp. Đôi mắt đục mờ nhìn cô, giọng van vỉ:
- Tôi...cũng...không biết phải...thế nào. Chở đi đâu được bây giờ. Đành...v...ấ...t...đi thôi. Quê tôi...xa. Không biết có... còn xe mà v...ề nữa không. Thôi, trăm sự, tôi nhờ chị...
- Ông tưởng vứt mà xong à? Ai hầu cho. Ông nhìn xem đường phố vắng tanh, vắng ngắt. Tôi cũng phải về lo sắm sanh cho con tôi chứ. Mang ra cho lắm vào, để ế chỏng, ế chơ. Ông làm khổ tôi rồi... - Rồi cô khoát tay đây đẩy - Thôi ông về đi... về nhanh đi...
Nhìn bãi quất ngổn ngang, trút rụng đầy lá, quả héo, cô ái ngại, thở dài thườn thượt. Tôi chạy theo bác, dúi vào tay bác toàn bộ số bạc lẻ:
- Cháu mua một cây cho bác...nhưng cháu chỉ có ngần này tiền thôi... Bác về mau đi cho kịp xe. Cháu sẽ phụ cô dọn cho bác.
Bác cười mà như mếu. Úp lại tay tôi số tiền ấy, bác khoát tay:
- Thôi, bán chác cái gì nữa. Cháu lấy đi...
Vừa lúc đó, có cậu bé trạc tuổi tôi cũng vừa tới. Vứt toạch bao tải xuống đất, cậu hái quả quất chín đưa vào miệng, nhai ngấu nghiến, khiến nước miếng trong miệng tôi tứa ra.
Tôi chọn được một cây quất "tứ quý" để sang bên và nói với cô nhân viên môi trường đang lúi húi quét:
- Cháu dọn giúp cô nhé - Chợt lóe lên tia sáng trong đầu tôi - Cô ơi, chờ cháu. Cháu sẽ gọi đám bạn cùng lớp, mỗi đứa mang một cây đi giúp cô nhé.
Cô dừng lại, nhoẻn nụ cười khó khăn. Nét mặt hiền từ chứ không dữ dằn như lúc trước:
- Thôi, vẽ chuyện. Cháu chọn được cây nào thì mang về nhanh đi, kẻo bố mẹ chờ. Đằng nào thì cũng muộn rồi. Để cô dọn...
Tôi hì hụi đưa cây quất lên xe đạp. Thằng bé chẳng nói chẳng rằng chạy lại giữ xe cho tôi...
Tôi lễ mễ bê quất vào nhà. Bố vẫn ngáy khò khò bên đống chai lọ ngổn ngang. Bà ngoại dặn trước giao thừa, mọi việc quét dọn, trang hoàng nhà cửa phải xong. Sau ba ngày Tết mới được quét tước và đổ rác đi, nếu không là của nả trong nhà cứ "đội nón" chạy đi hết. Tôi cố nhớ lại mẹ đã sắp đồ cúng thế nào. Tôi đặt bánh chưng lên bàn thờ, bày mâm quả. Nải chuối quay ngược. Hễ bày được quả nào là chúng lại rơi lả tả. Chẳng giống mâm ngũ quả mẹ bày chút nào...
Bố tỉnh dậy. Nhìn thấy cành quất, bố tròn mắt ngạc nhiên. Bố đứng ngây đuỗn như trời trồng, rồi ôm mặt khóc rưng rức. Chỉ vài phút sau đó, bố quay sang chỉ thẳng vào mặt tôi hét lên:
- Con mẹ mày vừa sang đây phải không? Ông cấm cửa đồ điếm đàng, dối trá. Xéo ngay về với con mẹ mày đi. Ông...là ông... không có tết nhất gì đâu sất...
Tôi gạt nước mắt, chẳng mũ áo lao ngay ra đường. Nỗi mong gặp được thằng em khiến tôi chạy thục mạng, nên chẳng thấy lạnh.
