Mối lo từ các trạm phát tín hiệu của Nga trên đất Mỹ

Theo quan điểm của các cơ quan tình báo Mỹ, mối đe dọa tiềm tàng sắp tới sẽ đến từ Nga chứ không phải từ vũ khí mạng hay những bí mật được người tố giác E. Snowden tiết lộ. Cụ thể là, mối đe dọa đến từ hệ thống ăngten có vẻ vô hại trên nóc một tòa nhà được bao bọc bởi một hàng rào an ninh sẽ nằm ở đâu đó trên đất Mỹ.

Trong những tháng gần đây, Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) và Lầu Năm Góc lặng lẽ phát động một chiến dịch ngăn chặn Bộ Ngoại giao Mỹ (DOS) cho phép Cơ quan Không gian Nga Roscosmos xây dựng gần chục cơ sở - được gọi là những trạm giám sát tín hiệu - ngay trên đất Mỹ. Họ lo sợ các cơ sở này có thể giúp Nga gián điệp nước Mỹ, nhưng người Nga khẳng định kế hoạch chỉ nhằm tăng cường độ chính xác của hệ thống định vị toàn cầu Glonass của nước này.

Một cựu quan chức Cơ quan Không gian và Công nghệ tiên tiến (OSAT) trực thuộc Bộ Ngoại giao Mỹ, cho rằng người Nga không muốn dựa vào hệ thống định vị toàn cầu của Mỹ (GPS) mà chỉ tin tưởng hệ thống của Glonass của mình. Nỗ lực của Nga là một phần trong cuộc chạy đua toàn cầu quy mô hơn với sự tham gia của nhiều quốc gia - bao gồm Trung Quốc và các nước thuộc Liên minh châu Âu (EU) - nhằm hoàn thiện các hệ thống định vị toàn cầu riêng của mình và đối đầu với sự thống trị của hệ thống GPS của Mỹ.

Nhưng đối với DOS, quyết định cho phép Nga xây dựng các trạm phát tín hiệu cho hệ thống Glonass sẽ giúp cải thiện mối quan hệ của chính quyền Tổng thống Barack Obama với chính quyền Tổng thống V. Putin vốn đã xấu đi rất nhiều sau khi Moskva cho phép E.Snowden tị nạn và ủng hộ Tổng thống Bashar al-Assad của Syria.

Nhưng CIA cũng như các cơ quan tình báo khác và Lầu Năm Góc nghi ngờ các trạm giám sát tạo điều kiện thuận lợi cho người Nga có chỗ đứng chắc chắn trên đất Mỹ để tăng cường độ chính xác của vũ khí điều khiển bằng vệ tinh của mình. Họ cũng tin rằng các trạm này có thể cho phép người Nga rình mò Mỹ ngay trong biên giới của nước này.

Sự tranh cãi gay gắt giữa các bên đủ nghiêm trọng để giới chức chính quyền Obama buộc phải trì hoãn quyết định cuối cùng cho đến khi Nga cung cấp thêm nhiều thông tin về các trạm phát tín hiệu của họ và các cơ quan Mỹ giải quyết được sự bất đồng quan điểm - theo tiết lộ của giới chức DOS và Nhà Trắng.

Các nỗ lực của Nga cũng gây nên mối lo ngại cho Quốc hội Mỹ, nơi mà thành viên của các ủy ban tình báo và quân lực rất nghi ngờ hệ thống Glonass của Nga và yêu cầu chính quyền Obama có câu trả lời.

Dân biểu Mike D. Rogers, Chủ tịch Tiểu ban Quân lực Hạ viện, phát biểu: "Tôi muốn biết tại sao Mỹ lại quan tâm giúp đỡ đối thủ cạnh tranh với GPS, như là Glonass của Nga, khi mà sự tin cậy của thế giới vào hệ thống GPS rõ ràng là có lợi cho Mỹ ở nhiều cấp độ".

