Điều đáng chú ý là các hoạt động đối ngoại gần đây ngày càng gắn trực tiếp với những vấn đề an ninh cụ thể, thay vì dừng ở các khuôn khổ hợp tác mang tính nguyên tắc.
Có những thành công của đối ngoại được đo bằng những hiệp định thương mại nghìn tỷ, nhưng hiệu quả của đối ngoại CAND lại thường được đo bằng sự bình yên của cuộc sống – bằng chính những nguy cơ đã không kịp xảy ra. Sự bình yên đó là kết tinh của những nỗ lực hợp tác bền bỉ, những cuộc đối thoại căng thẳng và những cam kết chung về một thế giới an toàn hơn.
Nhìn vào lịch trình đối ngoại dày đặc của Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an thời gian gần đây, có thể thấy rõ một chiến lược củng cố các “trụ cột an ninh” với các đối tác quan trọng, qua đó góp phần tăng cường khả năng phòng ngừa các nguy cơ an ninh từ sớm.
Tại Hội nghị cấp Bộ trưởng về hợp tác phòng, chống tội phạm lần thứ 9 giữa Bộ Công an Việt Nam và Bộ Công an Trung Quốc diễn ra hôm 17/3 tại Hà Nội, Bộ trưởng Lương Tam Quang và đồng chí Vương Tiểu Hồng, Bí thư Ban Bí thư, Bộ trưởng Bộ Công an Trung Quốc thống nhất tăng cường phối hợp đấu tranh với tội phạm ma túy, mua bán người và đặc biệt là tội phạm sử dụng công nghệ cao.
Đó không chỉ là sự hợp tác giữa hai Bộ, mà là việc thiết lập một “lá chắn thép” tại khu vực biên giới và trên không gian số. Đây là những lĩnh vực đòi hỏi sự tin cậy chính trị cao độ và khả năng hiệp đồng tác chiến tức thời, bởi tính chất không biên giới của tội phạm hiện đại yêu cầu một phản ứng tương xứng từ phía các cơ quan thực thi pháp luật.
Sự đa dạng trong đối ngoại CAND còn thể hiện ở việc làm sâu sắc hơn các mối quan hệ truyền thống và mở rộng các hướng kỹ thuật mũi nhọn. Với Bộ Công an Lào, sự thúc đẩy các cơ chế trao đổi thông tin nghiệp vụ đã góp phần giữ vững “vùng xanh” an ninh biên giới – nơi vốn luôn tiềm ẩn rủi ro về buôn lậu và tội phạm xuyên biên giới.
Trong khi đó, việc bắt tay hợp tác với các đối tác như Belarus lại mở ra một chương mới trong lĩnh vực kỹ thuật nghiệp vụ. Từ giám định tư pháp đến đào tạo cán bộ chất lượng cao, sự hỗ trợ từ các quốc gia có nền khoa học an ninh tiên tiến đang giúp CAND Việt Nam xây dựng một đội ngũ “tinh nhuệ, hiện đại”, đủ sức nhận diện và vô hiệu hóa những hành vi phạm pháp ẩn nấp dưới vỏ bọc công nghệ tinh vi. Rõ ràng, đối ngoại CAND ngày nay không chỉ là việc bắt tay trên bàn đàm phán mà là việc từng bước hình thành nên các cơ chế phối hợp thực chất để xử lý nguy cơ an ninh từ khi nó còn là mầm mống bên ngoài lãnh thổ.
Song hành cùng đồng chí Tư lệnh ngành Công an, các đồng chí lãnh đạo Bộ cũng đang trực tiếp “phát quang” những tuyến hợp tác chuyên sâu, tạo nên một thế trận đối ngoại đa lớp. Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an thúc đẩy mạnh mẽ sự hợp tác với các đối tác Anh trong lĩnh vực công nghiệp an ninh và công nghệ thực thi pháp luật; Thượng tướng Nguyễn Ngọc Lâm, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an tập trung vào việc kết nối nguồn lực trí tuệ của cộng đồng chuyên gia kiều bào. Đây là một hướng đi mang tính chiến lược, nhằm tận dụng “chất xám” toàn cầu để xây dựng một nền công nghiệp an ninh hiện đại, tự cường, giảm bớt sự phụ thuộc vào các nguồn cung ngoại bang trong những tình huống đặc biệt.