Đến nơi, tôi ấn chuông. Im lặng. Lại ấn, vẫn im lặng. Ánh sáng lờ mờ. Chỉ nghe tiếng em khóc. Tôi đành dùng chìa khóa cũ. Tôi ghé mắt nhìn qua ổ khóa và không tin nổi mắt mình. Mẹ ấm áp, gọn ghẽ trong vòng tay ôm xiết của người đàn ông. Mẹ cũng đang say, đâu để ý em Tuấn đang mếu máo, rệu rạo bên đống đồ chơi cũ kỹ. Con mèo nhồi bông nằm chỏng chơ, bộ rôbốt rụng gãy lung tung. Tội nghiệp nhất là chú gấu trắng ôm con - quà sinh nhật của em lăn lóc trên nền nhà, gấu con tuột khỏi vòng tay ôm của mẹ nó. Em Tuấn cố sức nhồi gấu con vào lòng gấu mẹ, nhưng chẳng được. Em òa khóc. Mẹ giật mình chạy lại, giằng con gấu trong tay em ném đi và giang tay định... tát:
- Chỉ có chơi thôi mà cũng không xong. Đồ ăn hại!
Em òa khóc, nức nở. Mẹ cuống cuồng quay lại ngay chiếc ghế sofa có người đàn ông chờ. Mặc em khóc ngằn ngặt, như con trâu mộng, lão ta giang cánh tay hộ pháp nhấc bổng mẹ lên, đổ ập xuống giường, ôm riết, trườn lên mẹ như một con rắn, dúi vùi bộ râu um tùm lên ngực mẹ:
- Cưng kệ nó, khóc chán phải thôi. Em lấy túi "12 con giáp" anh vừa mua cho dỗ nó chơi đi! - Lão ta lôi trong túi ra, vứt toạch trên giường - Ngộ nghĩnh lắm. Cưng nhốt nó vào gác xép đi...chúng mình... còn...chứ...
- Không! Không! Không cho nó chơi "cái của nợ" ấy.
Tôi cũng không biết "cái của nợ" ấy là gì.
- Đến bố nó còn chả biết. Oắt con biết gì. Đưa anh thổi "con dê" cho nó chơi nhé! Mà anh chỉ ở đây một lát thôi. "Hổ cái" nhà anh ở nhà rồi...nhanh đi cưng.
- Không! E...m không cho a...nh về... Hứa "overnight" với e...m rồi mà...
Mẹ đâu nhìn thấy tôi chôn chân như hóa đá. Đầu tôi chứa quả cầu lửa, chỉ chợt nổ bung. Tôi lấy chìa khóa cũ mang theo, vội vàng mở cửa chạy xộc vào nhà, bế em lên, ném cái nhìn giận dữ vào mẹ và người đàn ông.
Lão bò mộng lồm cồm bò dậy, thản nhiên kéo lại fecmotuya. Tôi lại như muốn ngã khuỵu xuống lần nữa. Cái người này...là bố thằng Bin cùng lớp Mầm Non Ánh Dương với em Tuấn. Lão còn món nợ lớn với anh em tôi... Lão không biết tôi, nhưng chắc là không quên em Tuấn, học cùng lớp mẫu giáo nhỏ với con lão, hai đứa dành nhau đồ chơi. Chẳng biết chúng xô đẩy nhau thế nào, thằng Bi ngã, va vập xuống ghế tều môi. Chiều đó, tôi đón em quá muộn. Em Tuấn chạy ra cổng ngóng anh. Thằng Bi vều môi và "thủ phạm" bị ăn tát. Mặt em hằn tím ngón tay to bè. Bác bán hàng ngoài cổng trường đưa em vào quán. Bác lấy khăn ấm lau chằn nhè nhẹ: "Cha bố nó chứ! Bà lại cứ tưởng là bố chứ... Chứ biết...là bà phang cho mấy đòn gánh. Mà bố cũng chẳng đánh con thế. Mai bà vào báo cáo với cô Hiệu trưởng...". Mẹ hốt hoảng kéo chăn, ngồi dậy, vuốt lại mớ tóc xổ tung xõa sợi. Em Tuấn chạy đến ôm riết lấy chân tôi.