Mới đây, Rogers đề nghị Lầu Năm Góc cung cấp tài liệu đánh giá việc xây dựng các trạm phát tín hiệu Glonass tác động đến an ninh quốc gia Mỹ như thế nào. Thư yêu cầu của Rogers cũng được gửi đến Bộ trưởng Quốc phòng Chuck Hagel, Ngoại trưởng John Kerry và Giám đốc Tình báo Quốc gia (DNI) James R. Clapper Jr.

Bên trong một trạm giám sát Glonass của Nga ở Brazil.
Bên trong một trạm giám sát Glonass của Nga ở Brazil.

Trong vài năm qua, Tổng thống Putin quyết định ưu tiên đặc biệt cho kế hoạch cải thiện hệ thống Glonass không chỉ vì lợi ích cho quân đội cũng như các lĩnh vực dân sự của Nga mà còn nhằm cạnh tranh hiệu quả với GPS của Mỹ trên bình diện toàn cầu. Vào đầu năm 2013, Nga đã xây dựng một trạm phát tín hiệu ở Brazil và sắp tới tiếp tục ký kết hiệp ước với Tây Ban Nha, Indonesia và Australia. Mỹ có mạng lưới dày đặc các trạm phát tín hiệu GPS trên khắp thế giới nhưng không có ở Nga.

Ngày 25/4/2013, các nhà đàm phán hai bên Nga và Mỹ đã gặp nhau để cân nhắc về những đề nghị cho phép các trạm Glonass được xây dựng trên đất Mỹ và phạm vi của những cuộc bàn luận tương lai - theo bà Marie Harf, phát ngôn của DOS. Marie Harf và các quan chức chính quyền Obama từ chối cung cấp thêm thông tin xung quanh vấn đề. CIA cũng không bình luận gì. Trong khi đó, chính quyền Nga chỉ cho biết một vài chi tiết về chương trình.

Trong một bài phát biểu, Yevgeniy Khorishko - người phát ngôn của Đại sứ quán Nga ở Washington, cho biết các trạm phát tín hiệu được triển khai nhằm tăng cường độ chính xác cho tín hiệu của hệ thống Glonass. Khorishko cũng chuyển các câu hỏi đến Cơ quan Không gian Nga Roscosmos nhưng nơi đây không trả lời.

Mặc dù Chiến tranh lạnh đã qua từ lâu, nhưng người Nga không muốn dựa dẫm vào cơ sở hạ tầng hệ thống GPS của Mỹ bởi vì họ còn nghi ngờ khả năng quân sự của nước này. Đó là lý do tại sao người Nga ưu tiên phát triển hệ thống Glonass bằng bất cứ giá nào. Nếu chấp nhận ưu thế thống trị của GPS, người Nga sẽ giúp Mỹ có nhiều lợi thế chiến lược hơn. Người Nga cũng sợ Mỹ có thể thao tác tín hiệu và gửi những thông tin sai lạc đến các lực lượng vũ trang của Nga.

Trong gần một thập niên, Moskva và Washington đã có nhiều cuộc bàn luận về sự hợp tác trong hệ thống định vị bằng vệ tinh trong dân sự, đặc biệt bảo đảm các hệ thống không gây cản trở cho nhau. Năm 2012, Moskva bắt đầu đề nghị chính quyền Mỹ cho phép xây dựng các trạm phát tín hiệu trên đất Mỹ. Sau đó, các quan chức ngoại giao và kỹ thuật Mỹ đã vài lần gặp phía Nga để bàn luận vấn đề đồng thời yêu cầu Moskva cung cấp thêm thông tin.

Tuy nhiên, CIA cho rằng các trạm phát tín hiệu của Nga sẽ làm nảy sinh các vấn đề về an ninh và phản gián. Trong khi đó, một quan chức chính quyền Obama nhận định: "Tôi không tin các trạm phát tín hiệu của Nga là mối đe dọa"

Duy Ân (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.