Một “lát cắt” tiêu biểu cho xu hướng đưa hợp tác quốc tế đi thẳng vào các “điểm nóng” chính là hoạt động của Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an tại Đối thoại Di cư và Xuất nhập cảnh Việt Nam – Vương quốc Anh lần thứ tư diễn ra vào cuối tháng 3/2026. Trong bối cảnh vấn đề di cư trái phép và mua bán người đang trở thành những thách thức an ninh phi truyền thống gây nhức nhối toàn cầu, việc trao đổi các biện pháp kiểm soát chặt chẽ và đấu tranh trực diện với các đường dây tổ chức đưa người ra nước ngoài trái phép là minh chứng cho thấy đối ngoại CAND đang bám sát hơi thở của thực tiễn.
Phía sau những cuộc hội đàm cấp cao là sự nỗ lực bền bỉ của các đơn vị nghiệp vụ như Cục Đối ngoại, Cục An ninh đối ngoại, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Cục Cảnh sát Hình sự... Sự vận hành của các đơn vị này chính là những “mạch máu” dẫn truyền thông tin nghiệp vụ, phối hợp điều tra và tham gia vào các chương trình đào tạo chung với đối tác quốc tế. Chính nhờ sự kết nối liền mạch từ cấp hoạch định chính sách đến cấp thực thi tác chiến này, hiệu quả hợp tác đã được hiện thực hóa bằng những chiến công thầm lặng. Nhiều vụ án lớn, từ lừa đảo xuyên biên giới đến các âm mưu xâm phạm an ninh quốc gia, đã được phát hiện và ngăn chặn ngay từ đầu nhờ vào những đầu mối tin báo từ các đối tác nước ngoài.
Nhìn tổng thể, đối ngoại CAND sở hữu một bản sắc rất riêng biệt: Đó là sự giao thoa giữa “mềm mại” trong giao tiếp ngoại giao và “cứng rắn” trong mục tiêu bảo vệ an ninh quốc gia. Nếu ngoại giao kinh tế hay văn hóa là cầu nối để phát triển và hiểu biết thì đối ngoại CAND lại là “tuyến phòng thủ mềm” bảo vệ nền tảng của sự phát triển đó.
Nhìn tổng thể, đối ngoại CAND sở hữu một bản sắc rất riêng biệt: Đó là sự giao thoa giữa “mềm mại” trong giao tiếp ngoại giao và “cứng rắn” trong mục tiêu bảo vệ an ninh quốc gia. Nếu ngoại giao kinh tế hay văn hóa là cầu nối để phát triển và hiểu biết thì đối ngoại CAND lại là “tuyến phòng thủ mềm” bảo vệ nền tảng của sự phát triển đó. Trong một thế giới đầy biến động, nơi các mối đe dọa không còn ranh giới, hợp tác quốc tế chính là một hình thức phòng ngừa từ xa hiệu quả nhất. Mỗi cơ chế phối hợp được thiết lập, mỗi kênh trao đổi thông tin được duy trì, đều trở thành một “điểm tựa” vững chắc để lực lượng chức năng có thể chủ động thế trận, không để bị động, bất ngờ trước mọi tình huống.
Nửa thế kỷ sau ngày đất nước thống nhất, bài học về sự ổn định để phát triển vẫn còn nguyên giá trị thời đại. Nếu trong chiến tranh, bảo vệ Tổ quốc là bảo vệ từng tấc đất trên chiến tuyến hữu hình, thì trong thời bình, nhiệm vụ đó bắt đầu từ việc nhận diện sớm những nguy cơ nảy sinh từ bên ngoài. Giữ nước không chỉ là bảo vệ từng địa bàn, từng mục tiêu cụ thể trong nước, mà là việc xây dựng một “thế trận an ninh nhân dân” mở rộng ra tầm quốc tế, nơi sự hợp tác quốc tế chính là lớp phòng ngừa đầu tiên.
Có những thành công của đối ngoại được đo bằng những hiệp định thương mại nghìn tỷ, nhưng hiệu quả của đối ngoại CAND lại thường được đo bằng sự bình yên của cuộc sống – bằng chính những nguy cơ đã không kịp xảy ra. Sự bình yên đó là kết tinh của những nỗ lực hợp tác bền bỉ, những cuộc đối thoại căng thẳng và những cam kết chung về một thế giới an toàn hơn. Và có lẽ, đó chính là phần thưởng lớn nhất đối với những người chiến sĩ Công an trên mặt trận đối ngoại: Góp phần để đất nước vững vàng tiến vào kỷ nguyên vươn mình bằng một vị thế tự tin, đĩnh đạc và một môi trường an ninh bền vững từ sớm, từ xa.
Lực lượng Đối ngoại Công an nhân dân 38 năm xây dựng và trưởng thành 