- Giờ thì con tin lời bố - Tôi nói - Lúc ở tòa, mẹ cãi bố, con cũng nghĩ là bố vu oan cho mẹ. Chưa bao giờ con nghĩ... mẹ... Nay thì...
- Còn người... này - Tôi chỉ thẳng vào mặt lão - Kẻ tát em hằn tím trên mặt mấy tháng trước...là...bạn... mẹ...đấy.
Mẹ nhìn tôi, nhìn lão trân trân, không nói được câu gì.
- Con xin phép mẹ đưa em sang với bố! - Vừa nói, tôi vừa bế thốc em lên chạy như ma đuổi.
- Không được!
Mẹ luống cuống ôm cả chăn chạy ra, lão ta ôm mẹ lại. Ra đến cửa tôi còn nghe thấy lão ta dỗ dành:
- Nó nói láo. Lo gì, để chúng về ăn tết với bố. Làm gì mà cứ phải cuống lên như gà mắc đẻ. Không chết đâu mà sợ. Nào...nào...cưng của anh...
Hai anh em ùa chạy vào đêm, cầm cập về với bố. Ba mươi vẫn chưa phải là Tết. Vẫn còn bố. Vẫn còn nửa yêu thương. Chắc giờ này tỉnh rượu, bố đang đi tìm tôi. Chắc là bố lo lắm khi chưa thấy con về. Biết tính bố mà. Rượu vào thì ác mồm, mắng chửi là vậy, nhưng khi tỉnh táo lại là người mềm yếu, tình cảm. Trời rét căm căm. Mưa mỗi lúc một nặng hạt. Tôi ớn lạnh vì trận đòn của bố lúc sáng. Bố sai đi mua rượu, tôi đánh rơi tiền, không dám mua chịu. Thế là bố nọc tôi ra đánh. Vừa vụt tới tấp, bố vừa khóc dấm dứt:
- Mày nói dối giỏi như con mẹ mày. Mày ăn cắp tiền của ông ăn quà phải không? Ông đánh cho mày chừa cái tính ăn cắp, cho nôn ra thứ mày vừa ăn trộm...Bố mày nghèo thật, hèn thật...nhưng không dạy mày nói dối...
Giận bố. Thương bố, công việc không ổn định, không kiếm ra tiền. Lại cứ luôn tự ti mặc cảm. Mẹ làm doanh nghiệp. Triền miên với những cuộc gặp gỡ đối tác, tiệc tùng, dã ngoại... Tôi đã quen với những cuộc cãi vã của bố mẹ. Bố nhiều đêm thức trắng. Sáng nào dọn nhà, chiếc gạt tàn cũng đầy ắp. Có hôm, tôi nghe tiếng bố như khóc:
- Mẹ Tuấn có khác gì... khúc gỗ không. Không khó nhận ra... người đàn bà...có... Khôn dại của đàn bà là...thành thật. Khó giấu được cảm xúc. 100 bà...như thế, thì... có dễ đến 99 bà hờ hững "gối chăn" với chồng. Thôi, đến nước này rồi thì mẹ Tuấn làm đơn đi... tôi ký. Tôi sẽ nuôi cả hai đứa...
Bố mẹ chia tay từ đó...
*
Hai anh em mò mẫm lần theo cầu thang. Đặt em trước cửa phòng, tôi dừng lại thở, mồm miệng tranh nhau hổn hển, phì phò. Ánh đèn le lói từ phòng hắt ra. Cửa phòng khép hờ. Dòm qua khe cửa, chân tôi ngã khuỵu, em Tuấn sợ hãi bíu chặt lấy cổ anh. Bố nhàn tản ung dung bên chiếu bạc, xung quanh đống chai lọ nằm ngổn ngang. Bố đang ù ván to. Nét mặt bố rạng rỡ niềm vui đỏ bạc.
Tôi bồng em ra đi, đến chân cầu, gần đống quất ế của ông lão tội nghiệp. Cô lao công vẫn không dọn xuể. Tôi tìm thấy mảnh bạt còn sót lại trải ra làm chiếu cho em nằm. Lễ mễ bê những cành quất vây xung quanh làm một căn nhà xanh, tôi bỗng nhớ ngôi nhà làm bằng bánh mỳ, mái lợp đường kính trong câu chuyện mẹ kể. Tuấn ngủ gục trên vai tôi từ lúc nào. Muỗi vãi như trấu. Tôi ngồi bên cạnh xua muỗi cho em ngủ. Tội nghiệp. Cái miệng em vẫn chóp chép, thỉnh thoảng lại nấc lên nghẹn ngào.
Giao thừa. Thời khắc chuyển giao năm cũ, mới. Tôi nhận ra những chùm pháo hoa vạn sắc lung linh trên bầu trời. Tháp Rùa, Hồ Gươm chắc là vui lắm...Đêm 30 năm ấy...như đã... xa lắm... Cả nhà đón giao thừa ở Bờ Hồ. Bố công kênh em trên cổ. Mẹ nắm chặt tay tôi sợ dòng người xô lạc...Tiếng pháo đốt lén đùng đoàng, đì đẹt... kéo tôi trở lại...Đường phố thưa vắng dần. Thỉnh thoáng tiếng ôtô, xe máy lao vun vút đón giao thừa, đi hái lộc cầu may để lại những chấm đèn đỏ.
- Mẹ... ơi! Tuấn đ...ói... đ...ói!
Em Tuấn cựa mình, mếu máo. Em kéo tôi trở về với thực tại. Tôi xoa đôi bắp chân đang ngứa ran. Bàn tay vốc được những chú muỗi tròn căng nhớp nhúa bàn tay. Còn đâu nữa những kỷ niệm ấm êm, cả nhà bên nhau sum họp. Mắt tôi nhòa đi, nhòa đi, giàn giụa. Bụng lép kẹp. Từ sáng đến giờ, tôi chưa có hạt cơm nào. Bao tử biểu tình dữ dội. Nuốt khan, tôi dỗ em:
- Em nhìn kìa, chùm pháo bông đẹp không? Lát nữa, ông Bụt sẽ đến phát quà Tết cho anh em mình...
Em Tuấn mải nhìn chùm bông tỏa hình cầu vồng. Nó cười ngọng nghịu.
Rồi giao thừa cũng qua, màn đêm khép lại. Âm thanh thưa vắng dần. Thỉnh thoảng tiếng xe của những người đi hái lộc về muộn lướt qua. Họ rồ ga, nhả khói và chấm đèn đỏ mất hút. Bóng đêm ôm bọc lấy anh em tôi. Mưa càng nặng hạt hơn thấm vào da thịt lạnh buốt.
- Chào hai thiên thần bé bỏng!
Tôi giật mình quay lại. Hai bóng đen lừng lững. Một người lớn đi khom khom. Một bé quàng vải mưa. Sợ hãi, run cầm cập, tôi ôm chặt em.
Bóng đen lại gần, hai anh em lùi sâu tận góc chân cầu. Tôi nhận ra cậu bé khoác chiếc bao dứa ban chiều.
- Đừng sợ! Ta không làm hại chú mày đâu. Tại sao lại bỏ nhà đi thế này? Nhà con ở đâu? Bố mẹ con tên gì? - Giọng ông nhỏ dần, tay ôm bụng.
Tôi lập cập, líu ríu như muốn thụt cả lưỡi:
- Nhà cháu ở... C4, tầng 5...ở B6, tầng... khu Nhân An. Bố... mẹ cháu là... Hòa... Thuận... Vâng cháu đưa em về nhà ngay đây ạ!
- Sao? Nhà nào? C4 hay B6?
Ông ôm bụng ngồi thụp xuống.
Cuống lên, lập bập mà nói vậy, nhưng tôi cũng không biết về chỗ nào... nên ngần ngừ...
Tôi định bế em chạy khỏi gầm cầu. Người đàn ông không để ý đến thái độ sợ hãi, lôi ra một túi nhỏ, giọng nhỏ nhẹ, chậm rãi:
- Đừng sợ... các con. Lại... đây! Ta... có bánh chưng...và cả mứt tết nữa. Các con đói bụng rồi phải không? Nào, ăn cho ấm bụng đã rồi ta đưa các con về nhà. Tội nghiệp các con. Tại sao lại ở gầm cầu lúc này...
Nhìn điệu bộ của người đàn ông tốt bụng, anh em tôi không còn rụt rè, đánh bạo cầm miếng bánh chưng, ăn ngon lành. Em Tuấn nhai ngấu nghiến, thun thút, nghẹn cổ. Người đàn ông dừng lại, vuốt ngực em nhẹ nhàng và lấy bình tông nước rót ra đưa em. Cậu bé kia cũng cầm bánh ăn. Ông lại ôm bụng, bỗng nhiên bật khóc:
- Ta cũng có...thằng con trai... tuổi con. Ta mải đi làm ăn xa, nó hận mẹ đề đóm, đã bỏ nhà... đi mấy tháng nay... Ta lang thang đi tìm khắp nơi, nhưng chưa tìm thấy con ta.... Cầu trời... thương...con ta không để bọn xấu...làm hại.
Em Tuấn no bụng lại lăn lóc ngủ. Tôi bọc kín em bằng mảnh vải mưa người đàn ông tốt bụng đi tìm con đưa. Tôi gạt nước mắt trộn lẫn mưa và thấy nghẹn đắng cổ.
Ông chống tay đứng lên. Loay hoay, lại ngã xuống. Thằng bé đỡ ông đứng lên.
- Nào mặt trời đêm của ta! Chỉ nhà cho ta. Ta đưa các con về nhà với bố mẹ... rồi lại đi tìm con ta. Đi bao lâu cũng được... dẫu thế nào...ta vẫn đi, miễn là đưa được con ta trở về... Nói xong người đàn ông lụi cụi đi trước, cậu bé và anh em tôi lút cút chạy theo. Bốn người nhòa vào bóng đêm.
Đi được mấy bước, bỗng nhiên, người đàn ông ngã phịch xuống đất như cây chuối đổ. Bác ôm bụng lăn lộn. Tôi và thằng bé sợ hãi xúm vào, lay lay, gọi thất thanh:
- Bác làm sao thế? Bác... đau bụng phải không? Bác đừng làm chúng con sợ.
Bác vẫn lăn lộn, vật vã trên đất. Đau lắm, nhưng bác cố nén, chỉ phát ra tiếng xúyt xoa đùng đục trong cổ. Tôi đưa Tuấn cho cậu bé, giục giã:
- Bế em giúp tớ! Mau lên. Ngồi đây. Không đi đâu nhé.
Tôi hớt hải chạy nhanh ra đường phố. Thấy chú công an đi tuần tra, tôi khẩn khoản chỉ về phía chân cầu:
- Chú ơi! Ở kia...kia...có người ốm...nặng...cấp cứu...
Chỉ kịp thả anh em tôi xuống cổng trụ sở Công an phường, chú tất tả lên xe đưa bác đến bệnh viện. Thằng bé lóc nhóc chạy theo xe:
- Cho cháu đi với! Bác ấy cần gì...cháu có thể giúp...
*
Rồi cuối cùng chúng tôi cũng được gặp bố ở Công an phường, nhưng không chỉ có một mình bố mà còn nhiều người khác nữa, những người cùng ngồi chung chiếu bạc với bố đêm qua. Khi em Tuấn nhào sang ôm thít lấy cổ bố mà khóc, tôi thấy mọi người đều quay mặt đi. Bố nghẹn ngào nói trong nước mắt: "Tôi có tội...".
Sau khi phạt cảnh cáo xong, ba bố con tôi líu ríu ôm nhau ra về. Trên đường về, mưa xuân rắc đầy mái tóc sương của bố. Em Tuấn líu lo kể chuyện rồi còn hát: "Ba là cây nến vàng, mẹ là cây nến xanh, con là cây nến hồng...". Bố không nói gì, chỉ có nước mắt rơi rồi chốc chốc lại ôm ghì anh em tôi chặt hơn như sợ trong phút chốc ai sẽ cướp mất.
Ai nhìn vào cũng tưởng là ba bố con tôi đang nhàn tản du xuân.
Và mẹ chắc đang bận trang điểm nên tụt lại phía sau
